II SA/Sz 63/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-04-07
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca wykazał, iż jego sytuacja materialna, charakteryzująca się niskim dochodem i znacznymi wydatkami na utrzymanie mieszkania, uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zastosowano przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który stanowi podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w takich okolicznościach.Stan faktyczny
Wnioskodawca Z.B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jego miesięczny dochód z renty wynosi około [...] zł, a jego małżonka nie pracuje. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą około [...] zł. Wnioskodawca argumentował, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Z.B. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym kat. [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
W formularzu PPF przesłanym na wezwanie referendarza sądowego Z.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny ponieść tak wysokiej opłaty.
Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką. Małżeństwo z zamieszkuje w mieszkaniu TBS o powierzchni [...] m2. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny stanowi kwota [...] zł i jest to renta Z.B. z tytułu okresowej niezdolności do pracy, żona nie osiąga żadnego dochodu.
Z załączonych dokumentów wynika, że miesięczne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania kształtują się na poziomie ok. [...] zł i składają się na nie : gaz [...] zł, woda i ścieki [...] zł, prąd [...] zł, czynsz [...] zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący wraz z żoną dysponują miesięcznym dochodem w wysokości ok. [...] zł. Z kwoty tej ok. [...] zł wydatkowana jest na utrzymanie mieszkania.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, uznać należy, że Jego wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest On w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło