II SA/Sz 624/12

Dnia 8 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych E. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr[...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków w miejscowości [...] w gminie [...] . Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] r. uiszczony został wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł z rachunku bankowego T. S. C.. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPF E. A. oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe jedynie z żoną, a ich dochód miesięczny brutto wynosi [...] zł i składa się z renty rolniczej skarżącego i emerytury żony. W oświadczeniu o posiadanym majątku wnioskodawca podał, że posiada [..] domu o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] m2 , a także samochód osobowy marki [...] o wartości ok. [...] zł częściowo zamortyzowany. Ponieważ złożone oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, wezwaniem z dnia [...] r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni: - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających dochody A. E. A.-C. oraz T. C. z okresu ostatnich trzech miesięcy, gdyż z akt administracyjnych wynika, że osoby te zamieszkują w miejscowości [...] , - wykazów lub wyciągów z wszystkich skarżącego, jego żony oraz pozostałych domowników rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii decyzji dotyczących podatku rolnego oraz podatku od wszystkich nieruchomości należących do skarżącego oraz pozostałych domowników, za ostatni rok podatkowy, - oświadczenia, z jakich środków skarżący zamierza sfinansować przydomową oczyszczalnię ścieków. Skarżący na wezwanie nie odpowiedział. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy w określonych przypadkach. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie dotyczące częściowego lub całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Przede wszystkim należy zauważyć, że obowiązkiem stron postępowania wynikającym z art. 199 ww. ustawy jest ponoszenie kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie z własnych środków finansowych, a zwolnienie od tego obowiązku jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594). Prawo pomocy może być więc przyznane osobom które wykażą, że znajdują się w bardzo trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie pełnych czy też częściowych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla wnioskującego i jego rodziny. Konieczne koszty utrzymania to takie które umożliwiają zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Ciężar wykazania, że dana osoba spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy, a rozstrzygniecie sądu zależy od tego co zostanie wykazane przez stronę. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy, a także wysokość obciążających stronę kosztów postępowania. W razie wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie oświadczenia i dokumenty źródłowe dotyczące swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej (art. 255 p.p.s.a.). Dane zawarte we wniosku E. A. nie były wystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Wątpliwości budziło przede wszystkim oświadczenie, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie z żoną. Z przedłożonego organom administracji budowlanej opisu technicznego projektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków wynika bowiem, że w domu jednorodzinnym znajdującym się w miejscowości [...] (dz. [...] ) zamieszkują na stałe cztery osoby, a inwestorami oprócz skarżącego są T. C. i A.A.-C.. Wnioskodawca nie wykonał ciążącego na nim obowiązku do przedłożenia dokumentów źródłowych, co uniemożliwia ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i możliwości płatniczych. W tej sytuacji należy uznać, że E. A. nie wykazał, iż faktycznie znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie częściowych czy też całkowitych kosztów sądowych w postępowaniu zainicjowanym jego skargą. Tym bardziej, że wpis sądowy od skargi został uiszczony. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.