II SA/Sz 627/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka Kuligowska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007r. sprawy ze skargi W. B. i M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do budowy ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących W. B. i M. D. kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa – po rozpatrzeniu odwołania W. B. i M. D. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. wnoszącej sprzeciw do budowy ogrodzenia, polegającego na zamontowaniu przesuwanej bramy metalowej na drodze oznaczonej działką numer [...] w obrębie [...] przy ul. [...] – orzekł o utrzymaniu w mocy ww. decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że stan faktyczny sprawy ustalił w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w pierwszej instancji. I następnie wskazał, że W. B, i M. D. w dniu [...]r. zgłosili zamiar wykonania budowy ogrodzenia tj. zamontowania przesuwanej bramy metalowej na drodze oznaczonej działką numer ew. [...] przy ul. [...]. Z załączonej do zgłoszenia mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 wynika, że jedynym dojazdem do działek nr [...] jest przejazd przez drogę oznaczoną nr [...]. Zatem, zdaniem organu II instancji, wykonanie przedmiotowej bramy stanowić będzie uciążliwość dla terenów sąsiednich. Zgodnie z art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w przypadku gdy realizacja robót budowlanych objętych zgłoszeniem może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich – organ administracji architektoniczno-budowlanej może, w drodze decyzji administracyjnej, nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Po analizie zgłoszenia organ I instancji, na podstawie art. 30 ust. 5 i 7 wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót. W ocenie organu II instancji, z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika, że przedmiotowe zgłoszenie nie spełnia wymogów ustawy Prawo budowlane, gdyż zgłoszone roboty budowlane polegające na zamontowaniu przesuwanej bramy metalowej na drodze oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (obręb [...]) mogą spowodować utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich tj. dojście i dojazd do działek numer [...] (obręb [...]). Od powyższej decyzji W. B. i M. D. wnieśli do Sądu skargę i zarzucając decyzji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przepisu art. 30 ust.1 pkt 3 oraz art. 30 ust. 5 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane w związku z art. 1 art. 2 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.jedn.Dz. U. z 2007 r Nr 19, poz. 115) poprzez : - przyjęcie, że pomimo tego, że droga oznaczona działką ewidencyjną nr [...] jest drogą wewnętrzną, a nie publiczną, skarżący mieli obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia w postaci przesuwnej bramy, a tym samym, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wniesienia sprzeciwu oraz do nałożenia na skarżących obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie robót polegających na zamontowaniu przedmiotowej bramy przesuwnej; . - przyjęcie, że zgłoszone roboty budowlane polegające na zamontowaniu przesuwnej bramy metalowej na drodze oznaczonej działką nr ew. [...] mogą spowodować utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich tj. dojścia i dojazdu do działek nr ew. [...]. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że zgłosili Prezydentowi Miasta zamiar budowy ogrodzenia polegającego na "zamontowaniu przesuwnej bramy metalowej (ażurowej) o wysokości do 2 m " na drodze dojazdowej oznaczonej działką ewidencyjną nr [...] zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] wyłącznie z ostrożności prawnej, albowiem w świetle przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane tak naprawdę nie byli do tego zobowiązani. Zdaniem skarżących powołany wyżej przepis nakłada wprawdzie obowiązek zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru budowy ogrodzeń, ale dotyczy to tylko takich sytuacji, gdy ogrodzenie budowane jest od strony drogi publicznej. Tymczasem droga dojazdowa oznaczona działką ewidencyjną nr [...], od strony której ma być zamontowana brama, w żadnym przypadku nie jest drogą publiczną, lecz drogą wewnętrzną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca1985r o drogach publicznych. Jest to droga dojazdowa do obiektów użytkowanych przez obu skarżących przedsiębiorców. Następnie skarżący oświadczyli, tak jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że niezależnie od powyższego droga położona na działce nr [...] w całości stanowi Ich własność, a odgrodzona planowaną bramą jej część prowadzi wyłącznie do działek nr [...] również stanowiących własność skarżących prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej i przy granicach tych działek po prostu się kończy. Zatem, wobec przedstawionych faktów organ I instancji powinien był pozostawić zgłoszenie skarżących z dnia [...]r - bez rozpoznania. Tymczasem organ I instancji uznał, że skarżący zobowiązani byli do zgłoszenia zamiaru zamontowania ogrodzenia, co stanowi naruszenie przepisu art. 30 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. Następnie w konsekwencji organ I instancji przyjął, że uprawniony jest on nie tylko do wniesienia sprzeciwu, ale także do nałożenia na skarżących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wobec stwierdzenia faktu, że budowa ww. ogrodzenia skutkować będzie uciążliwością , ograniczeniami dla terenów sąsiednich. Skarżący oświadczyli w skardze, że nie mogą się zgodzić zarówno z zaskarżoną decyzją jak i z decyzją organu pierwszej instancji albowiem naruszają one prawo. W szczególności błędne są ustalenia organu I instancji, iż jakoby z mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1: 500 wydanej do celów opiniodawczych i załączonej przez skarżących do zgłoszenia wynikało, że jedynym dojazdem do działek nr [...] jest przejazd przez drogę oznaczoną numerem [...]. Z mapy tej, zdaniem skarżących, wyraźnie wynika, że droga dojazdowa położona na działce nr [...] nie przylega bezpośrednio do działek nr[...] (właścicielem tych działek jest jedna osoba), lecz graniczy i to z dwóch stron wyłącznie z innymi działkami skarżących oznaczonych numerami [...] oraz [...], zaś działka nr [...] wprawdzie styka się zarówno z działką nr [...] jak i z działką nr [...], ale w żadnym przypadku nie jest ona ani oznaczona, ani też przeznaczona na jakąkolwiek drogę. Nadto skarżący podnieśli, że właściciel działek nr [...] odgrodził się w sposób trwały od działek skarżących oznaczonych nr [...] i na dołączonej do odwołania strony od decyzji organu I instancji mapie sytuacyjnej jest to zaznaczone jako ogrodzenie planowane, które aktualnie zostało już wykonane oraz, że wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, do posesji położonych na działkach nr [...] można bez żadnych przeszkód dojechać i dojść, już chociażby od lewej strony działki nr [...] od ogólnodostępnego dojazdu do sklepu [...]. Dodatkowo skarżący wskazali, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń, co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę, stosownie jednak do art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga zgłoszenia "budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m (...)", a zatem chodzi o drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 2 ust 1 tej ustawy zalicza się tu: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne. Jednakże organy obu instancji nie wykazały, aby droga dojazdowa oznaczona na działce nr [...] była drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 26 września 2007r. skarżący W. B. oświadczył, że właściciel działek nr [...] ma zapewniony dojazd do nieruchomości poprzez działkę nr [...] (ogródki działkowe) i na dowód czego przedłożył do akt oświadczenie właściciela ww. działek z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga W. B. i M. D. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. ponieważ nie został w sposób wyczerpujący wyjaśniony stan faktyczny w sprawie, jak również organ II instancji nie odniósł się do wszystkich wskazywanych przez stronę, w toku postępowania, okoliczności sprawy. Skarżący zgłosili do Prezydenta Miasta zamiar budowy ogrodzenia w drodze oznaczonej działką o numerze [...] (obręb [...]) przy ul. [...]. Organ I instancji działając na podstawie art. 30 ust. 5 i 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wniósł sprzeciw do budowy ww. ogrodzenia i jednocześnie nałożył na stronę obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonych w zgłoszeniu robót budowlanych. Stosownie do art. 30 ust 7 pkt 4 Prawa budowlanego właściwy organ może nałożyć w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Przepis art. 30 Prawa budowlanego określa, które z budów czy robót budowlanych wymagają zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. I tak miedzy innymi obowiązkowi zgłoszenia podlega budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 3). Organ II instancji przyjął, że w świetle ustalonych przez organ I instancji faktów zastosowanie powyższych przepisów jest uzasadnione. Jednakże, zdaniem Sądu, dokonane ustalenia faktyczne, przedstawione w zaskarżonej decyzji ocena materiału dowodowego w sprawie - nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że zastosowanie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego jest w pełni prawidłowe i uzasadnione okolicznościami sprawy. Na taką ocenę Sądu składa się kilka kwestii, które winny być rozpatrzone w niniejszym postępowaniu, a do których organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji. Mianowicie, istotnym elementem rozstrzygnięcia powinna być ocena charakteru drogi oznaczonej nr ewidencyjnym [...] w szczególności, czy droga ta ma charakter drogi publicznej, czy jest to droga wewnętrzna, czy też działka ta jest działką prywatną i stanowi wyłączną własność skarżących. Skarżący podnieśli w odwołaniu i następnie w skardze, że teren oznaczony numerem [...] będący dojściem do ich działek nr [...] w całości stanowi własność skarżących co wynika z aktu notarialnego, którym dysponują. Według skarżących, ze szkicu sytuacyjnego działek znajdującego się w aktach administracyjnych /karta 16/ do której załączony jest opis oznaczeń wynika, że cały teren, w skład którego wchodzi działka [...] jest ogrodzony i ogrodzenie to obejmuje również działkę nr [...], a planowana budowa przesuwanej metalowej bramy ma za zadanie zamknąć całość ogrodzonej nieruchomości. W tym miejscu zauważyć należy, że budowa spornego ogrodzenia nie jest usytuowana od strony drogi czy ulicy, bowiem z mapy sytuacyjnej (w aktach) wynika, że przecina w poprzek działkę nr [...] nie zamykając jej. Zatem stwierdzić należy, że organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do powyższych okoliczności, zaś brak jednoznacznych ustaleń co do charakteru spornej działki, jej statusu prawnego, czy nawet usytuowania ogrodzenia powoduje niemożność stwierdzenia istnienia wymogu zgłoszenia budowy ogrodzenia (bramy zamykanej), a tym samym przyjęcie, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wniesienia sprzeciwu oraz do nałożenia na skarżących obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie robót polegających na zamontowaniu przedmiotowej bramy przesuwnej. Jak wynika z akt sprawy organ II instancji uznał, że zgłoszone roboty budowlane polegające na zamontowaniu przesuwanej bramy metalowej na drodze nr [...] mogą spowodować utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla dojścia i dojazdu do działek numer [...], bowiem droga nr [...] stanowi jedyne dojście do działek nr [...]. Natomiast według oświadczeń skarżących ewentualne dojście do innych posesji będzie mogło odbywać się po tej drodze, albowiem planowane ogrodzenie usytuowane ma być w taki sposób, że będzie zajmować (odgradzać) tylko część działki [...], która to część stanowi dojście wyłącznie do działek skarżących ([...]) pozostawiając możliwość przejścia do innych, dalszych posesji, aczkolwiek będzie to przejście przez ich posesje. Organ II instancji nie odniósł się w decyzji do powyższych okoliczności podnoszonych przez skarżących. Sąd stwierdził, że z odczytu mapy sytuacyjno-wysokościowej nie wynika jednoznacznie, że droga na działce o numerze [...] stanowi jedyny dojazd czy dojście do działek o nr [...]. Nadto, według oświadczenia właściciela działek nr [...], przedłożonego do akt sprawy, działki te mają dojście od strony działki nr [...]. Zdaniem Sądu w przypadku, gdy organ administracji stwierdza wystąpienia w sprawie przesłanek do zastosowania art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego to kwestia wystąpienia uciążliwości czy ograniczeń (art. 30 ust. 7 pkt 4) - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - winna być dokładnie wyjaśniona i uzasadniona, czego w niniejszej sprawie organy I i II instancji nie uczyniły. Z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.