II SA/Sz 641/11

PostanowienieWSA w Szczecinie2011-10-11

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób rzetelny i pełny swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Przedłożone oświadczenia i dokumenty nie pozwoliły na ustalenie, że rodzina nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo wezwania do sprecyzowania zakresu wniosku, skarżący nie podał go, co skutkowało przyjęciem, że dotyczy on zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że zamieszkuje z żoną, rodzina nie uzyskuje dochodu, a posiadany majątek to dom. Przedłożył rachunki za media i dokumenty dotyczące likwidacji działalności gospodarczej żony oraz jego statusu bezrobotnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie J. K. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 maja 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. orzekającej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wg kategorii B, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu PPF przesłanym w odpowiedzi na wezwanie Sądu w celu uzupełnia braków formalnych złożonego wniosku, J. K. nie podał w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, przez wskazanie w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy – pod rygorem przyjęcia, że złożony wniosek obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 września 2011 r. J. K. w zakreślonym terminie nie wskazał zakresu złożonego wniosku, wobec powyższego należało przyjąć, że dotyczy on zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2 , rodzina nie uzyskuje żadnego dochodu. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżący oświadczył, że jego żona zlikwidowała działalność gospodarczą i załączył decyzję z dnia 1 sierpnia 2011 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, odnośnie zaświadczenia potwierdzającego posiadania przez żonę statusu osoby bezrobotnej oświadczył, że jest Ona w trakcie rejestracji w urzędzie. Ponadto wnioskodawca przedłożył kserokopię nakazu płatniczego z dnia 23 lutego 2011 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011 r. na łączną kwotę [...] zł, kserokopię rachunku za prąd na kwotę [...] zł za okres dwóch miesięcy, rachunku za telefon i Internet na kwotę [...] zł za miesiąc, potwierdzenie zamknięcia rachunku bankowego żony, zaświadczenie z PUP, że skarżący zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna oraz zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] , że nie korzysta z żadnych świadczeń. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy należy zauważyć, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenia – nie mogły zostać uznane za rzetelne, a tym samym dające podstawę do ustalenia jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Ze złożonych bowiem oświadczeń wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje żadnego dochodu, żona skarżącego z dniem 1 sierpnia 2011 r. zlikwidowała działalność gospodarczą i również nie uzyskuje żadnego dochodu, tak więc rodzina nie osiąga żadnego dochodu i w tej sytuacji nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej. Przy czym skarżący przedkłada rachunki za prąd, Internet i telefon na kwoty rzędu 90 i 170 zł miesięcznie, dodatkowo trzeba mieć na uwadze, że oprócz opłacenia rachunków, rodzina ponosi koszty zakupów podstawowych produktów żywnościowych, bez których normalne funkcjonowanie jest niemożliwe. W świetle powyższego niemożliwe było uznanie, że oświadczenie wnioskodawcy było pełne i odzwierciedlało jego rzeczywistą sytuację materialną. W tak ustalonym stanie faktycznym, brak było podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło