II SA/Sz 641/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-01-15

Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie odniósł się do zarzutów dotyczących nałożenia obowiązku monitorowania stanu zasobów przyrodniczych na terenach chronionych oraz nie ocenił prawidłowo materiału dowodowego w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z powodu braku odniesienia się do zarzutów skarżącej dotyczących obowiązku monitorowania zasobów przyrodniczych na terenach chronionych oraz niewykonania prawidłowej oceny materiału dowodowego. Organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy i wydania decyzji z pełnym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. oraz przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Stan faktyczny
Kopalnia Surowców Mineralnych złożyła wniosek o środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję określającą warunki realizacji inwestycji, którą następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze częściowo uchyliło i zmieniło. Kopalnia zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. błędne nałożenie obowiązku monitorowania zasobów przyrodniczych na terenach chronionych oraz niewłaściwą ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015r. sprawy ze skargi Kopalni Surowców Mineralnych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Kopalni Surowców Mineralnych kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy działając na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) w związku § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora - Kopalni Surowców Mineralnych S.A. z siedzibą w [...] , przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz po uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska - ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża [...] o pow. [...] ha, zlokalizowanego na terenie nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi działek [...] , obręb [...], gmina [...] . W pkt. I decyzji Burmistrz określił, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na powierzchniowej eksploatacji kopaliny pospolitej – kruszywa naturalnego ze złoża [...] o pow. [...] i odbywać się będzie standardowymi metodami stosowanymi powszechnie w górnictwie odkrywkowym, w systemie ścianowym. Planowany zakres robót obejmuje prace odkrywkowe, urobienie kopaliny, przeróbkę, załadunek i wywóz kruszywa oraz wyprofilowanie skarp. Wydobywana kopalina wykorzystywana będzie do produkcji klasyfikowanych kruszyw budowlanych i drogowych. Planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Następnie w pkt. II Burmistrz opisał warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich w zakresie środowiska gruntowo-wodnego, gospodarki odpadami, zminimalizowania emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych oraz hałasu do środowiska, ochrony przyrody w celu zminimalizowania znaczącego wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze oraz wykorzystania terenu w fazie jej realizacji i eksploatacji oraz ochrony zabytków. W pkt. III organ I instancji ustalił wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wskazując m.in., że inwestor jest zobowiązany do dokonania oceny stanu technicznego i nośności dróg; dostosowania stopnia załadunku do aktualnie panujących warunków drogowych; uzgodnienia warunków korzystania z dróg publicznych z zarządcami bądź właścicielami pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym; przestrzegania zakazu transportu kruszywa nieutwardzonymi drogami gruntowymi polnymi i leśnymi; zapewnienia ciągłości przejezdności dróg publicznych, po których będzie się odbywał transport kruszywa; zachowania odpowiedniego oddalenia ścieżek transportowych i stworzenia wyjazdu technologicznego z kopalni z dala od terenów chronionych akustycznie; wykonania wału ekranującego na części południowej terenu inwestycyjnego łącznej długości ok. [...] i wysokości nie mniejszej niż [...] ; zachowania pasa ochronnego o szerokości min. [...] m przy granicy z działkami leśnymi i szerokości min. [...] m przy granicy z działkami rolnymi nie będącymi jego własnością; uzgodnienia projektu budowlanego pod względem warunków sanitarno-higienicznych; przeprowadzenia rekultywacji powstałego wyrobiska w kierunku łąkowo-leśno-wodnym ze stworzeniem zbiornika wodnego oraz pozostawienia części terenu dla celów rolniczych. W pkt. IV obejmującym działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko inwestor został zobowiązany do prowadzenia ciągłej kontroli urządzeń i maszyn wykorzystywanych w pracach inwestycyjnych; ewidencji ilościowo-jakościowej odpadów, monitoringu wpływu inwestycji na klimat akustyczny terenów położonych w bezpośredniej strefie oddziaływania w okresie 5 lat od rozpoczęcia eksploatacji złoża; monitoringu stopnia załadunku pojazdów transportowych; monitoringu hydrologicznego w zakresie stanu ilościowego i jakościowego wód na terenie inwestycyjnym; monitorowania poziomu wody na terenie użytku ekologicznego [...] monitorowanie stanu zasobów przyrodniczych na terenach cennych przyrodniczo, znajdujących się w strefie oddziaływania inwestycji, tj. na terenie rezerwatu [...] oraz na terenie użytku ekologicznego [...] i przedłożenia jego zakresu do akceptacji Regionalnemu Konserwatorowi Przyrody przed przystąpieniem do prac realizacyjnych. W pkt. V określającym wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii, Burmistrz nakazał zabezpieczenie terenu zakładu w niezbędną ilość sorbentów. W pkt. VI organ wskazał, że nie zachodzi konieczność określenia wymogów w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko, w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko. Organ stwierdził nadto, że nie zachodzi konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania – pkt VII oraz nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W wyniku rozpoznania odwołania inwestora od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części określonej w punkcie II ppkt 4 tiret czwarte, w punkcie III tiret pierwsze, w punkcie III tiret piąte i umorzyło postępowanie organu I instancji w tym zakresie. Powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na skutek wniesienia skargi przez Kopalnie Surowców Mineralnych, poddane zostało kontroli sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 800/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu II instancji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie odnosi się do całości zarówno decyzji organu I instancji jak i do treści odwołania, które kwestionowało w szczególności ustalenia środowiskowe ujęte w: pkt II.1 pdpkt 4, pkt II.3 pdpkt 1, pkt III.4 ppkt 4, pkt III pdpkt 1, pkt III pdpkt 5, pkt IV pdpkt 7, pkt III pdpkt 1, pkt IV pdpkt 7 oraz pkt II pdpkt 5, a tym samym narusza treść art. 138 K.p.a. Sąd wyjaśnił, że skutkiem tak wydanej decyzji jest brak rozstrzygnięcia w całości sprawy administracyjnej, a niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że w pozostałej (zasadniczej) części nie objętej sentencją zaskarżonej decyzji, pozostaje w obrocie prawnym decyzja organu pierwszej instancji, skoro złożone odwołanie dotyczyło całej decyzji organu pierwszej instancji i spowodowało konieczność zastąpienia całej tej decyzji decyzją organu drugiej instancji. Art. 138 § 1 K.p.a. musi być bowiem interpretowany w kontekście zasady dwuinstancyjności również w zakresie procesowej formy rozstrzygnięcia odwoławczego. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest całe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a w konsekwencji przedmiotem rozpoznania jest sprawa administracyjna, w której wydano decyzję w pierwszej instancji, konieczne jest orzeczenie co do całego przedmiotu postępowania. Brak orzeczenia w zaskarżonej decyzji, co do pozostałej treści decyzji organu pierwszej instancji, zdaniem Sądu może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym uzasadniało uchylenie zaskarżonego aktu. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] , wydaną w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 71 ust. 2, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i ust. 3, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397) w pkt 1 nadało zaskarżonej decyzji w części określonej w punkcie II ppkt 1 tiret czwarte brzmienie: "wszelkie naprawy i konserwacje sprzętu technicznego wykonywać w wydzielonym i uszczelnionym miejscu", w pkt 2 uchyliło zaskarżoną decyzję w części określonej w punkcie II ppkt 4 tiret czwarte, w punkcie III tiret pierwsze, w punkcie III tiret piąte i umorzyło postępowanie organu I instancji w tym zakresie, w pkt 3- w pozostałym zakresie, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium, po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania w rozpatrywanej sprawie oraz przepisów mających w niej zastosowanie, stwierdziło, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów przewidzianych przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podzielił stanowisko inwestora dotyczące braku podstaw do nakładania na niego obowiązku dokonywania wszelkich napraw i konserwacji sprzętu technicznego w wydzielonym i uszczelnionym miejscu, poza obszarem górniczym, ponieważ konieczność taka nie wynika z raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko oraz jego uzupełnień, jak też nie wskazano na nią w rozstrzygnięciu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Tym samym stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Kolegium było zobligowane, uchylić decyzję organu I instancji i orzec, co do istoty sprawy poprzez zmianę brzmienia przedmiotowego warunku. Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w punkcie 2 wydanej decyzji, Kolegium wyjaśniło, że do wykonywania obowiązków wymienionych w treści art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zobowiązani są zarządcy dróg, którymi – zgodnie z art. 19 ust. 1 powołanej ustawy – są organy administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do których właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu – w tym przypadku Zarząd Powiatu. W konsekwencji przeniesienie w zaskarżonej decyzji na inwestora obowiązków dotyczących m.in. dokonania oceny stanu technicznego dróg, ich przebudowy i modernizacji oraz zapewnienie ich przejezdności, oraz utrzymywanie ich w należytym stanie porządkowym, jest sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym. Uzasadnienia, w ocenie organu nie znajduje również obowiązek pozostawienia skarp, które mogą być wykorzystywane przez jaskółki brzegówki, ponieważ zarówno z raportu oddziaływania na środowisko, postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz uzasadnienia decyzji nie wynika, by ptaki tego gatunku grupowały się, czy też żerowały na terenie planowanej inwestycji, dlatego decyzję w tym zakresie Kolegium również uchyliło. Odnosząc się do kwestionowanego przez stronę skarżącą obowiązku monitorowania stanu zasobów przyrodniczych użytku ekologicznego [...] oraz rezerwatu [...] Kolegium wywiodło, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. Oceniając raport, organ winien kierować się warunkami określonymi przez organy uzgadniające, wynikami postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko oraz wnioskami i uwagami zgłoszonymi przez społeczeństwo. I tak z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wynika, że z uwagi na charakter planowanego przedsięwzięcia może zaistnieć obawa odwodnienia terenu użytku ekologicznego [...] oraz przesuszenia obszaru rezerwatu [...] co uzasadnia potrzebę monitorowania środowiska przyrodniczego na tych terenach. Zatem z uwagi na powyższe oraz treść art. 82 ust. 2 pkt 2 lit. b powołanej ustawy organ I instancji był umocowany do nałożenia na skarżącą przedmiotowego obowiązku. Analogiczne wyjaśnienia Kolegium odniosło również do kwestionowanych przez skarżącą obowiązków zraszania wodą powierzchni złoża w szczególności w upalne i wietrzne dni oraz dokonania rekultywacji powierzchni skarp kopalni, na których zakończono roboty górnicze, oraz ograniczenia prac wydobywczych wyłącznie do pory dziennej. Uzasadniając powyższe Kolegium podkreśliło, że w związku z koniecznością wydobywania kopaliny i jej transportu można się spodziewać niezorganizowanej emisji pyłów do powietrza, ponieważ charakter przedsięwzięcia wskazuje na możliwość unoszenia pyłów z powierzchni skarp kopalni oraz ze składowisk nadkładu w czasie suchych dni, co potwierdza również przedłożony przez skarżącą raport. Nadto, w sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się tereny chronione akustycznie, dla których dopuszczalne poziomy hałasu wynoszą 55 dB w porze dziennej oraz 45 dB w porze nocnej i dlatego przeprowadzono dla tych terenów analiz akustyczną, jednak dotyczyła ona tylko pory dziennej, a zatem brak jest dowodów potwierdzających wysokość poziomu emisji hałasu w porze nocnej, tym samym uzasadnione jest dopuszczenie funkcjonowania zakładu wyłącznie w porze dziennej. Na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Kopalnia Surowców Mineralnych S.A. z siedzibą w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła jej naruszenie przepisów ustawy z dnia [...] r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez ich błędne zastosowanie. Spółka wskazała, że nie może zaakceptować kwestionowanej decyzji, z powodu braku uchylenia w niej punktu IV ppkt 7 decyzji organu I instancji w brzmieniu: "W czasie eksploatacji kopalni należy przewidzieć monitorowanie stanu zasobów przyrodniczych na terenach cennych przyrodniczo, znajdujących się w strefie oddziaływania inwestycji tj. na terenie rezerwatu [...] oraz na terenie użytku ekologicznego [...] natomiast zakres przedmiotowego monitoringu przedłożyć do akceptacji Regionalnemu Konserwatorowi Przyrody przed przystąpieniem do prac". Zgodnie bowiem z art. 82 ust. 2 pkt b ww. ustawy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nakłada w niej obowiązek podjęcia działań monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika taka potrzeba. Tymczasem w przedmiotowej sprawie z raportu wynika, że projektowana inwestycja nie będzie wywoływała negatywnego wpływu na użytek ekologiczny [...] oraz rezerwat [...] a zatem brak jest podstaw nakładania w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach takiego obowiązku. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na podejrzewane zagrożenie dla rezerwatu [...] polegające na przesuszeniu terenu poprzez odpływ wód w kierunku południowym, a tym samym potencjalne zagrożenie dla istniejących siedlisk rzadkiej flory i fauny, przeprowadzono analizę hydrologiczną, która wykazała, że oddziaływanie inwestycji w tym względzie będzie ograniczone do zasięgu leja depresji wytworzonego w trakcie wybierania złoża kruszywa. Brak również obaw, że teren rezerwatu [...] ulegnie degradacji środowiskowej z powodu obniżenia poziomu wód, ponieważ przy wydobyciu kruszywa spod lustra wody przy założeniu powstania eksploatacyjnego zbiornika wodnego z dopływem wód podziemnych o powierzchni 2ha zakłada się szacunkowe obniżenie lustra wody o [...] m o zasięgu [...] m w kierunkach pn. i pn. – wsch., a odległość w najkrótszym miejscu od północnej granicy eksploatowanego złoża do rezerwatu wynosi [...] km. W uwzględnieniu powyższego raport zakłada całkowity zakaz transportu nieutwardzonymi drogami gruntowymi oraz leśnymi na północny – zachód, północ i północny-wschód od złoża. Reasumując, z przeprowadzonych analiz jednoznacznie wynika, że przy zaplanowanej eksploatacji, monitoring przyrodniczy jest niepotrzebny, natomiast skoro obawy o stan przyrodniczy rezerwatu [...] i użytku [..] dotyczą ewentualnego osuszenia terenu, realizacja przez skarżącą zaleceń wykonania monitoringu hydrogeologicznego jak i założenie sieci piezometrów, w pełni ryzyka te zabezpieczy. Spółka zaznaczyła, że zgodnie z punktem IV tiret 5 i 6 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, będzie prowadzić monitoring hydrologiczny w zakresie stanu ilościowego i jakościowego wód na terenie inwestycyjnym oraz monitoring poziomu wody na terenie użytku ekologicznego[...] . W ocenie skarżącej, skoro z raportu opracowanego przez osoby mające odpowiednią wiedzę, wynika, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie wpływała na rezerwat [...] i użytek ekologiczny [...] i kwestia ta nie została podniesiona w wezwaniu do uzupełnienia Raportu, to brak jest podstaw nałożenia na nią konieczności opracowania i uzgodnienia monitoringu przyrodniczego w tym zakresie. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nakładając w pkt. III ppkt 6 postanowienia konieczność monitorowania podczas eksploatacji zasobów przyrodniczych na terenach cennych przyrodniczo znajdujących się w strefie oddziaływania inwestycji, tj. na terenie rezerwatu [..] oraz na terenie użytku ekologicznego [...] nie wyjaśnił na jakiej podstawie stwierdził, że rezerwat i użytek ekologiczny położone są w strefie oddziaływania inwestycji. Z prowadzonego w tym zakresie postępowania oraz raportu jednoznacznie wynika, że tereny te znajdują się poza strefą oddziaływania, dlatego obciążanie skarżącej obowiązkami w zakresie zagadnień, które nie występują stanowi naruszenie prawa. Końcowo skarżąca podniosła, że w wydanych rozstrzygnięciach organy obu instancji w żaden sposób nie podważyły w tym zakresie Raportu, a zatem brak jest podstaw odmówienia mu waloru wiarygodności i twierdzenia, przeciwnie do jego ustaleń, że oba siedliska przyrodnicze znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w przedmiotowej sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skarga ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", uwzględniło ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 800/13, w którym Sąd wskazał na wadliwe, niezgodne z art. 138 § 1 K.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie, które nie zawierało w swej treści nowego rozstrzygnięcia co do nieuchylonej części decyzji organu I instancji. W powyższym wyroku Sąd nie dokonywał oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, albowiem w świetle stwierdzonych uchybień proceduralnych uznał ocenę tę za przedwczesną. Rozstrzygniecie organu odwoławczego będące przedmiotem rozpoznania, z punktu widzenia poprawności proceduralnej jest prawidłowe, co nie oznacza, że zaskarżona decyzja jest w całości prawidłowa. Kolegium rozpatrzyło ponownie sprawę odnosząc się do poszczególnych punktów rozstrzygnięcia zawartych w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża [...] o pow. [...] ha, zlokalizowanego na terenie nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi działek [...] obręb [..] gmina[...] . Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że wymóg nałożony w decyzji organu I instancji na skarżącą w pkt. II ppkt 1 tiret czwarte, zobowiązujący do dokonywania wszelkich napraw i konserwacji sprzętu technicznego w wydzielonym, uszczelnionym miejscu poza terenem górniczym nie znajduje odzwierciedlenia zarówno w raporcie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko jak i w rozstrzygnięciach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Burmistrz Miasta i Gminy nakładając na skarżąca taki wymóg nie uzasadnił przesłanek nałożenia takiego obowiązku. Z tych względów organ zmienił w tym zakresie treść rozstrzygnięcia organu I instancji ustalając, że wszelkie naprawy i konserwacje sprzętu technicznego należy wykonywać w wydzielonym i uszczelnionym miejscu. Jakkolwiek organ II instancji nie uzasadnił nowego brzmienia tej części rozstrzygnięcia, to nie można jej uznać za niezgodną z prawem, albowiem taki sposób rozstrzygnięcia ma charakter wyłącznie porządkujący i jest racjonalny zarówno z punktu widzenia inwestora jak i wymogów ochrony środowiska. Właściwie Kolegium odniosło się również do kwestii dotyczących nałożenia na skarżącą obowiązków w zakresie oceny stanu technicznego i nośności dróg oraz zapewnienia ciągłej przejezdności dróg, po których odbywać się będzie transport kruszywa. Obowiązki nałożone w tym zakresie na inwestora w decyzji organu I instancji w istocie należą do kompetencji zarządców dróg w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i przerzucanie tych obowiązków na inny podmiot nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie. Nie znajduje również oparcia ani to w uzgodnieniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, ani też w raporcie oddziaływnia inwestycji na środowisko obowiązek określony w pkt. II ppkt 4 tiret 4 obowiązek utworzenia i pozostawienia skarp dla jaskółek brzegówek. Jest to obowiązek odnoszący się do zdarzeń hipotetycznych i stąd też słusznie uznany przez Kolegium za zbędny. Kolegium nie sprostało natomiast obowiązkowi rozpatrzenia zarzutu skarżącej odnoszącego się do nałożenia na Kopalnie Surowców Mineralnych SA z siedzibą [...] , obowiązku monitorowania stanu zasobów przyrodniczych na terenach cennych przyrodniczo, znajdujących się w strefie oddziaływania inwestycji, tj. na terenie rezerwatu[...] " oraz na terenie użytku ekologicznego [...] oraz przedłożenia zakresu monitoringu o akceptacji Regionalnemu Konserwatorowi Przyrody przed przystąpieniem do prac realizacyjnych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji nakładającej ten obowiązek skarżąca podnosiła, że z przedłożonego organowi raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, iż projektowana inwestycja nie będzie wywoływała negatywnego wpływu zarówno na użytek ekologiczny jak i rezerwat przyrody a nadto obydwie formy ochrony przyrody - jak błędnie przyjął organ I instancji - nie znajdują się w strefie oddziaływania inwestycji. Organ odwoławczy nie rozpatrzył ponownie kwestii dotyczącej nałożenia na skarżącą obowiązku monitorowania obu form ochrony przyrody w kontekście postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r. oraz przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Arbitralnie przyznał natomiast priorytet wymogom odnoszącym się do rezerwatu [...] i użytku ekologicznego [...] określonym w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zaś raport określił jedynie jako dokument prywatny inwestora będący dowodem w postępowaniu administracyjnym. Żaden przepis ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku [...] nie zakłada priorytetu dokumentów przedłożonych przez organy uzgadniające nad innymi dowodami przedkładanymi przez strony w toczącym się postępowaniu (art. 80 w związku z art. 85 powołanej ustawy). Moc dowodową tychże ocenia organ i to jego zadaniem jest nie budzące wątpliwości wykazanie, że istnieje konieczność nałożenia na inwestora w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych obowiązków. Takiej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ nie dokonał, a nadto nie zwrócił uwagi, że w decyzji pierwszoinstancyjnej, jako argumentów przemawiających za nałożeniem obowiązku monitorowania użytku ekologicznego i rezerwatu, użyto argumentów zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora, z których taki obowiązek nie wynika. Brak w zaskarżonej decyzji oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, dotyczącego nałożenia na inwestora obowiązku monitorowania obu form ochrony przyrody, nie pozwala sądowi administracyjnemu na dokonanie oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w tej części zaskarżonej decyzji. Niezaprzeczalnym obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, w tym odniesienie się do zarzutów odwołania. Ocenę tych zarzutów i wskazanie argumentów, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności należy zawrzeć w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu nie tylko dlatego, że uniemożliwiają, jak to wyżej Sąd podkreślił, skuteczną kontrolę sądom administracyjnym ale także dlatego, że naruszają obowiązki organu wynikające z treści art. 8 K.p.a. i uprawnienia strony postępowania wynikające z treści art. 9 K.p.a. Sąd nie może zastępować organu, dokonywać zań oceny dowodów oraz merytorycznie rozstrzygać sprawy administracyjnej, gdyż z mocy przepisów ustrojowych powołany jest do badania legalności zaskarżonych decyzji. Brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zarzutów podnoszonych w odwołaniu jak i niewyjaśnienie wszystkich wątpliwości stanowi naruszenie zarówno art. 80 i 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku [...] jak i art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł w pkt. I sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. W kwestii wykonalności wyroku Sąd orzekł w pkt. II wyroku na podstawie art. 152 P.p.s.a., natomiast o kosztach w pkt III w oparciu o art. 200 powołanej ustawy. Kolegium ponownie rozpatrując sprawę uwzględni ocenę prawną zaskarżonej decyzji zawartą w niniejszym wyroku. W szczególności zwróci uwagę na powinności organu odwoławczego wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów procesowych zawartych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku [...] oraz należycie oceni zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie ograniczając się wyłącznie do powierzchownej oceny dowodów jak to miało miejsce w tej sprawie. Uzasadnienie wydanej po rozpatrzeniu sprawy decyzji winno odpowiadać dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. i art. 80, 85 powołanej ustawy także w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz odniesienia się do zarzutów odwołania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło