II SA/Sz 632/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), w związku z odwołaniem J. W. od pisma p.o. Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r., będącego odpowiedzią na pismo strony z dnia [...] r. w sprawie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej zasiłku stałego za okres od [...] r. oraz wyrównania zasiłku stałego za wymieniony okres, stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] r. wydaną z upoważnienia Burmistrza przyznano J. W. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości [...] zł miesięcznie, od dnia [...] r. na stałe. Następnie decyzją z dnia [...] r. decyzję tę zmieniono i ustalono zasiłek stały w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia [...] r. (z uwagi na uzyskanie przez skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie). Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] r. (w sprawie o sygn. akt[...] ) została zmieniona decyzja Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie z dnia [...] r. w ten sposób, że zaliczono J. W. jako osobę niepełnosprawną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz przyjęto, że ustalony stopień ma charakter trwały i datuje się od [...] r. Z uwagi na treść powyższego wyroku J. W. złożył pozew przeciwko Gminie C. o zapłatę zaległego zasiłku stałego za okres od [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., powództwo to zostało oddalone. Następnie opisany wyżej wyrok został uchylony, a pozew odrzucony – wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r., skierowanym do Ośrodka Pomocy Społecznej w C. , J. W. zwrócił się o wydanie decyzji dotyczącej zasiłku stałego za okres od [...] r. oraz wyrównanie zasiłku za ten okres. W uzasadnieniu wniosku, skarżący podał, że wyrokiem z dnia [...] r. ustalono u niego umiarkowany stopień niepełnosprawności od [...] r. wobec czego w jego ocenie należy mu się z tego tytułu zasiłek stały za wymieniony wyżej okres. Pismem z dnia [...] r. podpisanym przez p.o. Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, poinformowano skarżącego, że wszelkie wątpliwości w tej sprawie zostały już wyjaśnione w pismach z dnia [...] r. Wskazano, że J. W. wniósł pozew do Sądu Rejonowego jednak wyrokiem z dnia [...] r. powództwo zostało oddalone jako niezasadne. W dniu 10 grudnia 2013 r. J. W. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo zatytułowane "odwołanie". Z treści tego pisma wynika, że zostało złożone "w związku z tym, że Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej uchyla się od wydania decyzji odnośnie zasiłku stałego za okres od [...] r. oraz wyrównania zasiłku za ten okres". Skarżący ponownie przytoczył treść wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r. a nadto wskazał, że wytoczył w tej sprawie proces cywilny jednakże "Sąd Apelacyjny" stwierdził, że "nie odwołał się on do Kolegium Odwoławczego a w sytuacji odmowy do Sądu Administracyjnego Opisanym na wstępnie postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania od pisma dnia 5 grudnia 2013 r. Zdaniem Kolegium, zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a., odwołanie przysługuje od decyzji. Odwołanie nie jest natomiast dopuszczalne, gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia bowiem Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nie wydał decyzji lecz udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...] r. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2014 r. J. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o "rozstrzygnięcie jego sprawy". Skarżący podniósł, że w związku z tym, iż MOPS w C. nie chce mu wypłacić zasiłku stałego za okres od [...] r. wytoczył proces cywilny przed Sądem Rejonowym Rozstrzygnięcie tego Sądu zaskarżył do "Sądu Apelacyjnego", a ten poinformował go, że "właściwym do rozstrzygania tego typu spraw jest Sąd Administracyjny W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia dała podstawę do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2014 r., o stwierdzeniu niedopuszczalność odwołania J. W. od pisma p.o. Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r., będącego odpowiedzią na pismo strony z dnia [...] r. w sprawie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej zasiłku stałego za okres od [...] r. oraz wyrównania zasiłku stałego za wymieniony okres. Zdaniem Kolegium odwołanie to jest niedopuszczalne ponieważ zgodnie z treścią art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie przysługuje od decyzji, a nie można za taką uznać pisma z dnia 5 grudnia 2013 r. Organ powołał się także na przepis art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, które może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Podkreślił, że odwołanie nie przysługuje od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną. Powyższe stanowisko Kolegium należałoby uznać za trafne, gdyby z treści pisma skarżącego z dnia 10 grudnia 2013 r. wynikało, że jego zamiarem jest odwołanie się od pisma z 5 grudnia 2013 r. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi. Analiza treści wspomnianego pisma skarżącego wskazuje, że w żadnej jego części nie powołuje się on na treść pisma z 5 grudnia 2013 r. Jak wskazał w swoim piśmie J. W. , jest to odwołanie "w związku z tym, że Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej uchyla się od wydania decyzji odnośnie zasiłku stałego za okres od [...] r. oraz od wyrównania mu tego zasiłku za ten okres". W dalszej części pisma skarżący wyjaśnił, że swoje żądanie wywodzi z treści wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r., którym został on zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności – datującego się od [...] r. Informację o możliwości podjęcia takiego działania uzyskał w trakcie procesu cywilnego przed "Sądem Apelacyjnym Jednocześnie z akt sprawy wynika, że postanowienie Sądu Okręgowego II Wydziału Cywilnego Odwoławczego - o uchyleniu zaskarżonego wyroku i odrzuceniu pozwu zapadło na rozprawie w dniu [...] r., zaś w dniu następnym – to jest [...] r. J. W. złożył pismo z "prośbą o wydanie decyzji dotyczącej zasiłku stałego za okres od [...] r. oraz wyrównanie tego zasiłku za ten okres". Z powyższego wynika zatem, że skarżący – zgodnie z udzielonym mu na rozprawie w dniu [...] r. pouczeniem – oczekiwał wydania stosownej decyzji w omawianym zakresie, jednak zamiast tego otrzymał pismo z informacją, że wszelkie wątpliwości w jego sprawie zostały już wyjaśnione. Zdaniem Sądu, treść odwołania oraz skargi J. W. wskazuje, że potraktował on takie zachowanie organu jak bezczynność. Potwierdzeniem powyższego jest dodatkowo jego oświadczenie złożone na rozprawie w dniu [...] r., z którego wynika, że "odwołanie miało na celu przyspieszenie załatwienia sprawy przez MOPS", jak również, że otrzymał za okres od [...] r. zasiłek opiekuńczy natomiast nie dostał zasiłku stałego. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 K.p.a.). Mając na uwadze powyższe uregulowanie, jak również opisane powyżej działania skarżącego – zmierzające jednoznacznie do uzyskania decyzji w przedmiocie prawa do zasiłku za okres od [...] r. a także postępowanie organu, wskazujące, że takiej decyzji nie wyda, należy uznać, że "odwołanie" J. W. z dnia [...] r. faktycznie stanowiło zażalenie o jakim mowa w cytowanym powyżej art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i tak też powinno zostać potraktowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Wobec powyższego, rzeczą organu odwoławczego ponownie rozpoznającego odwołanie będzie uwzględnienie przedstawionej przez Sąd oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w tej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.