II SA/Sz 633/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi W. M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji potwierdzającej nabycie praw do otrzymania ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta na podstawie art. 104 Kpa, art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz art. 7 ust. 6 a ustawy z dnia 8 czerwca o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku W. M. S. z dnia [...] r. przeniósł na W. M. S. w całości prawa i obowiązki wynikające z decyzji Starosty Nr [...] z dnia [...] r. orzekającej o nabyciu praw do otrzymywania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej na pow. [...] ha stanowiącej działkę nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], gm. [...] i zobowiązującej do prowadzenia prac pielęgnacyjnych i ochronnych założonej uprawy leśnej, wydanej na rzecz jego ojca – G. S. Ponadto w decyzji tej organ zobowiązał W. M. S. do bezzwłocznego zawiadamiania Starosty o zmianach cywilno-prawnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości i mających wpływ na wypłatę ekwiwalentu za prowadzenie tej uprawy leśnej oraz orzekł w kwestii wypłaty W. M. S. miesięcznego ekwiwalentu, ustalając początkowy termin wypłat od miesiąca [...] r. Pismem z dnia [...]r. W. S. zwrócił się do Starosty o uchylenie w całości w/w jego decyzji z dnia [...]r. Nr [...]. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Starosta decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 sierpnia 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - orzekł o uchyleniu w całości ww. decyzji Starosty z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] r. W. M. S. wniósł o uchylenie decyzji Starosty orzekającej o przeniesieniu na niego praw i obowiązków wynikających z decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] r. potwierdzającej nabycie przez G. S. praw do otrzymywania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej na pow. [...] ha, stanowiącej działkę nr [...] w [...], gm. [...]. Dalej w jej uzasadnieniu stwierdzono, że przeniesienie prawa do ekwiwalentu na nowego właściciela zalesionego gruntu może nastąpić przed uzyskaniem prawa do renty lub emerytury przez właściciela zalesionego gruntu. G. S. nabył prawo do renty w [...] r. a zatem - od tego momentu - pobieranie przez niego wskazanego ekwiwalentu było pozbawione podstawy prawnej. W konsekwencji przejęcie prawa do ekwiwalentu przez W. M. S. również nie miało umocowania w przepisach prawa. Od powyższej decyzji W. M. S. wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art.138 §1 pkt 1 Kpa, art. 7 ust 6 i 6 a, art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73 poz. 764 ze zm.) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji, organ II instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] r. W. M. S., syn G. S., zwrócił się do Starosty o przyznanie kontynuowania umowy zalesieniowej poprzednika, wraz z obowiązkami i prawami z niej wynikającymi, powołując się na nabycie praw do gruntu z tytułu darowizny dokonanej na niego przez ojca aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep [...] Nr [...]. Następnie wnioskiem z dnia [...] r. W. M. S. wystąpił do Starosty o uchylenie w całości jego decyzji z dnia [...] r. Nr [...] zobowiązując się zarazem do zwrotu otrzymanego ekwiwalentu za miesiąc [...] r. W konsekwencji powyższego decyzją z dnia [...] r. Starosta na podstawie art. 155 Kpa zgodnie z żądaniem wnioskodawcy uchylił własną decyzję z dnia [...] r. Nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] r. Nr [...] i tym samym o przyznanie mu prawa do otrzymywania ekwiwalentu za pielęgnację lasu na działce nr [...] obręb [...], gdyż w dalszym ciągu zamierza tę pielęgnację prowadzić. Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), do spraw miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się zasady dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 ze zm.). Ustawa ta przewiduje w art. 7 ust. 6 a, że w przypadku sprzedaży gruntu ekwiwalent przechodzi na nabywcę gruntu w drodze decyzji starosty. Zgodnie z przepisem art. 11 tej ustawy , uprawnienie do ekwiwalentu można nabyć także w drodze spadkobrania. Ustawodawca w przepisach ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia wskazał zatem tylko dwie możliwości przeniesienia ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej tj. na nabywcę gruntu w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna i na spadkobiercę. Przepisy tej ustawy nie wymieniają innych tytułów cywilnoprawnych następstwa prawnego, np. darowizny. Wykładnia językowa tych przepisów jednoznacznie wskazuje, iż w przypadku przeniesienia własności nieruchomości objętej uprawą leśną w drodze darowizny brak jest podstaw do przeniesienia na nabywcę ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej. Odwołujący się otrzymał od swojego ojca zalesiony grunt aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. [...] Nr [...] w drodze darowizny, co – w ocenie organu - powoduje, iż w sprawie tej nie mają zastosowania przepisy art. 7 ust. 6a i art. 11 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, czyli nie występuje następstwo prawne umożliwiające otrzymywanie ekwiwalentu . Poza tym organ wskazał, że w myśl art. 7 ust.6 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, właściciel gruntu otrzymuje ekwiwalent do czasu nabycia prawa do emerytury lub renty. Zdaniem organu, skoro G. S. nabył prawo do renty w dniu [...] r. to w tym samym dniu wygasło z mocy prawa jego uprawnienie do otrzymywania ekwiwalentu. W. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której zwrócił się o przeniesienie nabytych praw do obecnego właściciela i przyznanie mu ekwiwalentu. W jej uzasadnieniu W. M. S. podniósł, że wykonał zabiegi pielęgnacyjne, prześwietlenie i przycięcie lasu i nie powinien otrzymanego ekwiwalentu zwracać. Ponadto skarżący podał, że otrzymał zalesiony grunt w drodze darowizny, a zatem stał się jego nabywcą co - jego zdaniem - przenosi na niego prawa i obowiązki z tym związane. Odnośnie faktu pobierania renty przez ojca skarżący wyjaśnił, że jest to tylko renta okresowa, przyznana na okres [...] miesięcy. Zdaniem strony, w tej sprawie należy mieć na względzie również wartości społeczne wynikające z dobrodziejstwa zalesienia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd administracyjny ocenia jedynie, czy jest ona zgodna z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Tak więc Sąd nie mógł uwzględnić żądania zgłoszonego w skardze o przyznanie skarżącemu w orzeczeniu sądu prawa do otrzymywania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej w oparciu o art. 7 ust. 6 a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie administracyjnej podejmuje bowiem jedynie uprawniony organ. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...] r. została wydana na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 sierpnia 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie ww. przepisu jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie – za zgodą strony - weryfikacji treści wydanej decyzji ostatecznej celem jej zmiany lub uchylenia, jeśli za jej uchyleniem czy zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak wynika z akt sprawy skarżący sam wystąpił do organu z żądaniem uchylenia w całości decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] r. przenoszącej na skarżącego w całości prawa i obowiązki wynikające z decyzji Starosty Nr [...] z dnia [...] r. orzekającej o nabyciu przez niego prawa do otrzymywania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej na pow. [...] ha stanowiącej działkę nr [...] w obr. [...], gm. [...] i zobowiązującej do prowadzenia prac pielęgnacyjnych i ochronnych założonej uprawy leśnej. Zastosowany w niniejszej sprawie tryb postępowania został zatem oparty na wyraźnej intencji strony. Wprawdzie z akt sprawy nie wynika, aby organy administracji pouczyły stronę o konsekwencjach jej wniosku oraz zastosowania trybu z art. 155 Kpa, a także by umożliwiły stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się w tej sprawie zgodnie z art. 10 § 1 Kpa, jednakże Sąd ocenił, że w świetle argumentów uzasadniających wzruszenie decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] r. nie miało istotnego wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że za wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji przenoszącej na skarżącego prawo do ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej przemawiał fakt wystąpienia przesłanek uzasadniających odmowę przeniesienia tego uprawnienia na rzecz skarżącego, a zatem zachodzi wskazana w art. 155 kpa przesłanka interesu społecznego dla takiego orzeczenia. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 6 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia - przyjętym w podstawie prawnej decyzji Starosty z dnia [...] r. o przeniesieniu prawa do ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Gwarancji Rolnej - właściciel gruntu otrzymuje ekwiwalent do czasu nabycia prawa do emerytury lub renty, nie dłużej jednak niż przez okres 20 lat. Jak wynika z akt administracyjnych G. S., na rzecz którego wydana została decyzja Starosty nr [...] z dnia [...]r. orzekająca o nabyciu prawa do utrzymywania miesięcznego ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej decyzją z dnia [...] r. nabył prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i z tym momentem wygasło jego prawo do pobierania ekwiwalentu z tytułu prowadzenia uprawy leśnej. Wydana w tym zakresie przez Starostę decyzja z dnia [...]r. nr [...] była zatem bezpodstawna. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 6 a ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, tylko w przypadku sprzedaży gruntu, na którym znajduje się uprawa leśna, obowiązki związane z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalent przechodzą na nabywcę gruntu. W rozpoznawanej sprawie nieruchomość z którą związane jest sporne prawo, została przekazana skarżącemu w drodze darowizny. Wykładnia językowa art. 7 ust. 6 a ustawy z 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 ze zm.), jednoznacznie zatem wskazuje, iż w przypadku przeniesienia własności nieruchomości objętej uprawą leśną w drodze darowizny brak jest podstaw do przeniesienia na nabywcę ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...]r. sygn. [...]. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela. W sytuacji, gdy treść przepisu nie budzi wątpliwości w aspekcie językowym, a także systemowym, brak jest podstaw do nadawania mu w drodze wykładni celowościowej innej treści. W świetle powyższych uregulowań, stwierdzić należy, że argumenty podnoszone w skardze, jak i wcześniej na etapie postępowania odwoławczego, odwołujące się do wartości społecznych, wynikających z zalesienia, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wydana na wniosek skarżącego w trybie art. 155 kpa decyzja, uchylająca wadliwą decyzję Starosty o przeniesieniu na rzecz skarżącego uprawnień do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prowadzenia uprawy leśnej, przyznanych jego ojcu, który uprawnienia te utracił po uzyskaniu prawa do renty, a nadto zalesioną działkę przekazał skarżącemu w drodze darowizny, nie narusza zatem prawa i odpowiada wskazanej w art. 155 kpa przesłance interesu społecznego, a nadto jest zgodna ze złożonym przez skarżącego w tym zakresie wnioskiem. Skarżący nie twierdzi i nie wykazuje, że wniosek ten złożył w warunkach wyłączających swobodne oświadczenie woli. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.