II SA/Sz 631/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2010r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości oddala skargę Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 65 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 379 ust. 5 i art. 299 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz.U. z 2006 r. Nr 129 poz. 902 z późn. zm.) przekazał według właściwości Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska pismo z dnia [...] w sprawie uciążliwości hałasowych spowodowanych działalnością Spółki "[...]’ przy ulicy [...] do rozpatrzenia według kompetencji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu [...] wpłynęło pismo Z. S. dotyczące uciążliwości emisyjnych wynikających z działalności Spółki. Na podstawie art. 378 ust.3 ustawy Prawo ochrony środowiska kompetencje prezydenta z zakresu ochrony środowiska dotyczą spraw związanych z negatywnym oddziaływaniem na środowisko związanym ze zwykłym korzystaniem na środowiska przez osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami w sprawach wymienionych w punktach 1 – 3 tego artykułu. Kompetencje prezydenta dotyczą wyłącznie osób fizycznych, a przedmiotowe pismo dotyczy podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, wobec czego brak jest podstaw do podjęcia przez Prezydenta Miasta czynności prawnych. Zgodnie z art. 379 ust. 1 i art. 378 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska organem właściwym do nałożenia na podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia jest starosta. Na podstawie rozdzielnika przedmiotowego pisma ustalono, że osoba interweniująca przekazała je jednocześnie do Starosty [...], Prezydenta Miasta [...] i Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. W związku z powyższym, zgodnie z zapisami art. 379 ust.5 ustawy Prawo ochrony środowiska, uwzględniając zapisy art. 299 tej ustawy Prezydent Miasta w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że podmiot powoduje naruszenie przepisów o ochronie środowiska występuje do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o podjęcie odpowiednich działań będących w jego kompetencji. Uzasadnia to przekazanie wniosku organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Na postanowienie to złożyła zażalenie Z. S. podnosząc, od 1994 roku zgłasza wielu organom żądanie likwidacji firmy [...] z uwagi na uciążliwości związane z pracą tej firmy. Zakład ten graniczy bezpośrednio z posesją Z. S.. Praca tego zakładu "spowodowała uszkodzenie domu mieszkalnego, negatywnie oddziałuje na sąsiednią posesję utrudniając spokojne i swobodne zamieszkiwanie mieszkańcom posesji." Z. S. zarzuciła, że " od lat traktowana z pogardą, szyderczo wyśmiewana i upokarzana przez urzędników administracji państwowej, pozbawiana jest prawa strony." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r. na podstawie art. 138 § 2 w zw. Z art. 144 i art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem sprawy jest negatywne oddziaływanie na środowisko podmiotu prowadzącego działalność [...] Spółki z o.o. , które ustala się w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska. Kolegium powzięło z urzędu informację, że postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta [...] przekazał sprawę Z. S. w przedmiocie uciążliwości zakładu według właściwości do Starosty [...], który jest organem właściwym stosownie do art. 378 ust 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Rozpoznając zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że jest ono zasadne. Postępowanie w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko [...] Spólki z o.o. prowadzi już organ właściwy tj. Starosta [...], który dokonuje stosownych ustaleń, a co więcej nie wydał decyzji w sprawie, a zatem postępowanie administracyjne jest niezakończone. Dlatego też Prezydent powinien był jedynie przekazać zwykłym pismem kolejne pismo Pani [...] w tej sprawie do organu, który już prowadzi w tym przedmiocie sprawę. Organ odwoławczy podkreślił, że [...] Inspektor Ochrony Środowiska pełni jedynie rolę pomocniczą w zakresie przeprowadzenia stosownych badań, które są jednym z dowodów podlegających ocenie przez organ I instancji przy wydaniu decyzji administracyjnej. Nie jest natomiast organem, który posiada kompetencje do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w trybie art. 363 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, tylko właściwy Starosta. Wobec wydania zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. S. zarzuciła brak rzeczowego rozpoznania sprawy, wskazania rozpoznania oraz zajęcia stanowiska w sprawie składanych doniesień na uciążliwości zakładu [...] Spółki z o.o. Skarżąca podniosła, że od wielu lat zawiadomienia wnoszone do Prezydenta [...], Starosty [...], [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nie są załatwiane w sposób przez nią żądany. Żaden z organów nie zajął się rzetelnie i rzeczowo problem uciążliwości powodowanych przez [...] Spółkę z o.o. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte z zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w sprawie należy wskazać, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270)- zwanej dalej p.p.s.a. - sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni prawa materialnego. Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonego postanowienia wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów. Sądy administracyjne nie rozpatrują spraw merytorycznie ( ściślej nie wydają orzeczeń merytorycznie rozstrzygających o przedmiocie sprawy). Dalej badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 ustawy p.p.s.a. Określenie " w granicach danej sprawy" oznacza, ze sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] uchylające postanowienie Prezydenta [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku skarżącej z dnia [...] dotyczącego negatywnego oddziaływania na środowisko Spółki z o.o. [...]. Dlatego podniesione przez skarżącą zarzuty dotyczące opieszałości organów i braku merytorycznego załatwienia wniosków kierowanych od szeregu lat do wielu różnych organów nie mogą być przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszym postępowaniu dotyczącym jedynie kwestii przekazania według właściwości. Z tych względów Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone na rozprawie w dniu [...]. Rozpoznając niniejszą sprawę należy wskazać, że przepisy o właściwości organów mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy muszą z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej jak i miejscowej stosownie do art. 19 k.p.a. i to w każdym stadium postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do sprawy II SA/Sz 629/109 (z których Sąd dopuścił dowód na rozprawie w dniu [...]) Z. S. pismem z dnia [...] zawiadomiła Prezydenta Miasta [...] "o uciążliwości powodowanej działalnością zakład " [...]" . Skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego z jej udziałem oraz doprowadzenie do likwidacji uciążliwej działalności. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] Nr [...] przekazał według właściwości Staroście [...] w/w pismo stanowiące interwencję w sprawie uciążliwości wynikającej z działalności [...] Sp. z o.o. do rozpatrzenia według kompetencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] Nr [...] po rozpoznaniu zażalenia Z. S. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W drodze postanowienia o przekazaniu, następuje przekazanie "sprawy". Przyjąć zatem należy, że forma postanowienia dla czynności przekazania znajduje zastosowanie nie do każdego podania, a jedynie do podań inicjujących postępowanie w "sprawach" administracyjnych w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 i 2 kpa. W dniu [...] Z. S. złożyła do Prezydenta Miasta [...] kolejne pismo dotyczące uciążliwości wynikających z działalności [...] Spółki z o.o.. Jak wynika z treści pisma, pismo to zostało skierowane jednocześnie do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz do Starosty Powiatowego w [...]. Oba pisma skarżącej z dnia [...] jak i pismo z dnia [...] skierowane do Prezydenta Miasta [...] dotyczą sprawy uciążliwości spowodowanej działalnością [...] Spółki z.o.o, a pismo z dnia [...] zostało skierowane również do Starosty [...]. W sytuacji gdy postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte przez Starostę [...] jako organ właściwy rzeczowo w sprawie na podstawie art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, za zasadne należy uznać stanowisko organu odwoławcze, że pismo skarżącej z dnia [...] winno być przesłane do tego organu. Prezydent Miasta [...] przekazał na podstawie art. 379 ust 5 i art. 299 ustawy Prawo ochrony środowiska według właściwości Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska pismo skarżącej z dnia [...] w sprawie uciążliwości hałasowych spowodowanych działalnością Spółki [...] według kompetencji. Stosownie do art. 379 ust 5 tej ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta lub marszałek występują do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań będących w jego kompetencji, jeżeli w wyniku kontroli organy te stwierdzą naruszenie przez kontrolowany podmiot przepisów o ochronie środowiska lub występuje uzasadnione podejrzenie, że takie naruszenie mogło nastąpić, przekazując dokumentację sprawy. W art. 379 ust.5 ustawy przyznano wymienionym w nim organom możliwość wystąpienia w określonych tam sytuacjach do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o podjęcie odpowiednich działań. Skoro właściwym rzeczowo w rozpoznawanej sprawie jest Starosta [...], to tylko ten organ uprawniony byłby do takiego wystąpienia po spełnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] mając na uwadze powyższą argumentację stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.