II SA/Sz 629/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku oddala skargę Z. S. pismem z dnia [...]r. zgłosiła Prezydentowi Miasta S. o uciążliwościach, jakie powoduje zakład "A.", prowadzący działalność przy ul. R. w S. W uzasadnieniu zgłoszenia Z. S. wyjaśniła, że działalność powyższego zakładu prowadzona jest na działce sąsiadującej z działką strony. Od dwóch tygodni na terenie zakładu przed domem i na wprost okien domu zgłaszającej naprawiany jest ciężki sprzęt drogowy – koparka na kołach gąsiennicowych. Do naprawy koparki używany jest dźwig, młoty, które powodują hałas, wydobywanie duszących spalin, a te wdzierają się do jej domu. Poruszanie się maszyn po utwardzonym gruncie powoduje jego drganie, a w domu strony drżenie szyb. Taka sytuacja trwa od wielu lat i powoduje skutki, takie jak: hałas, wydobywanie spalin, drgania, pękanie ścian budynku. W związku z tym Z. S. zażądała od organu przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem czynnego udziału wnioskodawcy i doprowadzenie do likwidacji uciążliwej działalności, która nie wiadomo dlaczego zlokalizowana jest w bliskiej zabudowie mieszkaniowej, a rodzaj prowadzonej działalności powoduje zniszczenia prywatnej własności oraz środowiska. Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...]r., ][...], na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) w związku z art. 362 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) – przekazał według właściwości Staroście S. pismo Z.S. z dnia [...] r. – w sprawie uciążliwości wynikających z działalności A. Spółki z o.o. przy ul. R. w S. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że Z. S. pismem z dnia [...] r. zwróciła się do Prezydenta Miasta S. o interwencję w sprawie uciążliwości wynikającej z działalności spółki A. Według Prezydenta, zgodnie z art. 379 ust. 1 oraz art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska – organem właściwym do nałożenia na podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia – jest starosta. Wobec powyższego, na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, należało wniosek przekazać organowi właściwemu do jego rozpatrzenia. Z. S. w zażaleniu na powyższe postanowienie podniosła, że od [...] r. podejmuje próby wszczęcia postępowania w sprawie uciążliwości zakładu prowadzonego przez A. Spółkę z o.o., ale nikt w Urzędzie Miejskim w S. nie zainteresował się doniesieniami, a jeśli były prowadzona jakieś postępowania to bez udziału wnioskodawcy. W ocenie strony, postanowienie z dnia [...]r. jest przykładem zastosowania tak zwanego urzędniczego spychania problemu. Dlatego żąda przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie uciążliwości jak i lokalizacji tego zakładu, i innych prowadzących uciążliwą działalność. Działalność ta spowodowała uszkodzenie domu i pozbawiła prawa do swobodnego korzystania z własności przez mieszkańców posesji przy ul. R. w S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...]r., [...] na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 i art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Z. S. – utrzymało zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że analizując treść wniosku strony o wszczęcie postępowania oraz zarzuty podniesione w zażaleniu Kolegium uznało, że przedmiotem sprawy zgłoszonej przez Z. S. jest negatywne oddziaływanie na środowisko podmiotu prowadzącego działalność A. Spółka z o.o., które ustala się w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.). Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 4 tej ustawy – ilekroć w ustawie jest mowa o emisji rozumie się przez to wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi: substancje, energie takie jak ciepło, hałas lub pola elektromagnetyczne. Nadto zgodnie z art. 3 pkt 15 ustawy – ilekroć w ustawie mowa jest o organie ochrony środowiska – rozumie się przez to organy administracji powołane do wykonywania zadań publicznych z zakresu ochrony środowiska, stosownie do ich właściwości określonej w tytułu VII w dziale I. Tym samym, na mocy art. 378 ust. 1 ustawy, organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa w art. 115a ust. 1, art. 149 ust. 1, art. 150, art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1, art. 178, art. 183, art. 237 i art. 262 ust. 1-3, jest starosta. Kolegium wskazało, że stosownie do art. 362 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek: 1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, 2) przywrócenie środowiska do stanu właściwego. W decyzji, o której mowa w ust. 1, organ ochrony środowiska może określić: 1) zakres ograniczenia oddziaływania na środowisko lub stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko, 1a) czynności zmierzające do ograniczenia oddziaływania na środowisko lub przywrócenia środowiska do stanu właściwego, 2) termin wykonania obowiązku. Ponadto Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 115a ust. 1 powyższej ustawy – w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działania, przekroczone są dopuszczalne pomiary hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu, za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAegi L Aeg N. Zgodnie z ust. 3 art. 115a w decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu L Aeg D i L Aeg N w odniesieniu do rodzaju terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład. Organ wyjaśnił, że w powyższej decyzji mogą być określone wymagania mające na celu nieprzekraczanie poza zakładem dopuszczalnych poziomów hałasu, a w szczególności: 1) rozkład czasu pracy źródeł hałasu dla całej doby, wraz z przewidzianymi wariantami, 2) zakres, sposób i częstotliwość prowadzenia pomiarów hałasu w zakresie, w jakim wykraczają one poza wymagania, o których mowa w art. 147 i 148, 3) sposób postępowania w przypadku uszkodzenia aparatury służącej do pomiaru poziomu hałasu, jeżeli jej zastosowanie jest wymagane, 4) formę, układ, techniki i termin przedkładania wyników pomiarów, o których mowa w pkt 2, organowi właściwemu do wydawania decyzji i wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Kolegium podniosło też, że wprawdzie postępowanie w sprawie przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu organ właściwy wszczyna z urzędu, lecz ocenę w tym zakresie dokonuje starosta na podstawie wyżej przedstawionych przepisów. Ponadto Kolegium wskazało, że postanowienie o przekazaniu sprawy na mocy art. 65 kpa nie kończy merytorycznie zgłoszenia uciążliwości przedmiotowego zakładu, gdyż organ, do którego sprawa została przekazana zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie. W ocenie Kolegium, Prezydent S. prawidłowo przekazał Staroście S. wniosek Z. S. według właściwości miejscowej i rzeczowej. Z. S. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzuciła, brak rzeczowego rozpoznania sprawy i brak zajęcia stanowiska w sprawie składnych doniesień o uciążliwości zakładu "A. Spółka z o.o. Wskazała, że zakład ten od [...] r. wprowadził się bezprawnie na tereny objęte w planie zagospodarowania przestrzennego jako wyłącznie mieszkaniowe. Mimo skarg i żądań o natychmiastową likwidację zakładu, pomiaru hałasu, zanieczyszczeń składanych do Prezydenta, Starosty, Z. Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do dnia [...] r. żaden z wymienionych organów nie podjął stosownych i prawidłowych działań. Organy odmawiają skarżącej prawa strony i powołują się na pomiary z [...] r., które dokonane były stronniczo oraz bez udziału skarżącej. Składając zażalenie, skarżąca oczekiwała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako właściwy i kompetentny organ zajmie się problemem uciążliwego zakładu, który bezpośrednio sąsiaduje z posesją strony. Dlatego skarżąca nie wyraża zgody na wydane przez Kolegium postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, jak również utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, Sąd uznał, że przy ich podejmowaniu nie doszło do naruszenia prawa. Wskazać należy, że przepisy o właściwości organów mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy administracji publicznej muszą z urzędu przestrzegać swojej właściwości zarówno rzeczowej jak i miejscowej stosownie do art. 19 kpa i to w każdym stadium postępowania. Organ który, stwierdzi, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy wydaje, zgodnie z art. 65 kpa postanowienie o przekazaniu sprawy do organu właściwego. Wniesienie podania nie powoduje zatem z mocy prawa wszczęcia postępowania przed organem administracji publicznej, do którego zostało złożone, gdyż organ w pierwszej kolejności bada swoją właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną. Zaniechanie badania, przez organ właściwości, którego następstwem może być brak w danej sprawie powoduje, że decyzja wydana w takim postępowaniu dotknięta jest nieważnością (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). W ocenie Sądu, analiza pisma skarżącej z dnia [...]r. wniesionego do Prezydenta S. nie pozostawia wątpliwości, że skarżąca Z. S. domagała się od tego organu usunięcia uciążliwości spowodowanych prowadzoną działalnością przez "A." Spółkę z o.o. zlokalizowaną w sąsiedztwie posesji skarżącej. Skarżąca w piśmie określiła rodzaj uciążliwości tj. hałas, wydzielanie spalin, drganie gruntu. W tych okolicznościach trafnie uznał Prezydent Miasta S., a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że przedmiotem sprawy zgłaszanej przez skarżącą jest negatywne oddziaływanie na środowisko podmiotu prowadzącego działalność tj. A. Spółka z o.o. Postępowanie w sprawie ochrony środowiska prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) i stosownie do art. 378 tej ustawy organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie podmiotu korzystającego ze środowiska, który negatywnie oddziałuje na środowisko jest starosta. Podnoszony w skardze zarzut "braku rzeczowego rozpoznania sprawy" i nie zajęcia stanowiska w sprawie składanych zawiadomień o uciążliwości zakładu "A." Spółka z o.o., nie mógł być uwzględniony przez Sąd, bowiem ocenie zgodności z prawem podlegało tylko postanowienie o przekazaniu wniosku – zawiadomienia skarżącej organowi właściwemu do jego rozpatrzenia, W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.