II SA/Sz 632/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego wspólnej kanalizacji oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakazującej G. i W. R. oraz A. J. doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego wspólnej kanalizacji budynku Domu Wczasowego [...] i budynku mieszkalnego przy ul. [...]- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i orzekł o wykonaniu obowiązków w terminie do dnia [...] r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., nakazał G. i W. R. oraz A. J. wykonanie, pod kierunkiem osoby uprawnionej, robót budowlanych polegających na: 1) wykonaniu dwóch studzienek rewizyjnych umożliwiających okresowe mechaniczne czyszczenie kanału przyłącza (rys. nr 2 w opinii technicznej inż. B. B.). Studzienka na kanale ulicznym, w miejscu wylotu przyłącza, druga na końcu prostego odcinka przykanalika w miejscu połączenia odpływów z dwóch budynków; 2) zamontowaniu urządzenia przeciwzalewowego na poziomach kanalizacyjnych wychodzących z budynków, w terminie do dnia 30 października 2012 r. - Od powyższej decyzji odwołał się A. J., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez nakazanie G. i W. R. odłączenia kanalizacji ich budynku od kanalizacji budynku, którego jest współwłaścicielem i poprowadzenie jej do sieci kanalizacyjnej ulicy [...], zgodnie z wariantem "B", zaproponowanym w opinii inż. B. B. Skarżący zarzucił oparcie zaskarżonej decyzji o niekorzystny dla niego wariant "A" zaproponowany w ww. opinii, z jednoczesnym dowolnym uznaniem, że wariant "B" jest niemożliwy do wykonania. Zdaniem skarżącego, przy jakiejkolwiek awarii wybicia z kanalizacji nastąpią na jego posesji. A. J. wskazał, że zaskarżoną decyzją PINB rozstrzygnął jego wniosek z 19 września 2011 r. w oparciu o opinię techniczną sporządzą przez osobę uprawnioną - inż. B. B., posiadającego także uprawnienia biegłego sądowego. W opinii jej autor zawarł ocenę stanu faktycznego, w tym ustalił przyczyny wylewania nieczystości w okresie letnim, wskazując na nieprzystosowanie części kanalizacji prowadzącej od ulicy [...]. Biegły zaproponował trzy możliwe rozwiązania, których jedno - wariant "B", zmierzający do rozdzielenia obu kanalizacji, stał się podstawą złożenia przez skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania w celu nakazania małżonkom R. odcięcia istniejącego przyłącza i podłączenia go do istniejącej sieci kanalizacyjnej od strony ul. [...]. Organ I instancji trzykrotnie wydawał decyzje w tej sprawie, unikając rozwiązania, które zdaniem skarżącego byłoby najkorzystniejsze, a które PINB arbitralnie uznał za wykluczone. Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i orzekł o wykonaniu obowiązków w terminie do dnia [...]r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po otrzymaniu zgłoszenia o niewłaściwym stanie technicznym wspólnej kanalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] (będącego współwłasnością G. i W. R. i A. J.) i przylegającego do niego domu wypoczynkowego [...] (będącego własnością G. i W. R.), przeprowadził w dniu [...] r. oględziny ww. kanalizacji. Podczas oględzin organ powiatowy stwierdził m.in., że ścieki z obu budynków odprowadzane są do kanalizacji w ul. [...]. W piwnicy budynku przy ul. [...] ścieki okresowo wybijają. Organ stwierdził brak studzienek rewizyjnych: w rejonie węzła przykanalików, na połączeniu przykanalika z budynku nr [...] z rurociągiem kanalizacyjnym Ø 150 oraz w miejscu podłączenia kanalizacji do kolektora w ul. [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika również, że współwłaściciele budynków przedłożyli opinie techniczne, dotyczące rozwiązania problemu, a mianowicie: G. i W. R. - z kwietnia 2002 r., a pełnomocnik A. J. - z sierpnia 2011 r. W notatce służbowej z dnia 28 kwietnia 2002 r., skierowanej do Kierownika, Zakładu Wodociągów i Kanalizacji (wg informacji G. R. sporządzonej przez H. O.) wskazano, że na terenie posesji przy ul. [...] znajduje się tylko jedna studzienka rewizyjna kanalizacji sanitarnej, na przykanaliku przyłącza kanalizacyjnego z budynku przy ul. [...]. Zdaniem autora notatki, źródło zatorów przedmiotowej kanalizacji znajduje się na odcinku pomiędzy pionem kanalizacyjnym budynku [...], a węzłem rozgałęźnym przy złączeniu kanalika budynku [...]. Jest to rurociąg żeliwny Ø 100, użytkowany od wielu lat i z pewnością nie w pełni drożny. Autor zaproponował przeniesienie studzienki rewizyjnej z przykanalika budynku [...] o ok. 1 - 1,5 m, w rejon węzła zbiegu przykanalików oraz wymianę przykanalika Ø 100 z budynku [...] na odcinku pion - studzienka (ok. 3 -3,5 m) na Ø 160 PCV, a także sprawdzenie drożności przyłącza Ø 150 z kamionki na odcinku studzienka rewizyjna - ul. [...] (ok. 25 m). Natomiast zdaniem inż. B. B. - autora opinii technicznej, sporządzonej w sierpniu 2011 r., główną przyczyną powstawania zatorów kanalizacji jest zbyt mały spadek kanału przyłącza oraz brak możliwości oczyszczania kanału z powodu braku studzienki rewizyjnej w miejscu podłączenia w ul. [...]. Autor opracowania zaproponował trzy warianty rozwiązania problemu, wyliczając przybliżone koszty oraz podając wady i zalety każdego z nich. Wariant "A" zakłada wykonanie dwóch studzienek rewizyjnych: na kanale ulicznym w ul. [...] oraz na końcu prostego odcinka przykanalika z budynku [...] oraz montaż urządzeń przeciwzalewowych na poziomach kanalizacyjnych wychodzących z obu budynków. Wariant "B" zakłada odcięcie dopływu z budynku [...] i skierowanie ścieków z tego budynku w całości do kanału w ul. [...] , wybudowanie przynajmniej jednej studzienki rewizyjnej na przykanaliku z budynku [...], w miejscu dotychczasowego połączenia odpływów z obu budynków. Wariant "C" zakłada montaż dwóch odrębnych przepompowni przydomowych, przebudowę istniejącego przyłącza i wykonanie nowej studzienki rozprężnej na końcówce skróconego do ok. 10 m przyłącza. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał dalej, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany - zewnętrzna kanalizacja sanitarna znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Stwierdzone przez organ powiatowy nieprawidłowości mogą stać się przyczyną dalszego pogarszania jej parametrów użytkowych i spowodować zagrożenie dla zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Dla wyeliminowania zagrożeń należy zatem usunąć stwierdzone nieprawidłowości – stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu, a dotyczących pominięcia wariantu "B", zaproponowanego przez inż. B., organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania jest nieodpowiedni stan techniczny istniejącej kanalizacji. Natomiast wykonanie robót budowlanych, związanych z wykonaniem nowych instalacji, rozdzielających istniejący system wspólnej instalacji kanalizacyjnej obu budynków wymaga stosownego pozwolenia właściwego miejscowo organu administracji budowlanej. Niniejsze postępowanie, prowadzone w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane, może obejmować swym zakresem jedynie usunięcie nieprawidłowości w istniejącej kanalizacji. Z kolei wariant "C" zakłada poniesienie przez właścicieli obu nieruchomości kilkakrotnie większych kosztów, niż wariant "A", jest zatem ekonomicznie nieuzasadniony. Wobec braku porozumienia w tej kwestii pomiędzy właścicielami obu nieruchomości, organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do wydania decyzji, zmierzającej do doprowadzenia przedmiotowej kanalizacji do odpowiedniego stanu technicznego. Na powyższą decyzję A. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adw. J. U., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz kwoty [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi A. J. zawarł argumentację mającą na celu podważenie prawidłowości zastosowania wariantu "A", przedstawionego w opinii biegłego, jako zdaniem strony, najmniej korzystnego pod każdym względem. Według skarżącego najbardziej racjonalnym rozwiązaniem jest zrealizowanie wariantu "B",o którego zastosowanie postulował w toku postępowania administracyjnego. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że istnieje zmodyfikowany wariant "B", który został przedstawiony przez biegłego w dodatkowej opinii technicznej z września 2012 r., jako wariant "D", a który jest rozwiązaniem najefektywniejszym, najmniej kosztownym oraz pozbawionym problemów formalno-prawnych. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 632/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji, a jedynym jej kryterium jest legalność, czyli zgodność z prawem zaskarżonych aktów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą wydania przedmiotowej decyzji był przepis art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przez obiekt budowlany - stosownie do art. 3 pkt 1 ww. ustawy - należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury. Decyzja, o której mowa w powołanym powyżej art. 66 ust. 1 stanowi konsekwencję obowiązku nałożonego na zarządcę oraz właściciela obiektu budowlanego w art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego, którym jest utrzymywanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywaniem go w należytym stanie technicznym i estetycznym (art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego). Wyjaśnienia również wymaga, że decyzja wydana w oparciu o treść powyższego przepisu ma charakter związany, ponieważ organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w powyższym przepisie zobowiązany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Możliwość nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 66 Prawa budowlanego powiązana jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania budynku, np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego, czy też estetycznego budynku. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego wspólnej kanalizacji budynku Domu Wczasowego [...] i budynku mieszkalnego przy ul. [...] co wykazały przeprowadzone przez organ powiatowy oględziny. Skarżący kwestionuje natomiast niekorzystny - jego zdaniem - określony w zaskarżonej decyzji zakres robót budowlanych niezbędnych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wskazuje na inną możliwość rozwiązania problemu, korzystniejszą z jego punktu widzenia, kwestionując nieuwzględnienie jej przez organ nadzoru budowlanego i podnosząc brak uzasadnienia dla przyjętego przez organ rozwiązania. Zdaniem Sądu uznać należy, iż kwestia ta, wbrew stanowisku skarżącego została należycie uzasadniona przez organy orzekające w sprawie, które trafnie stwierdziły, że decyzja wydana w rozpatrywanej sprawie winna przede wszystkim nakazywać współwłaścicielom usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego lub jego części, w tym wypadku istniejącego wspólnego przyłącza kanalizacyjnego. W zakresie tym nie mieści się przebudowa obiektu do czego sprowadzałoby się zastosowanie w sprawie wariantu "B", opisanego w opinii technicznej inż. B. B., który zakłada rozdzielenie kanalizacji wspólnej. Organ informacyjnie przytoczył uzasadnienie ww. opinii, z którego wynika, że zaletą zastosowania wariantu "A" jest stosunkowo niewielki koszt jego realizacji. Najkorzystniejszy wydaje się być wariant "C", przy czym jego realizacja byłaby najbardziej kosztowna. Natomiast wariant "B" jakkolwiek rozdziela ścieki, nie porządkuje jednak układu pod względem technicznym. Budynek, położony przy ulicy [...] nadal będzie obsługiwany przez przykanalik o zbyt małym spadku. W oparciu zatem o powyższą opinię i wobec braku uzasadnionych wątpliwości co do jej prawidłowości, organy orzekający w sprawie miały podstawy do nakazania wykonania określonych w decyzji robót budowlanych. Należy podkreślić, iż nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego, prowadzącego postępowanie oparte na art. 66 Prawa budowlanego, mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym urządzeń kanalizacyjnych, rozstrzyganie sporu między współwłaścicielami budynku w przedmiocie sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Współwłaściciele mogą i powinni sami zastosować i wykonać właściwe rozwiązanie problemu, a właściwym do rozstrzygnięcia sporu w tym zakresie między współwłaścicielami jest sąd powszechny. Natomiast celem decyzji wydanej w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest jedynie doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Nie jest przy tym istotne, jakimi metodami (jaką techniką) nastąpi przywrócenie właściwego stanu technicznego obiektu. Ważne jest natomiast, by został zrealizowany cel decyzji, czyli usunięcie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, a także bezpieczeństwa mienia (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 464/10, LEX nr 755801). Powyższy przepis nie uzależnia przy tym wydania nakazu od posiadania przez właściciela środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Organ nie rozstrzyga bowiem o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Nie do organów nadzoru budowlanego należy bowiem rozstrzyganie sporów między stronami, objętymi nakazem w kwestii wyboru sposobu jego realizacji. Jak wyżej wspomniano, wszelkie spory pomiędzy współwłaścicielami wynikłe na tym tle, łącznie z problemem rozliczenia kosztów powstałych w związku z koniecznością wykonania nakazu organu, nie należą do administracyjnej drogi postępowania, a podlegają kognicji sądów powszechnych. Reasumując, stwierdzić należy, iż celem unormowania zawartego w art. 66 Prawa budowlanego jest wyłącznie doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, przy czym hipoteza tego przepisu obejmuje wszelkie obiekty budowlane, bez względu na to, czy wymagają pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, czy też nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia/uzyskania pozwolenia. Sąd kontrolując z urzędu zaskarżoną decyzję w granicach sprawy, stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie dostrzegł innych wad, które powodowałyby konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.