II SA/Sz 641/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. S. reprezentowana przez [...] P. K. w dniu [...]r. wniosła odwołania od decyzji Burmistrza Gminy D. z dnia [...]r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu strona zarzuciła nieprawidłowy sposób doręczenia decyzji. Wskazała, że w aktach sprawy znajduje się adnotacja kuriera gminnego, iż wobec nieobecności adresata pozostawił zawiadomienie o przesyłce na drzwiach mieszkania. Zgodnie z art. 43 k.p.a. doręczenie zastępcze powinno odbywać się w ten sposób, że zawiadomienie o przesyłce pozostawia się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe w drzwiach mieszkania. Strona posiada oddawczą skrzynkę pocztową, a zatem możliwe było pozostawienie zawiadomienia w skrzynce. W tych okolicznościach, zdaniem strony, umieszczenie zawiadomienia w drzwiach mieszkania należy uznać za nieprawidłowe, skutkujące niemożnością uznania, doręczenia za skuteczne. Niezależnie od powyższego zarzutu, skarżąca podniosła, że w okresie od [...]r. przebywała na wypoczynku w Z. i nawet gdyby awizowanie przesyłek było prawidłowe, nie odebrałaby korespondencji. Skarżąca zatem bez własnej winy nie powzięła wiadomości o wydaniu decyzji. Wiadomość o wydaniu decyzji powzięła w dniu [...]r., gdy jej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 2 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku K. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza D. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego – odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kolegium w uzasadnieniu postanowienia wskazało, że decyzją z dnia [...]r. organ I instancji wymierzył K. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego drogi gminnej – ulicy M. (dz. nr [...]) w D., poprzez ustawienie części wiaty gastronomicznej "[...]" na części działki nr [...], o powierzchni [...] m2 od dnia [...]r. do dnia [...]r. Powyższa decyzja doręczona została stronie w trybie i na zasadach określonych w art. 44 § 1 pkt 2 Kpa, za pośrednictwem kuriera Urzędu Miasta D. Z uwagi na fakt, iż adresata nie zastano w domu, przesyłkę awizowano dwukrotnie w dniach [...]r. i [...]r. Następnie decyzję pozostawiono w Urzędzie Miasta, a zawiadomienie o tym umieszczono na drzwiach mieszkania K. S. (adnotacje kuriera na odwrocie potwierdzenia odbioru decyzji). W tej sytuacji Kolegium uznało, że doręczenie zostało dokonane skuteczn.ie w dniu [...]r. Kolegium podkreśliło, że K. S, wiedziała o toczącym się postępowaniu w sprawie zajęcia pasa drogowego. Zawiadomienie o wszczęciu tego postępowania odebrał w dniu [...]r. A. P., co potwierdziła sama strona w piśmie z [...]r. W dniu [...]r. pełnomocnik K. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem. Kolegium uznało, że odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. doręczone stronie [...]r., zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 kpa. W dalszej części uzasadnienia postanowienia Kolegium przytoczyło treść art. 58 kpa i uznało po analizie wniosku strony, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji było przebywanie skarżącej w okresie od dnia [...]r. poza miejscem zamieszkania. W ocenie organu odwoławczego z dniem powrotu K. S. do miejsca zamieszkania, tj. z dniem [...]r., ustała przyczyna uchybienia terminu. Strona za pośrednictwem pełnomocnika prośbę o przywrócenie terminu złożyła w organie I instancji w dniu [...]r., tj. po [...] dniach od ustania przyczyny uchybienia terminu. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że nie została spełniona jedna z przesłanek zawartych w art. 58 § 2 kpa, tj. prośba o przywrócenie terminu została złożona po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, dlatego nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. K. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy ustalił, iż w okresie, kiedy miało nastąpić doręczenie zastępcze decyzji, przebywała poza miejscem zamieszkania. Następnie organ ten uznał, że uprawdopodobniła, iż bez własnej winy uchybiła terminowi. Organ odwoławczy przyjął jednak, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu jej powrotu do miejsca zamieszkania, w sytuacji jednak, gdy ona sama nie miała wiadomości o wydanej decyzji, a tym samym o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania. W ocenie K. S. nie można zgodzić się z organem, że z jednej strony przyjmuje on brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, z drugiej natomiast uznaje, iż strona, która nie otrzymała faktycznie decyzji miała wnieść od niej odwołanie w terminie 14 dni od powrotu do miejsca zamieszkania. Skarżąca podkreśliła, że zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie uznaje się, że podanie o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia odwołania) można składać dopiero wtedy, gdy możliwe było zapoznanie się z treścią czynności (decyzji). Przyczyna uchybienia terminu nie ustała zatem w momencie powrotu strony z urlopu do miejsca zamieszkania, lecz w momencie, gdy powzięła ona wiadomość o wydaniu decyzji oraz o fakcie doręczenia zastępczego w czasie jej nieobecności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Kolegium podkreśliło, że stoi na stanowisku, iż doręczenie zastępcze może mieć miejsce zwłaszcza w sytuacji, gdy toczy się postępowanie administracyjne, a strona została skutecznie zawiadomiona o jego wszczęciu. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka miała miejsce. W ocenie Kolegium K. S. nie wykazała staranności, jakiej można wymagać od strony postępowania, dbającej o własne interesy, skoro dopiero w dniu [...] r. ustanowiła pełnomocnika, do tego czasu nie komunikując się z organem prowadzącym postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z waż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że w świetle postanowień art. 58 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki : - strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; - strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (§ 1); - wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz - jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (§ 2 ). Z powyższego wynika, że aby przywrócić termin należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi. Należy zatem wskazać takie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego i uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej. Przy ocenie braku winy organ administracji powinien przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kolejną przesłanką, od której spełnienia zależy przywrócenie uchybionego terminu, to wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w okresie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu, to ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej. Z powyższego stanu prawnego oraz treści skargi wynika, że istota sporu w niniejszej sprawie nie dotyczy samego faktu uchybienia terminu do wniesienia skargi, lecz sprowadza się do oceny zagadnienia czy składając wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skarżąca zachowała termin siedmiodniowy o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania po upływie siedmiu dni od ustania przeszkody w dochowaniu terminu ustawowego, powoduje odmowę uwzględnienia wniosku. Termin siedmiu dni, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa jest nie przywracalny. Powstaje zatem konieczność ustalenia od jakiej daty należy liczyć ustanie przeszkody uniemożliwiającej stronie dokonania czynności w terminie. Według organu data powrotu skarżącej z urlopu (tj. [...]r.), stanowi jednocześnie początkową datę od której należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ze stanowiskiem tym należałoby się zgodzić, gdyby nastąpiło doręczenie decyzji adresatowi lub osobie upoważnionej bez stosowania przewidzianego w art. 44 kpa doręczenia zastępczego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne jest, że nastąpiło doręczenie zastępcze o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 2 kpa. Tak więc, doręczenie decyzji uznano za dokonane z upływem 14 dni licząc od dnia złożenia pisma w urzędzie miasta, co zgodne jest z art. 44 § 4 w zw. z § 1 pkt 2 kpa. Przyjąć zatem należało, że od dnia [...]r. zaczął biec 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, którego ostatni dzień przypadł na [...]r. W tym terminie skarżąca odwołania nie wniosła, ponieważ jak wynika to z jej twierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, nie wiedziała o wydaniu decyzji. Nie ustalono w toku rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, jaka była przyczyna tej niewiedzy, a więc przedwczesne jest rozważanie czy skarżąca uchybiła siedmiodniowemu terminowi w art. 58 § 2 kpa ze swej winy, czy też z przyczyn niezawinionych. Gdyby oprzeć się na treści wniosku, to należałoby przyjąć, że wiedzę o wydaniu decyzji i jej treści, skarżąca uzyskała po ustanowieniu fachowego pełnomocnika tj. w dniu [...]r. Organ nie wyjaśnił, czy pozostawione na drzwiach skarżącej zawiadomienie o decyzji dotarło do adresata oraz jakimi okolicznościami kierowała się skarżąca ustanawiając pełnomocnika w [...]r., a nie w jakimś bliżej nie określonym wcześniejszym terminie przypadającym na [...]r. Brak tych ustaleń uniemożliwia w ocenie Sądu dokonanie racjonalnej oceny stanowiska Kolegium, które uznało, że K. S. nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i uchybiła terminowi siedmiodniowemu do złożenia wniosku o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Tak więc, zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało przedwcześnie, bez wyjaśnienia istotnych okoliczności, co stanowi naruszenie art. 58 § 2 kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uchylić zaskarżone postanowienie, Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku oparte zostało o przepis art. 152 wyżej wskazanej ustawy. Orzeczenie o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.