II SA/Sz 644/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - na rzecz radcy prawnego P. K. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu w S. decyzją nr [...], z dnia [...], skreślił A. S. z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji oraz o pełne umorzenie kosztów nauki i przyznanie środków pomocowych na zakup podręczników i materiałów do nauki. Strona uzasadniła swój wniosek trudną sytuacją materialną oraz chęcią kontynuacji nauki. Prorektor ds. Studenckich decyzją nr [...], z dnia [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1, 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2016 r., poz. 1842 ze zm.) i § 6 ust. 3, § 28 ust. 5, § § 33 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu stanowiącego załącznik do uchwały nr 19/2015 Senatu Uniwersytetu z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...], zwanego dalej "Regulaminem", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z § 33 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów US dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia roku lub semestru w określonym terminie. Zgodnie z § 28 ust. 5 Regulaminu Studiów dopuszczalny deficyt punktowy nie może przekraczać 15. punktów ECTS w danym semestrze, z zastrzeżeniem, że w momencie rejestracji na kolejny semestr suma deficytu punktów ECTS nie może przekroczyć 30. punktów UECTS. Zgodnie z dokumentami przesłanymi przez Wydział Prawa i Administracji odwołujący uzyskał deficyt punktowy w wysokości 30. punktów ECTS za pierwszy semestr. Odwołujący się wielokrotnie podkreśla, że studiuje na studiach eksternistycznych, tymczasem w semestrze zimowym roku akademickiego 2016/2017 był on studentem studiów niestacjonarnych, jednolitych magisterskich, na kierunku Prawo. Obecnie na Uniwersytecie [...] studia eksternistyczne nie są prowadzone. Pozostałe argumenty, które przedstawiła strona w odwołaniu, tj. zasada sprawiedliwości społecznej, suwerenności i niezbywalności praw obywatelskich oraz odmowa Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. dotycząca pomocy materialnej w zakresie kupna książek i pomocy naukowych nie zostały przez organ drugiej instancji rozpatrzone, ponieważ nie mają związku ze sprawą skreślenia z listy studentów. Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Podniósł, między innymi, że "z treści decyzji wnoszę braki i deficyt faktów rzeczywistych oraz prawdy w zastosowaniu do treści tendencyjnej broniącej interesów wyłącznie uczelni pozostawiając sprawę nie rozpatrzoną w sposób należyty wedle sztuki prawnej dobrego obyczaju prawnego i kultury prawnej oraz praktyk prowadzonych z naruszeniem praw i dóbr obywatela RP. Wnoszę o realizacje i egzekucję moich praw i dóbr w pełnym zakresie prawno-dowodowym." W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżący nie zaliczył semestru pierwszego studiów w przewidzianym przepisami terminie oraz, że nie zaistniały w sprawie żadne okoliczności faktyczne, które mogłyby stanowić przyczynę uchylenia decyzji Dziekana, a także Rektora. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi niezasadne. Z dokumentu obrazującego oceny uzyskane przez skarżącego w semestrze pierwszym studiów (semestrze zimowym roku akademickiego 2016/2017) wynika jednoznacznie, że skarżący nie uzyskał zaliczenia żadnego z przedmiotów objętych programem kształcenia w semestrze pierwszym. Skarżący odbył jedynie szkolenie BHP (za które nie przyznaje się punktów ECTS). Tym samym deficyt punktów ECTS w przypadku skarżącego wynosi 30. punktów (jest to maksymalna liczba możliwych od uzyskania punktów ECTS w pierwszym semestrze studiów). Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Także Regulamin w przepisie § 33 ust. 2 pkt 2 stanowi, że dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niezaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Zgodnie z organizacją roku akademickiego 2016/2017 w Uniwersytecie [...] sesja egzaminacyjna w semestrze zimowym skończyła się w dniu 13.02.2017 r., sesja poprawkowa w dniu 27.02.2017 r., natomiast ostateczny termin na złożenie indeksu i karty egzaminacyjnej upłynął w dniu 28.02.2017 r. Bezspornym jest zatem, że skarżący w ww. terminie nie zaliczył semestru pierwszego studiów, co uprawniało Dziekana Wydziału Prawa i Administracji do skreślenia skarżącego z listy studentów. Organ wyjaśnił nadto, że zgodnie z § 28 ust. 1 - 4 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] podstawą rejestracji jest system punktów ECTS. Student może uzyskać rejestrację na kolejny semestr w postaci rejestracji pełnej albo rejestracji warunkowej (§ 28 ust. 2 Regulaminu). Rejestrację pełną otrzymuje student, który w dotychczasowym przebiegu studiów zaliczył wszystkie przedmioty i moduły oraz uzyskał liczbę punktów przewidzianych programem studiów. Rejestrację warunkową otrzymuje student, który w dotychczasowym przebiegu studiów uzyskał liczbę punktów nie przekraczającą dopuszczalnego deficytu punktowego oraz wywiązał się ze wszystkich obowiązków określonych decyzjami dziekana. W myśl przepisu § 28 ust. 5 Regulaminu dopuszczalny deficyt punktowy nie może przekroczyć 15. punktów ECTS w danym semestrze, z zastrzeżeniem, że w momencie rejestracji na kolejny semestr suma deficytu punktów ECTS nie może przekroczyć 30. punktów ECTS. Wielkość deficytu jest kontrolowana po każdym semestrze. Zdaniem Rektora, z powyższego wynika, że w stosunku do skarżącego brak jest podstaw do rejestracji pełnej lub rejestracji warunkowej na kolejny semestr studiów. Natomiast zgodnie z przepisem § 29 ust. 1 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] w stosunku do studenta, który nie spełnił warunków rejestracji pełnej lub warunkowej, dziekan podejmuje decyzję o ponownej rejestracji na ten sam semestr albo skreśleniu z listy studentów. Ww. przepis umożliwia dziekanowi - wedle jego uznania – w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru albo roku wydanie decyzji o rejestracji ponownej na semestr (skutkującej de facto powtarzaniem semestru) albo o skreśleniu z listy studentów. Skarżący bowiem nie uzyskał zaliczenia z jakiegokolwiek przedmiotu objętego programem studiów w sytuacji, gdy uczelnia zapewniła skarżącemu wszelkie prawa związane z posiadanym statusem studenta, w tym umożliwiła uczestnictwo w zajęciach, korzystanie z zasobów bibliotecznych uczelni, zwolniła studenta z części opłaty za studia. Skarżący miał także możliwość ubiegania się o świadczenia pomocy materialnej dla studentów. Nadto, w ocenie organu, ewentualna gorsza sytuacja materialna skarżącego nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla dokonania ponownej rejestracji na pierwszy semestr studiów, szczególnie w sytuacji możliwości korzystania przez skarżącego z dostępnych dla studentów na uczelni materiałów, narzędzi i urządzeń technicznych koniecznych do nauki. Dodatkowo Rektor podniósł, że decyzja organów uczelni nie musi spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma zapewnić minimum procedury, niezbędne do załatwienia spraw przy zachowaniu jednak proceduralnych (określonych w regulaminach wewnętrznych) uprawnień studenta, ale też z respektem dla zasad autonomii uczelni i jej praw wobec studentów jako użytkowników uczelni jako zakładu administracyjnego (vide wyrok TK z dnia 8 listopada 2000 r., SK 19/99, OTK 1999, nr 7, poz. 161). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz. U. 2016 r., poz. 1842 ze zm.) stanowi, iż do decyzji, podjętych przez organy uczelni, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, polega na zachowaniu przez organy uczelni minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Na podstawie art. 164a ust. 1 ww. ustawy wynikającym z programu kształcenia zajęciom zaliczonym przez studenta przypisuje się punkty ECTS (zdefiniowane w europejskim systemie akumulacji i transferu punktów zaliczeniowych jako miara średniego nakładu pracy osoby uczącej się, niezbędnego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia). Zgodnie z § 33 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów na Uniwersytecie [...], będącego załącznikiem do uchwały Nr 19/2015 Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 26 marca 2015 r., dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. W semestrze zimowym roku 2016/2017 skarżący nie uzyskał zaliczenia żadnego z przedmiotów objętych programem kształcenia w semestrze pierwszym studiów. Spowodowało to, iż deficyt punktów ECTS skarżącego wyniósł 30. W myśl przepisu § 28 ust. 5 Regulaminu dopuszczalny deficyt punktowy nie może przekroczyć 15. punktów ECTS w danym semestrze, z zastrzeżeniem, że w momencie rejestracji na kolejny semestr suma deficytu punktów ECTS nie może przekroczyć 30 punktów. Wielkość deficytu jest kontrolowana po każdym semestrze. Co do zasady, zgodnie z § 28 ust. 3 i 4 Regulaminu student może uzyskać rejestrację na kolejny semestr, gdy zaliczył wszystkie przedmioty oraz uzyskał liczbę punktów przewidzianych programem studiów (rejestracja pełna), lub, który w dotychczasowym przebiegu studiów uzyskał liczbę punktów nie przekraczającą dopuszczalnego deficytu punktowego (rejestracja warunkowa). W stosunku do studenta, który nie spełnił warunków rejestracji pełnej lub warunkowej, dziekan podejmuje decyzję o ponownej rejestracji na ten sam semestr albo skreśleniu z listy studentów (29 ust. 1 Regulaminu). W niniejszej sprawie decyzja pierwszoinstancyjna nie zawiera żadnego uzasadnienia, tym samym została ona sporządzona z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji sporządził uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W tym miejscu, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 925/16) należy dodać, że przepis art. 107 § 3 K.p.a. w sprawach studenckich ma zastosowanie w postaci zmodyfikowanej. Podyktowane jest to istotą i charakterem zadań wykonywanych przez szkoły wyższe oraz posiadaną przez nie autonomią. Uzasadnienie decyzji o skreśleniu z listy studentów spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli pozwala studentowi na obronę jego interesu prawnego, a sądowi administracyjnemu na przeprowadzenie skutecznej kontroli legalności takiej decyzji. W ocenie sądu, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący był studentem pierwszego semestru studiów na Wydziale Prawa Uniwersytetu [...] i uzyskał deficyt 30. punków ECTS, nie zaliczył semestru w wyznaczonym terminie regulaminowym, tj. 28 lutego 2017 r. Rektor w swojej decyzji przywołał jako podstawę wydania rozstrzygnięcia § 28 ust. 5 Regulaminu, zgodnie z którym dopuszczalny deficyt punktowy nie może przekroczyć 15. punktów ECTS w danym semestrze. Natomiast deficyt 30. punktów ECTS dotyczy sytuacji, gdy deficyt punktowy zsumowany jest w kilku semestrach. Skoro skarżący uzyskał deficyt 30. punktowy już po pierwszym semestrze i w terminie kończącym semestr nie podał żadnej obiektywnej przyczyny uniemożliwiającej uzyskanie zaliczeń, ponowna rejestracja na I semestr studiów, określona w § 29 ust. 1, nie mogła być uwzględniona przez Dziekana. Dodać należy, że przyczyny o której mowa powyżej, skarżący nie podał także, ani w odwołaniu, ani w skardze. Takie stanowisko wynika z odpowiedzi Rektora na skargę. W tym stanie rzeczy, uzasadnienie decyzji Rektora usunęło błąd popełniony przez organ I instancji, a nadto dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają motywację organów. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ani też naruszenia innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza, że skarżący miał zagwarantowaną możliwość obrony swojego interesu prawnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku Sąd oparł na art. 250 ww. ustawy i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2015, poz. 1078 ze zm.).