II SA/Sz 623/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-07-05
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest osobą bezrobotną z niewielkimi dochodami rodziny i znacznymi wydatkami, wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo posiadania pewnych dochodów i majątku, jej miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny i domu są na tyle wysokie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
A. S. – W. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Jako osoba bezrobotna, utrzymuje rodzinę z renty męża i zasiłku rodzinnego, ponosząc wysokie koszty utrzymania domu. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową, w tym dotyczące dochodów, wydatków oraz posiadanych nieruchomości i pojazdu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
A. S. – W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. uchylającą decyzję organu I instancji nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekającą termin wykonania obowiązku do dnia [...] r.
Wezwana do uiszczenia wpisu od ww. skargi, A. S. – W. złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskodawczyni wskazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania swojej rodziny, ponieważ jej miesięczny dochód wynosi [...] zł. Skarżąca od [...] r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Na dochód rodziny składa się renta jej męża i zasiłek rodzinny, natomiast miesięczne koszty utrzymania domu to kwota rzędu [...] zł. Dodatkowo w [...] skarżąca musiała wykupić lekarstwa dla syna. Dalej skarżąca oświadczyła, że dokumenty potwierdzające wysokość wydatków załączone do sprawy o sygn. akt II SAB/Sz 32/12 nie uległy zmianie.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką synów. Posiadany majątek stanowi budynek mieszkalno-gospodarczy o powierzchni [...] oraz samochód dostawczy marki O.
Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego renta męża w wysokości [...] zł oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. Do formularza skarżąca dołączyła kserokopię paragonu fiskalnego z apteki "M." na kwotę [...] zł.
Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd (referendarz sądowy) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
A. S. – W. zamieszkuje z dwójką dzieci i mężem. Miesięczny dochód [...] rodziny wynosi [...] zł, a wydatki na utrzymanie domu [...] zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek referendarz sądowy wziął również pod uwagę dokumenty przedłożone przez skarżącą w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 32/12, tj. decyzję ZUS z dnia [...] r. o waloryzacji renty W. W. ustalającą jej wysokość na [...] zł, decyzję Starosty Powiatu C. z dnia [...] r. o uznaniu A. S. – W. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, blankiet rachunku za energię elektryczną z terminem płatności [...] r. na kwotę [...] zł, kopię faktury za wodę i ścieki za [...] r. na kwotę [...] zł oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. o zmniejszeniu skarżącej zobowiązania podatkowego od gruntów i nieruchomości za rok [...] o kwotę [...] zł i określeniu jej na kwotę [...] zł.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej, uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest ona w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło