II SA/Sz 641/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-08-03
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trójką dzieci, z których dwoje studiuje, a także z dorosłym synem mieszkającym w domu, ale niepartycypującym w kosztach utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych oraz czy powinna jej zostać ustanowiona pomoc adwokata w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę jej dochody i wydatki?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ jej dochody wraz z dochodami męża, mimo znacznych wydatków na utrzymanie rodziny i mieszkania, pozwalają na pokrycie wpisu od skargi. Jednakże, ze względu na trudną sytuację materialną i konieczność ponoszenia znaczących wydatków na utrzymanie rodziny, w tym studiujących dzieci, przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
H. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni utrzymuje się z pensji, ma na utrzymaniu męża, trójkę dzieci (dwie studentki i ucznia) oraz dorosłego syna mieszkającego z rodziną, który nie partycypuje w kosztach. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dokumenty dotyczące dochodów i wydatków rodziny. Referendarz sądowy ocenił jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1/ oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie p o s t a n a w i a: 1/ oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF H. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że utrzymuje się z pensji w wysokości [...]zł. Codzienne musi dojeżdżać do pracy oddalonej o 15 km. Na utrzymaniu wnioskodawczyni ma trójkę dzieci tj. dwie córki aktualnie studentki studiów stacjonarnych oraz syna – ucznia szkoły podstawowej.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach H. G. podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trójką dzieci. Posiadany wspólnie z mężem majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...]oraz działka o pow. [...]. Córki nie pracują, mąż z tytułu wynagrodzenia za pracę w [...]Sp. z o.o. otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...]zł brutto.
Wezwaniem z dnia [...]., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) referendarz sądowy zobowiązał H. G. do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania na podstawie akt sprawy :
- zaświadczenia potwierdzającego wysokość miesięcznego wynagrodzenia wnioskodawczyni oraz męża A. G. w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- oświadczenia, czy córki otrzymują stypendium socjalne bądź naukowe, jeżeli tak to wskazanie w jakiej wysokości,
- wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, lokat, kont oszczędnościowych wszystkich dorosłych domowników z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania w okresie ostatnich trzech miesięcy ( np. czynsz, prąd, gaz, woda ) i inne niezbędne wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2012,
- kserokopii zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe
W wykonaniu ww. zobowiązania skarżąca nadesłała zaświadczenie z zakładu pracy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia, z którego wynika, iż wynosi ono [...]zł miesięcznie, zaświadczenie o zarobkach syna G. G. wskazujące wysokość miesięcznego wynagrodzenia na kwotę ok. [...]zł, wyciągi z rachunku bankowego skarżącej, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2012. Dodatkowo skarżąca oświadczyła, że córki nie otrzymują żadnych stypendiów, koszty utrzymania córek kształtują się w granicach [...]zł, aktualnie córki wyjechały, skarżącej nie jest znane miejsce ich pobytu oraz to, czy mają konta bankowe, czy nie. Syn G. oraz mąż nie posiadają rachunków bankowych. Mąż odmówił dostarczenia zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia z powodu nawału pracy i nieobecności w domu, natomiast syn G. podjął pracę od niedawna, mieszka w domu rodzinnym, jednakże nie dokłada się do kosztów jego utrzymania, czasem pomaga w pracach, kupuje jedzenie. Skarżąca zaznaczyła, że ponosi dodatkowe koszty np. związane z dojazdem do pracy, których nie w stanie udokumentować, ponieważ nie gromadzi rachunków za zakup paliwa, czy też lekarstw. Nadto skarżąca załączyła kserokopię faktury za prąd na kwotę [...]zł za dwa miesiące, faktur za wodę na kwotę ok. [...]zł za miesiąc, fakturę za butlę gazu w kwocie [...]zł, dowód opłaty za Internet i telefon na kwotę [...]zł miesięcznie, faktury za wywóz odpadów na kwotę [...]zł miesięcznie, faktury za wywóz szamba na kwotę [...]zł za dwa miesiące, kserokopie PIT – 37 wspólnego rozliczenia małżonków za rok 2010 i 2011, z których wynika, że dochód męża w roku 2011 z tytułu pracy i dodatkowo prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł [...]zł, a skarżącej [...]zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącej, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub0obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Oceniając złożony wniosek należy wskazać, że H. G. prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trojką dzieci, z rodziną zamieszkuje jeszcze dorosły syn, który pracuje, jednakże nie uczestniczy w kosztach utrzymania mieszkania. Z przesłanych dokumentów wynika, że miesięczny dochód rodziny wynosi ok. [...]zł brutto. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą ok. [...]zł i są to :opłaty za gaz - [...]zł, prąd – ok.[...] zł, telefon i Internet – [...]zł, woda – [...]zł, wywóz śmieci – ok. [...]zł, wywóz szamba – ok. [...]zł. Dodatkowo skarżąca ponosi koszty utrzymania studiujących córek oraz koszty codziennego dojazdu do pracy.
Biorąc pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, należy stwierdzić, że środki na wskazanym poziomie nie pozwalają H. G. ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Przechodząc do oceny wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wziąć pod uwagę, że skarżąca wraz z mężem dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości ok. [...]zł brutto, wysokość miesięcznych niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania kształtuje się na poziomie ok. [...]zł, przy czym aktualnie do października nie musi ponosić kosztów związanych z utrzymaniem córek studiujących poza domem. Mając na uwadze, wysokość kosztów sądowych, które na tym etapie stanowi wpis od skargi w wysokości [...]zł, należy uznać, że skarżąca będzie w stanie uiścić je z własnych środków finansowych.
Mając powyższe na względzie, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło