II SA/Sz 640/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-02-06
Skład orzekający: Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony częściowo na podstawie wykazania niemożności poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane częściowo, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, przedstawiając dokumenty i oświadczenia dotyczące swojej trudnej sytuacji materialnej, wykazał taką niemożność, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
S. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową, w tym niskie emerytury swoje i żony, obciążenia egzekucyjne oraz brak majątku i oszczędności. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające swoją sytuację majątkową i finansową.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej
Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
W dniu [...] r. skarżący złożył na urzędowym druku PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku skarżący S. J. podał, że obciążenia związane z utrzymaniem gospodarstwa oraz życiem "uniemożliwiają zapłatę". Ponadto wraz z małżonką M. J. jest obciążony egzekucjami komorniczymi, z powodu których płacą komornikowi co miesiąc [...] złotych. Wnioskodawca wskazał we wniosku, że jego emerytura wynosi [...] złotych brutto, a jego żony, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, [...] złotych brutto. Ponadto wskazał, że posiada samochód marki [...], rok produkcji [...]. Poza tym ani on ani nie jego żona nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. Oświadczył też, że rachunki "za energię elektryczną i wodociągi" wynoszą [...] złotych.
Pismem z dnia [...] r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku polegającego na niewypełnieniu rubryki nr 4 formularza PPF - w terminie 10 dni, od daty doręczenia wezwania, przez złożenie oświadczenia, czy dany wniosek obejmuje: - zwolnienie od kosztów sądowych, - częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, - ustanowienie radcy prawnego, - ustanowienie adwokata, -ustanowienie doradcy podatkowego, ustanowienie rzecznika patentowego -pod rygorem przyjęcia, że złożony wniosek obejmuje żądanie zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a" wezwano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy dowodów (dokumentów) dotyczących jego sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej tj.:
dokumentu (kopia odcinka emerytury, wydruk z konta) potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez niego emerytury oraz dokumentu dotyczącego emerytury małżonki,
dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego (np. gaz, prąd, woda, telefon) oraz innych niezbędnych wydatków poniesionych w okresie ostatnich miesięcy na utrzymanie gospodarstwa, a także na utrzymanie siebie i rodziny,
kopii wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, oraz
podanie jaki tytuł prawny posiada do nieruchomości położonej w [...] ul. [...] oraz wskazanie wielkości tej nieruchomości,
- oświadczenie, czy posiada gospodarstwo rolne, jeśli tak to o jakiej powierzchni,
- podanie w jakiej wysokości miesięcznie otrzymuje pomoc finansową od córki,
- oświadczenie, czy oprócz dochodów z emerytury otrzymuje wspólnie z małżonką jakikolwiek inny dochód z innego tytułu np. z działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, S. J. oświadczył, że nie posiada gospodarstwa rolnego. Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], nie jest własnością ani jego ani jego żony, ale ich córki A. M. Nieruchomość tę kupiła ona od Skarbu Państwa w [...] r. i użycza im ją, aby mogli gdziekolwiek mieszkać. Nieruchomość ta obejmuje obszar o powierzchni [...] m kw. Ponadto oświadczył, że w [...] i [...] r. nie miał dochodów z działalności gospodarczej, a oprócz dochodów z emerytury wspólnie z małżonką nie otrzymuje innych dochodów. Ich świadczenia emerytalne są obciążane co miesiąc egzekucjami komorniczymi. Wskazał również, że utrzymanie jego 3-osobowego gospodarstwa domowego (S. J., M. J., bezrobotny syn D. J.) wspomaga córka A. M. dokładając różne kwoty w miarę potrzeb. Do pisma S. J. dołączył kserokopie dokumentów: zeznań o wysokości osiągniętego dochodu za rok [...] (PIT-36, PIT/B), PIT -40A/11A, faktury VAT za energię elektryczną z [...] r., faktury VAT za Internet i telefon z [...] r., pisma informacyjnego Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] r. o egzekucjach komorniczych, wydruki ze [...] r. - potwierdzający przelew z rachunku bankowego opłaty za telewizję oraz przelew uzyskiwanej przez S. J. emerytury na jego rachunek bankowy. Ponadto dołączył [...] przekazy pocztowe – potwierdzenia wypłaty/odbioru świadczenia emerytalnego jego żony za [...] r. i [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona wykaże, że istotnie możliwości finansowe nie pozwalają na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony.
Skarżący nie wskazał we wniosku innego zakresu prawa pomocy, niż zwolnienie od kosztów sądowych, wobec czego jego wniosek został rozpatrzony jedynie w powyższym zakresie.
Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, oraz nadesłanym przez skarżącego oświadczeniu i dokumentach należy stwierdzić, że sytuacja materialna, w jakiej znajduje się S. J., uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło