II SA/Sz 640/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku nałożonego decyzją w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej T. J. kwotę [...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem dnia [...] r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na wniosek T. J. wznowił postępowanie w sprawie stwierdzenia wykonania czynności nakazanych decyzją z dnia [...] r., wskazując w uzasadnieniu, że ostateczna decyzja z dnia [...] r. stwierdzająca wykonanie czynności w niej nakazanych doręczona została R. B, natomiast nie została doręczona T. J. Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 146 § 2 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r., nr.[...], stwierdzającej wykonanie przez R. B, czynności nakazanych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] r. T. J. złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu przez R. B. komina przy ul. [...]. Po przeprowadzeniu oględzin i postępowania wyjaśniającego w tej sprawie Powiatowy Inspektor, na podst. art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a., decyzją z dnia [...] r. nakazał R. B. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych w terminie do [...] r. Decyzję tą doręczono R. B. oraz T. J. W związku z pismem R. B. z dnia [...] r. informującym o wykonaniu nakazanych czynności, decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , na podst. art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a., stwierdził wykonanie przez R. B. czynności nakazanych decyzją z dnia [...] r. Odpis ww. decyzji otrzymała R. B, natomiast T. J. decyzji tej nie doręczono. Reasumując organ stwierdził, że nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, a tak jest w przedmiotowej sprawie. Odwołanie od ww. decyzji wniosła T. J. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata S. P, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie nakazanie właścicielowi rozbiórkę komina i uporządkowania terenu oraz określenie terminu przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania art. 146 § 1 i 2 w związku z art. 129 § 1 K.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej oraz niewskazanie okoliczności uzasadniających stanowisko organu, oraz naruszenie art. 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. przez nie przeprowadzenie dowodów, w tym wnioskowanego przez skarżącą. Zdaniem skarżącej, organ powiatowy nie mogąc określić zasadności stawianych przez nią zarzutów, antycypował treść rozstrzygnięcia, pomimo, że charakter sprawy wymagał przeprowadzenia postępowania dowodowego i ponownych oględzin nieruchomości. Zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a. decyzja winna wskazywać okoliczności, z powodu których nie uchylono decyzji, czyli fakty, uzasadniające przyjęte rozstrzygnięcie. W ocenie skarżącej organ I instancji winien przeprowadzić na nowo całe postępowanie dowodowe, a w szczególności dokonać oceny rzetelności oświadczenia złożonego przez R. B. przez dokonanie kontroli inwestycji przy pomocy powołanego biegłego, zwłaszcza że takie żądanie zawierał jej wniosek o wznowienie postępowania. Zdaniem skarżącej niewystarczające jest stwierdzenie wykonania obowiązku jedynie na podstawie pisemnego oświadczenia inwestora oraz osoby uprawnionej, o której mowa w decyzji z dnia [...] r. T. J. wskazała, również że PINB nie dokonał sprawdzenia kwalifikacji zawodowych osoby uprawnionej oraz pominął okoliczność, że ocena prawidłowości wykonania robót, ich zgodności z normami budowlanymi i ocena użytkowania została wykonana na zlecenie inwestora, podczas gdy winna ona być przeprowadzona przez niezależny podmiot, tj. powołanego biegłego. Ponadto skarżąca wskazała, że nieprawidłowe usytuowanie i zbyt mała wysokość komina na posesji R; B, jest przyczyną zadymiania jej posesji w związku z czym jej nieruchomość na której prowadzi pralnię chemiczną jest regularnie zasypywana sadzą, co powoduje konieczność powtórnego prania odzieży i pościeli, a tym samym jest przyczyną zwiększonych kosztów i opóźnień w realizacji usług. Końcowo skarżąca wniosła o zakazanie korzystania przez R; B. z komina do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpoznaniu odwołania T; J. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, a następnie wskazał, że organ I instancji, na wniosek T. J, w dniu [...] r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie stwierdzenia wykonania czynności nakazanych decyzją tego organu z dnia [...] r. Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy, organ powiatowy stwierdził, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i [...] r. wydał zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego wydania rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej. W postępowaniu wznowieniowym organ administracji podejmuje czynności mające na celu wyjaśnienie okoliczności posiadających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Granice postępowania w sprawie wznowienia postępowania są wyznaczone granicami rozstrzygniętej decyzją ostateczną sprawy administracyjnej. Postępowanie wznowieniowe kończy się wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 151 K.p.a. W myśl art. 146 § 2 K.p.a. mimo istnienia podstaw wznowienia postępowania przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a. nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa. W ocenie organu II instancji mając na uwadze analizę całokształtu materiału w przedmiotowej sprawie organ I instancji zasadnie wydał zaskarżoną decyzję. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że za prawidłowość i zgodność z przepisami przedłożonej inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót budowlanych odpowiada osoba je sporządzająca, posiadająca prawo do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, natomiast ZWINB nie jest właściwy do oceny poziomu i szkodliwości zadymienia spowodowanego wybudowaniem przedmiotowego komina. T. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego . Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją, zarzuciła, że wydana została z naruszeniem przepisu art. 146 § 2 K.p.a. w związku z art. 151 § 2 K.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie za organem I instancji, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i niewskazanie okoliczności uzasadniających stanowisko organu oraz naruszenie art. 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. przez nie przeprowadzenie dowodów w szczególności zawnioskowanych przez skarżącą. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, uznał, iż zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamieniu z dnia [...] r. zostały wydane z naruszeniem prawa, zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Kwestią bezsporną w przedmiotowej sprawie jest fakt zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. stwierdzającą wykonanie przez R. B. czynności nakazanych decyzją z dnia z dnia [...] r., ponieważ skarżącej T. J. nie doręczono decyzji z dnia [...] r., mimo że wcześniej brała udział w postępowaniu. Prawidłowo zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , na wniosek T.J, wznowił postępowanie w sprawie stwierdzenia wykonania czynności nakazanych decyzją z dnia [...] r. Organ administracji publicznej obowiązany jest bowiem wznowić postępowanie jeżeli wystąpi któraś z przesłanek wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 K.p.a. Postanowienie wznawiające postępowanie stanowi, stosownie do treści art. 149 § 2 K.p.a., podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad o których mowa w art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a., a także przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją administracyjną lub postanowieniem. Stosownie do treści art. 151 K.p.a., właściwy organ administracji publicznej, w wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania administracyjnego, gdy nie ustali podstaw do uchylenia decyzji bądź postanowienia, o których mowa w art. 145 § 1 lub 145a K.p.a. odmówi uchylenia dotychczasowej decyzji bądź dotychczasowego postanowienia. Natomiast jeżeli organ administracji publicznej ustali choćby jedną przyczynę wznowienia i brak jest jednocześnie przesłanek negatywnych o których mowa w art. 146 K.p.a., zobowiązany jest uchylić dotychczasową decyzję bądź dotychczasowe postanowienie i orzec co do istoty sprawy. Przypomnienie powyższych uregulowań było potrzebne dla wykazania wadliwości zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Organ, bowiem stwierdził, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i na podstawie art. 146 § 2 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] r. stwierdzającej wykonanie przez R. B. czynności nakazanych decyzją z dnia [...] r. Jednakże jak zaznaczono wyżej, w przypadku spełnienia się przesłanek określonych w art. 146 K.p.a., co miało miejsce w przedmiotowej sprawie - organ wydaje – stosownie do art. 151 § 2 K.p.a. – decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa wskazując równocześnie przyczyny z powodu których nie uchylił decyzji dotychczasowej. Uznanie przez organ, iż nastąpił skutek przewidziany w art. 146 § 2 K.p.a. i wydanie rozstrzygnięcia bez orzekania co do istoty sprawy na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., oznacza błędne zastosowanie przez organ przepisów prawa procesowego. Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania dowodowego poprzez nie przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącą oględzin wybudowanego komina, to uznać należy go za chybiony. Przedmiotem postępowania, którego dotyczy wszczęte na wniosek skarżącej wznowione postępowanie, było stwierdzenie wykonania przez R. B. obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. Rzeczoną decyzją nie nałożono na R. B. takich obowiązków, których wykonanie należało sprawdzić poprzez dokonanie oględzin. Wszystkie nałożone obowiązki dotyczyły przedłożenia określonych dokumentów. A zatem stwierdzenie ich wykonania opierało się na ocenie przedłożonych dokumentów, a nie oględzinach obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. W kwestii wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 tej ustawy.