II SA/Sz 643/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddalono skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r,. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku K. N., utrzymał w mocy swoją decyzję Nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu K. N. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podał, że decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], pozbawiono zainteresowanego uprawnień kombatanckich przyznanych przez Okręgową Komisję Weryfikacyjną ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...] z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej w okresie od dnia [...] do dnia [...] w szeregach Milicji Obywatelskiej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] sygn. akt SA/Sz 1693/2000 oddalił skargę strony na ostateczną decyzję organu. Natomiast decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Postanowieniem z dnia [...] organ na wniosek K. N., który podniósł, że decyzja została podjęta na nieprawdziwych, zmyślonych motywach, wznowił postępowanie w sprawie pozbawienia strony uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu po przeprowadzeniu postępowania odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej, podnosząc jedynie, że została wydana w oparciu o zmyślone fakty. Kierownik Urzędu powołał się na wynikającą z art. 16 § 1 kpa zasadę trwałości decyzji ostatecznych, a nadto stwierdził, że tylko wyjątkowo taka decyzja może zostać wzruszona m.in. w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 kpa, jeżeli dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Kierownik Urzędu podniósł, że zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w szeregach Milicji Obywatelskiej w okresie od [...] do [...] uczestnicząc w walkach z reakcyjnym podziemiem, co potwierdzają zebrane w sprawie dowody, a w szczególności deklaracja członkowska ZBOWiD, zaświadczenie ZBOWiD z dnia [...] oraz zaświadczenie KWMO w K. z dnia [...]. W jego ocenie bez znaczenia pozostają podnoszone przez stronę okoliczności walki z rozbitkami wojsk hitlerowskich czy też grupami Wehrwolfu, gdyż przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego za działalność kombatancką uznaje jedynie uczestnictwo w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu. Natomiast Milicja Obywatelska nie może być za taką służbę uznana, co wynika z art. 2 dekretu PKWN z dnia 7 października 1944r. o Milicji Obywatelskiej, określającego zadania tej formacji, a nadto z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu oparcia decyzji na zmyślonych faktach, polegającego na błędnym stwierdzeniu organu, iż uprawnienia kombatanckie przyznał stronie Zarząd Wojewódzki ZBOWiD w P. w dniu [...] zamiast Okręgowej Komisji Weryfikacyjnej w K. w dniu [...], organ wskazał, że nie ma on w sprawie żadnego znaczenia dla całościowej oceny materiału dowodowego, a przy tym nie nosi znamion fałszowania dowodów. Kierownik Urzędu stwierdził ponadto, iż wobec wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki zachowania uprawnień kombatanckich określone w art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy oraz wskazał na związanie organu i sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dotyczącym przedmiotowej sprawy, stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. N. podniósł, że uprawnienia kombatanckie przyznała mu w dniu [...] Okręgowa Komisja Weryfikacyjna w K. na podstawie zaświadczenia KWMO w K. z dnia [...], potwierdzającego jego służbę w organach MO w okresie [...] oraz udział w walkach z bandami w tym okresie. Natomiast organ pozbawił go nigdy nie przyznanych uprawnień kombatanckich, gdyż Zarząd Wojewódzki ZBOWiD w P. nie był uprawniony do ich przyznawania. Dopiero w ostatniej decyzji Kierownik Urzędu wskazał na organ właściwy, czyli Okręgową Komisję Weryfikacyjną K., która przyznała uprawnienia za udział w walkach o utrwalenie władzy ludowej, co jest niezgodne ze wszystkimi wcześniejszymi decyzjami. Skarżący wskazał, że nigdy nie powoływał się na udział w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej, zaś zapis taki został wprowadzony do jego dokumentów dopiero z chwilą pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Podtrzymał również swoje stanowisko, że służba w szeregach Milicji Obywatelskiej była służbą w zmilitaryzowanej służbie państwowej co wynika m.in. z ustawodawstwa międzywojennego. Ponadto wyraził swoje rozgoryczenie z pozbawienia go uprawnień kombatanckich traktując je jako represje. W odpowiedzi na skargę Kierownik urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż ył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w art. 16 § 1 ustanawia zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wskazując jednocześnie, że tylko wyjątkowo dopuszcza się ich wzruszenie, w szczególności przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie o wznowienie postępowania. Uchylając decyzję organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 145 § 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2). Stosownie zaś do przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 kpa, określającym podstawy wznowienia, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli : 1/ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2/ decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3/ decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24,25 i 27, 4/ strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5/ wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6/ decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7/ zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8/ decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie Sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z pisma skarżącego z dnia [...], które organ zasadnie potraktował jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozbawieniu uprawnień kombatanckich wynika, iż jego zdaniem wydana ona została w oparciu o nieprawdziwe i zmyślone fakty. Trafnie zatem organ uznał, że w grę wchodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest łącznym wystąpieniem dwóch warunków, a mianowicie w postępowaniu dowodowym prowadzonym w sprawie miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu oraz sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu lub innego organu. Nie ulega wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest ostatniej z wymienionych wyżej przesłanek, a nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 2 kpa stanowiącego, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem Sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbądne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo powyżnej szkody dla interesu społecznego. Ponadto owa nieprawdziowość, czy też fałszywość dowodów zdaje się polegać jedynie na błędnym wskazaniu przez organ podstawy nabycia przez skarżącego uprawnień kombatanckich w decyzji orzekającej o ich utracie oraz w następnych decyzjach podejmowanych w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji Kierownik Urzędu prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o pozbawieniu K. N. uprawnień kombatanckich, gdyż nie wystąpiła także żadna inna podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 kpa oraz art. 145 a kpa. Marginalnie należy zwrócić uwagę, iż organ bez potrzeby odniósł się w zaskarżonej decyzji do przesłanek tak pozbawienia, jak i nabycia uprawnień kombatanckich określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), jak również do problematyki związania organu wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku. Postępowanie w niniejszej sprawie należało bowiem ograniczyć do kwestii proceduralnych z uwagi na brak podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji ostatecznej. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia i w związku z tym nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).