II SA/Sz 643/12

Dnia 13 lipca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi oraz mieszkańców [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia odmówić przyznania prawa pomocy W.P. działając w imieniu własnym oraz mieszkańców Sołectwa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "[...]". Jednocześnie W.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że od trzech lat zmaga się z chorobą [...], a koszty leczenia (w większości wizyty prywatne) i koszty dojazdów pochłaniają większość jego dochodów. Ponadto wnioskodawca spłaca kredyt budowlany, a koszty utrzymania nieruchomości (opał, podatek, energia elektryczna, remonty bieżące, utrzymanie porządku) pochłaniają resztę jego dochodów. Skarżący oświadczył, że mieszka z żoną w domu o pow. [...] m2, posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha i budynek gospodarczy, a comiesięczny dochód jego i żony wynosi [...] zł brutto. Ponadto wnioskodawca posiada papiery wartościowe o wysokości nominalnej [...] zł (w zamrożeniu) które stale tracą na wartości na giełdzie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie, wynoszą w obecnym stadium postępowania 200 zł, tyle bowiem wynosi wpis sądowy od skargi na decyzję z zakresu ochrony środowiska i przyrody. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że mieszka z żoną, oboje utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej miesięcznej kwocie [...] zł. Ponadto posiadają zasoby pieniężne w postaci papierów wartościowych o wartości nominalnej [...] zł. Z wniosku wynika, że skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania z własnych środków finansowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Okoliczność, że skarżący zmaga się z chorobą [...] i ponosi inne wydatki, nie może sama w sobie uzasadniać zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, skoro mimo ponoszonych wydatków, skarżący posiada zasoby pieniężne w pełni pozwalające na uiszczenie wpisu od skargi oraz ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Należy zauważyć, że ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie wynikające z art. 199 p.p.s.a. jest zasadą, a zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z pomocy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Jednakże, w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżący będzie mógł domagać się zwrotu od Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrotu poniesionych kosztów sądowych w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć do Sądu najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku (art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.