II SA/Sz 628/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Rodzinie z [...] Nr[...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 19 ust.1, art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy E. C. zam. w [...] przy ul. [...] w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej Dyrektor Ośrodka Pomocy Rodzinie odmówił skierowania E. C. do domu pomocy społecznej. Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, iż E. C. nie spełnił przesłanek zawartych w art. 19 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ zgodnie z treścią tego art. osoba wymagająca całodobowej opieki może ubiegać się o skierowanie do domu pomocy społecznej w przypadku, gdy rodzina i gmina nie jest w stanie zapewnić usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania natomiast w stosunku do skarżącego istnieją możliwości zapewnienia opieki w miejscu zamieszkania. Dyrektor Ośrodka Pomocy Rodzinie zaznaczył, że strona postępowania prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, która pomaga przy sprzątaniu, praniu, gotowaniu oraz przy zakupach. Organ ustalił też, że skarżący samodzielnie porusza się przy pomocy laski lub balkonika oraz wykonuje toaletę. Organ I instancji podkreślił także, że zaproponowano E. C. usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania na które on nie wyraził zgody. Od powyższej decyzji E. C. złożył odwołanie z dnia [...]. Prośbę swą uzasadnił tym, że w stosunku do jego osoby wymagana jest całodobowa opieka ze względu na charakter jego choroby – stwardnienie rozsiane, natomiast córka, która się nim opiekuje nie jest w stanie zapewnić mu pełnej opieki, gdyż jest studentką studiów dziennych. Ponadto z powodu swojej choroby trzy lata już nie był na zewnątrz i nie miał kontaktu z ludźmi co jak wskazuje negatywnie odbija się na jego zdrowiu i psychice. Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 54 ust. 1 w związku z art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że nastąpiła zmiana stanu prawnego w związku z tym, że w dniu 1 maja 2004r. tj. z dniem wejścia w życie nowej ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. straciła moc ustawa z 29 listopada 1990r. (DZ.U. Nr 64, poz. 414) - na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję. Decyzje wydane na podstawie starej ustawy wygasły – z mocy prawa – z wyjątkiem m.in. decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej (art. 149 ust. 3 aktualnie obowiązującej ustawy), tak więc zaskarżona decyzja podlegała rozpatrzeniu wg ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593), gdyż organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnienia stanu prawnego z dnia orzekania. Zgodnie z treścią art. 54 ust. 1 w/w ustawy osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Na podstawie akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że skarżący jest inwalida I grupy z rozpoznaną chorobą stwardnienie rozsiane. Mieszka wraz z córką studentka pierwszego roku studiów dziennych pielęgniarskich. Utrzymanie dwuosobowej rodziny stanowiła renta inwalidzka strony oraz dodatek pielęgnacyjny i mieszkaniowy w sumie [...] zł miesięcznie netto. Organ II instancji stwierdził, że odwołujący się nie spełnił jednej przesłanki o której jest mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej warunkującej skierowanie osoby do domu pomocy społecznej, gdyż istnieje możliwość zapewnienia pomocy w formie usług opiekuńczych – w miejscu zamieszkania przez gminę. Z akt sprawy wynikało też, że odwołujący się już kiedyś korzystał z pomocy społecznej jednak nie był z niej zadowolony. SKO podkreśliło, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Rodzinie powinien zapewnić stronie odpowiednie do rodzaju choroby i stopnia jej zaawansowania specjalistyczne usługi opiekuńcze dostosowane do indywidualnych potrzeb. Jak również powinien wziąć pod uwagę fakt, że w lokalu strony niepełnosprawnej nie ma tak potrzebnej łazienki oraz lokal nie jest dostosowany do jej potrzeb. Strona zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podając w skardze, że jest człowiekiem chorym na stwardnienie rozsiane oraz posiada I grupę inwalidzką, a stan jego zdrowia pogarsza się z każdym dniem. Ponadto E. C. zaznaczył, że mieszkanie nie jest dostosowane do jego potrzeb, czyli osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim, gdyż drzwi są zbyt wąskie, a mieszkanie nie jest wyposażone w łazienkę, a także centralne ogrzewanie. Skarżący podaje, że ogrzewa się przy pomocy piecyka gazowego, a korzystanie z niego stwarza niebezpieczeństwo dla samego skarżącego oraz mieszkańców całego domu w którym mieszka. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. W myśl art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organy administracji obowiązane są prowadzić w taki sposób postępowanie, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Zgodnie zaś z art. 7 i 77 tej ustawy w toku postępowania należy dążyć do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wyczerpująco zebrać materiał dowodowy. Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji nie wyjaśniły sprawy w sposób dostateczny aby podjąć decyzję. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustosunkowanie się do zarzutów odwołania umożliwiałoby prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Skarżącemu należało dokładnie wyjaśnić na czym będzie polegała pomoc w formie usług opiekuńczych. Nadto E. C. podniósł, że już kiedyś korzystał z opieki w formie usług opiekuńczych lecz nie był z niej zadowolony. W ocenie Sądu także ta okoliczność wymaga wyjaśnienia. Sytuacja skarżącego jest bardzo trudna, a w sprawie jest bezsporne, że wymaga on całodobowej opieki. Rozpatrując sprawę ponownie Dyrektor Ośrodka Pomocy Rodzinie powinien też wziąć pod uwagę trudną sytuację mieszkaniową skarżącego /[...]/. Organy winny dołożyć należytej staranności aby załatwić sprawę w sposób, który umożliwi E. C. skorzystanie z właściwej całodobowej opieki. Analiza artykułu 54 ust.1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej wskazuje, że ewentualna pomoc w formie usług opiekuńczych musi wypełniać przymiot niezbędności i jeżeli oferowana pomoc w formie usług opiekuńczych nie zapewnia niezbędnej pomocy, to organ winien zapewnić prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji.