II SA/Sz 643/22

WyrokWSA w Szczecinie2022-11-03

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego miał podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego wykonania przepierzenia na istniejącym murze, biorąc pod uwagę prawidłowość kwalifikacji robót budowlanych oraz zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo umorzył postępowanie, gdyż nie dokonał pełnej oceny prawidłowości zgłoszenia robót budowlanych, w tym zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wykonane przepierzenie stanowiło podwyższenie ogrodzenia przekraczające 2,20 m, co wymagało zgłoszenia i kontroli zgodności z prawem budowlanym oraz prawem miejscowym. Brak takiej oceny skutkował uchyleniem decyzji umarzającej postępowanie.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie dotyczące wykonania drewnianego przepierzenia na istniejącym murze między nieruchomościami w Szczecinie. Skarżąca, właścicielka jednej z nieruchomości, zaskarżyła decyzję, zarzucając błędną kwalifikację robót budowlanych i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego oraz nieuwzględnienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji utrzymał decyzję umarzającą postępowanie. Skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącej kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. R. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonanego "przepierzenia" z elementów drewnianych na istniejącym murze (ogrodzeniu), zlokalizowanego od strony ogrodowej, pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] nr [...] i nr [...] w S.. Od decyzji tej odwołanie wniosła I. R. (dalej jako "strona", "skarżąca") - właścicielka nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i wyprowadzenie z zebranych materiałów (w szczególności zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę z dnia [...] lutego 2021 r. oraz informacji z dnia [...] lutego 2021 r. Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego w S.), wniosków z nich niewynikających, - art. 48 ust. 1 w zw. z ar. 29 ust. 2 pkt 19 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ogrodzenia częściowo murowanego a częściowo drewnianego i uznania części drewnianej za "przepierzenie", stanowiące odrębną część od ogrodzenia, podczas gdy zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 ustawy – Prawo budowlane obiekt ten wymaga co najmniej zgłoszenia, gdyż znacznie przekracza dozwoloną dla takich obiektów wysokość, co miało wpływ na wynik sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2022 r., nr [...], [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 u.p.b., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] lutego 2021 r. S. i D. B., współwłaściciele działki nr [...], zlokalizowanej przy ul. [...] nr [...] w S., zgłosili w Wydziale Urbanistyki i Administracji Budowlanej w Urzędzie Miasta S. zamiar przystąpienia do wykonania na tej nieruchomości robót polegających na postawieniu drewnianego "przepierzenia" z deski boazeryjnej na murku pomiędzy istniejącymi tarasami na tyłach domu, od strony ogrodów. Do zgłoszenia załączono szkic inwestycji pn. "Budowa elementów zagospodarowania terenu małej architektury oraz ogrodzenia". W odpowiedzi na zgłoszenie, pismem z dnia [...] lutego 2021 r., Urząd Miasta S. poinformował inwestorów, iż roboty wchodzące w zakres zgłoszenia nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt 19 ustawy - Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej ustawy, budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., w toku postępowania wyjaśniającego dotyczącego wykonania "przepierzenia" z deski boazeryjnej na murku pomiędzy istniejącymi tarasami, na tyłach budynku przy ul. [...] nr [...] w S., pismem z dnia 5 maja 2021 r., wystąpił z prośbą do Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta S. o wyjaśnienie, czy wykonane roboty budowlane, przedstawione na załączonych zdjęciach, można uznać za zgodne ze złożonym w dniu [...] lutego 2021 r. zgłoszeniem robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, które zgodnie z udzieloną przez Urząd odpowiedzią z dnia [...] lutego 2021 r., nie wymagały zgłoszenia jako budowa obiektu małej architektury, znajdującego się na terenie prywatnym. W odpowiedzi, pismem z dnia 21 maja 2021 r., WUiAB Urzędu Miasta w S. poinformował, iż przedstawione na załączonych do pisma zdjęciach przepierzenie jest zgodne z dokonanym zgłoszeniem. Pismem z dnia 25 sierpnia 2021 r., zatytułowanym "Zawiadomienie wraz z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli", strona wniosła o przeprowadzenie kontroli dotyczącej wzniesienia przez właścicieli nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w S., muru wraz z dodatkowymi elementami drewnianymi zainstalowanymi na przedmiotowym murze, wskazując, że betonowy mur wraz z zamontowanymi na nim drewnianymi elementami znacznie przekraczają wysokość 2,20 m, w związku z czym jego wykonanie wymaga zgłoszenia, a ponadto należy rozważyć czy mur ten stanowi ogrodzenie w myśl przepisów ustawy - Prawo budowlane, czy może stanowi odrębny obiekt budowlany. Zdaniem skarżącej, organ administracji architektoniczno-budowlanej błędnie uznał przedmiotowy obiekt za obiekt małej architektury. W związku z powyższym, powiatowy organ nadzoru budowlanego, w dniu [...] października 2021 r. przeprowadził oględziny nieruchomości przy ul. [...] nr [...] i nr [...] w S., przy udziale [...] i S. B., współwłaścicieli nieruchomości nr [...] oraz pełnomocnika właścicielki nieruchomości nr [...], z których sporządził protokół, uzupełniony o dokumentację fotograficzną oraz o załącznik, w postaci rysunku ogrodzenia (kopia rysunku dołączonego do ww. zgłoszenia), z naniesionymi wymiarami Z protokołu wynika, iż zaplanowano montaż deski boazeryjnej (po przeliczeniu niektórych wymiarów) o wysokości ok. 80 cm i szerokości 312 cm na istniejącym murze, w części przylegającej do tarasu oraz zaplanowano montaż deski boazeryjnej o wysokości 85 cm i szerokości 217 cm na istniejącym murze z prefabrykowanych elementów betonowych. W wyniku montażu deski boazeryjnej miała powstać przegroda przy tarasie o łącznej, zmiennej wysokości 300-310 cm, i szerokości 312 cm, i przegroda o wysokości 285 cm i szerokości 217 cm. Z pomiarów poczynionych podczas oględzin (naniesionych przez organ powiatowy na ww. rysunek) wynika, iż zamontowano deskę boazeryjną na istniejącym murze, w części przyległej do tarasu, o wysokości ok. 72,9 cm i szerokości 312,7 cm oraz zamontowano na istniejącym murze, z prefabrykowanych elementów betonowych, deskę boazeryjną o wysokości ok. 73 cm i szerokości 220,5 cm. Po zsumowaniu wymiarów powstała przegroda przy tarasie o wysokości 292,7-297,8 cm i szerokości 312,7 cm oraz o wysokości 274 cm i szerokości 220,5 cm. Mając na uwadze powyższe ustalenia organu powiatowego, organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest montaż na istniejącym murze w części przyległej do tarasu murowanego, o wysokości około 220 cm i szerokości 312,7 cm oraz na istniejącym murze, z prefabrykowanych elementów betonowych na podmurówce betonowej, o wysokości 203 cm i szerokości 220,5 cm, usytuowanym na nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w S., od strony ogrodu, desek boazeryjnych o wysokości około 72,5-73 cm za pośrednictwem słupków drewnianych przymocowanych śrubami. Ww. mur usytuowany jest w odległości ok. 20-27 cm od drewnianego ogrodzenia usytuowanego na granicy (wg I. R.) z nieruchomością przy ul. [...] nr [...] w S.. W wyniku wykonania tych robót mur wraz z zamontowanymi deskami boazeryjnymi, nazwanymi przez organ powiatowy oraz inwestorów "przepierzenie z elementów drewnianych", posiada wysokość około 292,9 - 297,8 cm na szerokości 312,7 cm oraz wysokość 274 cm na szerokości 220,5 cm. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy, które określają, jakich obiektów budowa i wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę oraz, które spośród wymienionych robót można rozpocząć, dokonując zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru ich wykonania, a ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia, nie zgłosi sprzeciwu. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 19 u.p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 u.p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Zdaniem organu II instancji, wykonane roboty, związane z montażem elementów z desek boazeryjnych na murze nazwane przez inwestorów "przepierzeniem" są zgodne z dokonanym zgłoszeniem, o czym świadczy pismo z dnia [...] maja 2021 r. Prezydenta Miasta S., który to organ nie wniósł sprzeciwu do tego zgłoszenia. Niewielkie rozbieżności w wymiarach desek boazeryjnych podanych w zgłoszeniu, a naniesionych podczas oględzin na załączony do protokołu z oględzin rysunek, nie stanowią podstawy do uznania, iż montaż desek boazeryjnych nie jest zgodny ze zgłoszeniem. Zatem inwestorzy legitymują się dokumentem potwierdzającym legalne wykonanie elementów drewnianych na murze, nazwanych "przepierzeniem". Odnosząc się do treści odwołania, niezależnie od charakteru zamontowanych elementów z desek boazeryjnych organ odwoławczy wskazał, że roboty te polegały na nadbudowie istniejącego ogrodzenia do wysokości przekraczającej 2,20 m, a zatem wymagały uprzedniego zgłoszenia, nie zaś uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a bezsporny w tej sprawie jest fakt, iż inwestorzy zgłosili te roboty budowlane do właściwego organu, a organ ten nie wniósł sprzeciwu. Podsumowując, organ II instancji stwierdził, iż w świetle poczynionych w tej sprawie ustaleń, organ powiatowy w rozpatrywanym przypadku nie miał podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania wszczętego w tej sprawie tj. wydania na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane nakazów bądź zakazów i zasadnie umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 24 czerwca 2022 r., I. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i wyprowadzenie z zebranych materiałów (w szczególności zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę z dnia [...] lutego 2020 r. oraz informacji z dnia [...] lutego 2021 r. Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego w S.) wniosków z nich niewynikających, a tym samym błędne uznanie, iż prace zostały zgłoszone, podczas gdy w istocie zgłoszenie nie dotyczyło faktycznie wykonanych prac w postaci ogrodzenia; 3. art. 48 ust. 1 w zw. z ar. 29 ust. 2 pkt 19 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ogrodzenia częściowo murowanego, a częściowo drewnianego i uznania części drewnianej za "przepierzenie", stanowiące odrębną część od ogrodzenia, podczas gdy, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 ww. ustawy obiekt ten wymaga co najmniej zgłoszenia, gdyż znacznie przekracza dozwoloną dla takich obiektów wysokość, zaś zgłoszenie to w istocie nie zostało dokonane; 4. art. 30 ust. 2 i ust. 2a ww. ustawy, poprzez ich niezastosowanie, bowiem zgłoszenie zamiaru prowadzenia robót nie spełniało przesłanek określonych tymi przepisami, nadto naruszenie przepisu art. 30 ust. 6 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie i niezgłoszenie sprzeciwu w zakresie prowadzonych robót, mimo ich niezgodności z § 6 ust. 3 punkt 11 uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2006 r., który to określa jakiego rodzaju ogrodzenie mogło zostać wykonane. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła zarzuty podniesione wcześniej w odwołaniu oraz wskazała, że żaden z organów nie rozpoznał sprawy pod kątem treści uchwały Rady Miasta S. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S.. Zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 11 planu, dla terenu spornych nieruchomości, obowiązuje utrzymanie ogrodzeń historycznych (murowane, kute kraty, drewniane) wydzielających parcele historyczne. Nowe ogrodzenia ażurowe o wys. 1,1 m do 1,6 m, w nawiązaniu do form historycznych istniejących na obszarze planu. Tym samym, zdaniem skarżącej, wykonując tzw. "przepierzenie" inwestorzy naruszyli postanowienia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Konsekwencją tego powinno być wniesienie sprzeciwu od zgłoszenia. Skarżąca podkreśliła, że "przepierzenie" nie jest obiektem małej architektury ogrodowej, stanowiło ono podwyższenie istniejącego ogrodzenia, co wymagało dokonania zgłoszenia. Co prawda inwestorzy zgłoszenia takiego dokonali jednak było ono, zdaniem skarżącej, obarczone wadami, a organ nie zbadał, czy planowane zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, a także z mocy art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, pod kątem ich zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 – j.t.), sądy administracyjne są powołane do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie twierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w badanej sprawie jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ZWINB), którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. (PINB), umarzającą postępowanie w sprawie przepierzenia z elementów drewnianych wykonanego na istniejącym murze (ogrodzeniu), zlokalizowanego od strony ogrodowej, pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w S.. Organ II instancji, rozpatrując odwołanie od decyzji PINB uznał, że wykonane przepierzenie stanowiło element ogrodzenia, podwyższający jego wysokość, jednak w jego ocenie, skoro inwestorzy dokonali zgłoszenia, organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wniósł sprzeciwu, a roboty budowlane zostały dokonane zgodnie ze zgłoszeniem, to postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, zatem zasadnie organ I instancji orzekł o jego umorzeniu. W świetle poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń stanowisko organów obu instancji należy uznać za wadliwe. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że zgłoszenie skarżącej dotyczyło prowadzonych przez inwestorów robót budowlanych polegających na postawieniu na istniejącym murze "przepierzenia" z desek boazeryjnych. Zgłoszenie takie powinno skłonić organ nadzoru budowlanego po pierwsze do ustalenia z jakiego rodzaju inwestycją ma do czynienia, czy prowadzone roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, a także czy inwestor stosownym pozwoleniem bądź zgłoszeniem dysponuje. Rolą organu nadzoru budowlanego jest również ustalenie, czy roboty budowlane prowadzone są zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę bądź zgłoszeniem. Czynności sprawdzające, o których mowa powinny zostać przez organ dokonane przed wszczęciem postępowania, bowiem po zmianie, z dniem 19 września 2020 r., przepisów ustawy Prawo budowlane, dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), zgodnie z art. 53a ust. 1 tej ustawy, postępowania uregulowane w rozdziale 5a "Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy", wszczynane są z urzędu. Oznacza to, że organ posiada dyskrecjonalne uprawnienie do dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy istnieją podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania. Nie wszczyna tego postępowania wniosek strony, czy innego podmiotu, który domaga się jego wszczęcia. Skoro w badanej sprawie organ nieprawidłowo, bo na wniosek skarżącej wszczął postępowanie w niniejszej sprawie, to jego obowiązkiem było w pierwszym rzędzie dokonanie prawidłowych ustaleń co do jego przedmiotu. Organ I instancji zadaniu temu nie podołał, bowiem z uzasadnienia jego decyzji nie sposób wyczytać, czy podzielił on stanowisko organu architetoniczno – budowlanego, co do charakteru wykonanego przepierzenia i uznał je za obiekt małej architektury ogrodowej, czy też uznał je za część ogrodzenia, którego łączna wysokość nakładała na inwestora obowiązek dokonania zgłoszenia. Organ powiatowy ograniczył się do stwierdzenia, że prace zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniem, w jego ocenie nie naruszają obowiązujących przepisów, co przesądza o tym, że dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy z kolei uznał, iż wykonane roboty budowlane wymagały zgłoszenia, przesądzając, iż stanowiły podwyższenie istniejącego ogrodzenia, jednak skoro inwestor dokonał zgłoszenia, które zostało przyjęte bez sprzeciwu, a same prace zostały wykonane zgodnie z tym zgłoszeniem, to umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jawiło się jako zasadne. Zdaniem Sąd ocena ta została podjęta pochopnie, bez uprzedniego ustalenia, czy w sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa budowlanego i prawa miejscowego. Nie ulega, zdaniem Sądu wątpliwości, że wykonane na istniejącym ogrodzeniu betonowym "przepierzenie" z desek boazeryjnych stanowiło jego podwyższenie, przy czym łączna wysokość ogrodzenia – powyżej przewidzianej w art. 29 ust. 1 pkt 21 u.p.b. wysokości 2,20 m wymagała dokonania zgłoszenia. Zadaniem organu, do którego wniesiono zgłoszenie było dokonanie prawidłowej kwalifikacji zgłaszanych robót i ustalenie, czy mogą one zostać wykonane na podstawie zgłoszenia, czy też niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, czy zamierzenie budowlane jest zgodne z przepisami, w tym techniczno – budowalnymi i prawem miejscowym. Dopiero pozytywna weryfikacja zgłoszenia dawała organowi asumpt do odstąpienia od wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia, a inwestorowi otwierała możliwość (po upływie 21 dni od dokonania zgłoszenia) realizacji zgłoszonych i przyjętych bez sprzeciwu robót budowlanych. Na gruncie badanej sprawy organ architektoniczno-budowlany wadliwie uznał, że zgłoszone "przepierzenie" stanowi element małej architektury ogrodowej, co - w jego ocenie czyniło zbędnym dokonywanie zgłoszenia. Trudno zatem w ślad za organem odwoławczym wywodzić, że zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu, skoro organ architektoniczno – budowlany z uwagi na wadliwie dokonaną kwalifikację zgłoszonego zamierzenia prawdopodobnie nie dokonał jego merytorycznej oceny. W tym miejscu należy wyjaśnić, że przyjęcie zgłoszenia bez sprzeciwu nie uniemożliwia organom nadzoru budowlanego dokonania kontroli zgodności z prawem robót budowlanych. Podstawą dokonania takiej kontroli jest art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b., który umożliwia ingerencję organu nadzoru budowlanego w przypadku, gdy inwestycja jest niezgodna z udzielonym pozwoleniem na budowę, dokonanym zgłoszeniem przepisami prawa bądź ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem nie tylko zgodność wykonanych robót budowlanych z dokonanym zgłoszeniem, ale również zgodność z przepisami techniczno – budowlanymi i prawem miejscowym powinna być w tym wypadku zbadana przez organ nadzoru budowlanego. Jak wynika z akt postępowania ten aspekt sprawy został przez organy obu instancji całkowicie pominięty. Zasadnym zatem okazał się podniesiony w skardze zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organy nie zbadały bowiem, czy dla terenu, na którym zrealizowano ogrodzenie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy zawiera on ustalenia dotyczące dopuszczalnej wysokości ogrodzeń, a także, czy ogrodzenie zgłoszone i wykonane jest zgodne z ustaleniami tego planu. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 19 u.p.b., z tego względu, że art. 48 ust. 1 dotyczy robót wykonywanych bez pozwolenia na budowę, a budowa ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m takiego pozwolenia nie wymaga, konieczne jest dokonanie zgłoszenia, którego skarżący dokonali. Wbrew wywodom skargi organ odwoławczy zgłoszone prace trafnie uznał za podwyższenie ogrodzenia. Podkreślić trzeba, że skarżący nie byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, stąd też użycie w zgłoszeniu sformułowania "przepierzenie" można uznać za dopuszczalne. To rzeczą organu jest bowiem prawidłowe zakwalifikowanie zgłoszonych prac. Nie doszło również do naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 19 u.p.b., skoro przepis ten dotyczy obiektów małej architektury ogrodowej, a jak już wyżej wskazano organ odwoławczy uznał wykonane prace za podwyższenie ogrodzenia. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż wybudowany na działce uczestników postępowania mur zakończony przepierzeniem z desek boazeryjnych znajduje się w odległości 20-27 cm od granicy działki, skoro jak sam organ zauważył pełni ono funkcję odgradzającą obie działki, a więc stanowi ogrodzenie. Skoro tak, to mają do niego zastosowanie przepisy dotyczące ogrodzeń. W tym stanie rzeczy należało uznać, że nie było podstaw do umorzenia postępowania, bowiem przedmiot sprawy istnieje – jest nim ogrodzenie, którego wysokość przekracza 2,20 m, która to okoliczność nie jest kwestionowana ani przez organy, ani przez strony postępowania. Rzeczą organu będzie zatem ustalenie, czy dokonane zgłoszenie mogło stanowić podstawę do wykonania robót budowlanych bez sprzeciwu, przy uwzględnieniu przepisów techniczno – budowlanych i przywołanego w skardze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów, uznając, że doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 200 w związku z art. 205 § 2 przywołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło