II SA/Sz 645/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-08-08

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Elżbieta Makowska, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające oświadczenie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego, jeśli strona przedstawiła dokumenty i wyjaśnienia wskazujące na podejmowanie wszelkich decyzji dotyczących działalności rolniczej, mimo korzystania z usług podmiotu trzeciego w zakresie części prac polowych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające oświadczenie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego, jeśli strona przedstawiła dowody (dokumenty, wyjaśnienia) wskazujące na podejmowanie wszelkich decyzji dotyczących prowadzenia działalności rolniczej. Okoliczność korzystania z usług podmiotu trzeciego w zakresie części prac polowych nie wyklucza osobistego prowadzenia gospodarstwa, jeśli pozostałe prace są wykonywane samodzielnie, a strona podejmuje kluczowe decyzje zarządcze.
Stan faktyczny
Skarżący M. E. zwrócił się do Burmistrza o wydanie zaświadczenia potwierdzającego oświadczenie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że część prac na gospodarstwie jest wykonywana przez podmiot trzeci. Skarżący argumentował, że podejmuje wszelkie decyzje zarządcze, a pozostałe prace wykonuje samodzielnie przy pomocy innych osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy błędnie odmówiły wydania zaświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Burmistrza, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. E. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza z dnia [...] r. , NR.[...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. E. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 219 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012 r., poz. 803) po rozpatrzeniu zażalenia M. E., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego oświadczenie o żądanej treści. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Wnioskiem z dnia [...] M. E. zwrócił się do Burmistrza o wydanie zaświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego o pow. [...] położonego w miejscowości, gmina. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz odmówił stronie wydania zaświadczenia potwierdzającego oświadczenie o żądanej treści. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie, wydało w dniu [...] postanowienie nr [...], którym uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Burmistrz, pismem z dnia [...], wezwał M. E. do przedłożenia: - dowodów poniesionych wydatków na prowadzenie gospodarstwa, tj. dowodu zapłaty za usługi wykonane przez G. R. T. S. na podstawie umowy zlecenia z dnia [...] oraz dowodów kupna materiału siewnego, nawozów itp.; - oświadczenia zawierającego wymienienie konkretnych decyzji, jakie M. E. podejmuje w związku z indywidualnym prowadzeniem gospodarstwa rolnego w miejscowości. W odpowiedzi na ww. pismo M. E. przedstawił fakturę VAT nr [...] z dnia [...] dokumentującą zapłatę za usługi wykonane przez G. R.T. S., a także oświadczenie o decyzjach podejmowanych w związku z prowadzeniem indywidualnego gospodarstwa rolnego . Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i uzupełnieniu materiału dowodowego, Burmistrz wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], którym odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego oświadczenie o żądanej treści. W uzasadnieniu postanowienia, Burmistrz stwierdził m.in., że wobec niemożności wydania zaświadczenia o żądanej treści w oparciu o prowadzone przez organ gminy ewidencje i rejestry oraz w oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające należało odmówić wydania stronie zaświadczenia o żądanej treści. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie Kolegium postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchyliło ww. postanowienie Burmistrza, wskazując, iż rolą organu I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie ustalenie, czy M.E. spełnia wymagania określone przepisem art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z 16 września 2011 r., pozwalające na uznanie go za osobę osobiście prowadzącą gospodarstwo rolne. W ocenie Kolegium dla przedmiotu rozpatrywanej sprawy bez znaczenia pozostają takie okoliczności, jak posiadanie przez stronę maszyn, budynków, bądź obowiązkowego ubezpieczenia. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie wziął pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy treści oświadczenia M. E. o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Analiza tego oświadczenia powinna obejmować zestawienie jego treści chociażby z fakturą VAT nr [...], następnie zaś porównanie powierzchni całego gospodarstwa rolnego strony z powierzchnią, na której podmiot trzeci wykonał określonego rodzaju usługi (prace) i dopiero na tej podstawie ustalenie, czy możliwe jest, aby M. E. osobiście pracował na gospodarstwie. W ocenie Kolegium, skoro powierzchnia gospodarstwa rolnego wynosi [...], natomiast prace wykonane przed podmiot zewnętrzny obejmowały areał [...], to co najmniej należy odpowiedzieć na pytanie, kto i jakie prace wykonał na pozostałej części gospodarstwa. Różnica prawie daje podstawy do powzięcia wątpliwości w tym zakresie, również w kontekście treści oświadczenia strony o osobistej pracy na gospodarstwie. Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się właśnie do wydania zaświadczenia o tym, że M. E. osobiście prowadzi gospodarstwo rolne. Zatem ten aspekt sprawy jest kluczowy przed wydaniem zaświadczenia (odmową jego wydania) i dopiero jego wszechstronne, wnikliwe i jasne wyjaśnienie może przesądzać o rozstrzygnięciu przedmiotu postępowania. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz postanowieniem z [...]. nr [...] odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego oświadczenie o żądanej treści. W ocenie Burmistrza, areał będący przedmiotem usług świadczonych przez podmiot trzeci pokrywa się ze strukturą zasiewów, więc można stwierdzić, że wszystkie prace na gospodarstwie wykonał podmiot trzeci, co oznacza, że M.E. nie prowadzi osobiście gospodarstwa rolnego. W zakreślonym prawem terminie, na opisane wyżej postanowienie pełnomocnik reprezentujący M. E. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie. Pełnomocnik strony podtrzymał wszystkie poprzednio podnoszone argumenty oraz podniósł, że kluczowe jest ustalenie, czy skarżący spełnia wymogi definicji rolnika indywidualnego, określone w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3 grudnia 2012 r. Zdaniem wnoszącego zażalenie, błędne wnioski organu I instancji, że całość prac związanych z uprawą rolną prowadzoną na gospodarstwie rolnym skarżącego wykonuje podmiot trzeci nie mogą być podstawą do odmowy wydania żądanego zaświadczenia. Postanowieniem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Z kolei w myśl art. 217 § 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W świetle postanowień art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jak z kolei stanowi art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a. musi się odnosić do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru i zbioru dokumentów będących w posiadaniu organu właściwego do wydania zaświadczenia. Główną zatem rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią dane z ewidencji, rejestru czy zbioru dokumentów będących w posiadaniu organu (por. wyrok NSA z dnia 3.10.2001 r., sygn. akt I SA 208/01). Istotne jest także i to, że zaświadczenie zawiera jedynie informacje o określonym stanie prawnym lub faktycznym, który został już ustalony odpowiednim aktem prawnym albo jest znany organowi ze względu na dane zawarte w prowadzonych przez niego ewidencjach, rejestrach lub innych urzędowych zbiorach. W zgromadzonych aktach postępowania przed organem I instancji znajdują się dostarczone przez M. E. dokumenty w postaci: - struktury upraw rolnych za ostatnie dwa lata, tj. od chwili nabycia gospodarstwa rolnego do chwili złożenia dokumentu, - umowy zlecenia z dnia [...] wskazującą w ocenie skarżącego na fakt, iż zlecił zewnętrznej firmie obsługę swojego gospodarstwa w zakresie produkcji rolnej, - faktur dokumentujących sprzedaż produktów rolnych, - decyzji A. R. i M. R. z dnia [...] i z dnia [...] w sprawie dopłat bezpośrednich, - pisma M. E. z dnia [...] w którym wskazał on, iż nie posiada własnego sprzętu rolniczego, gdyż korzysta z usług podmiotu trzeciego w zakresie prowadzenia upraw rolnych, nie posiada wykupionego obowiązkowego ubezpieczenia rolnego od odpowiedzialności cywilnej (uznając, że nie musi go posiadać z uwagi na zawarcie umowy zlecenia prac związanych z uprawami) oraz że nie posiada budynków inwentarskich, zatem nie posiada też ubezpieczenia takowych nieruchomości, zaś oprócz samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego pozostaje w stosunku pracy, zatem przestają go obowiązywać w związku z tym faktem przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników - z chwilą podjęcia zatrudnienia objęty jest systemem ubezpieczeń społecznych w ramach ZUS. a nie w ramach KRUS, - odpis dyplomu ukończenia przez M. E. pięcioletnich studiów wyższych na kierunku; studia skarżący ukończył na A. R. uzyskując tytuł magistra inżyniera. Do akt sprawy organ włączył nadto pięć wydruków kontrolnych z ewidencji gruntów, każdy sporządzony w dniu [...] z których wynika, że M. E. jest dzierżawcą działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] , o powierzchni [...] oraz jest współwłaścicielem ustawowym działek: nr [...] nr [...], nr [...] ( ), nr ( ) oraz nr [...] ( ). W dalszym etapie postępowania organ zobowiązał stronę do dostarczenia dokumentów wymienionych w piśmie z dnia [...]. Odpowiadając na wezwanie organu M. E. przedłożył: - fakturę VAT Nr [...] z dnia [...], jej treść wskazuje, iż sprzedawca (G.R.T. S.) wykonał na rzecz nabywcy (M. E.) usługi w postaci: omłotu kombajnem zbioru zbóż, uprawy pól, siewu nawozu, oprysku oraz wysiewu nasion, przy czym wszystkie te usługi na areale [...]; - oświadczenie o decyzjach podejmowanych w związku z prowadzeniem indywidualnego gospodarstwa rolnego, w którym to oświadczeniu M. E. wskazał, iż prowadzi samodzielnie G. R. zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11.04.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego oraz pracuje na w/w G. i podejmuje samodzielnie wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie, takie jak np.: osobista, fizyczna praca na gospodarstwie, osobiste składanie oświadczeń woli w sprawach związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa, tj. zawieranie umów z kontrahentami, dostawcami, odbiorcami itp., kształtowanie polityki upraw tj. decydowania o rodzaju zasiewów i areale poszczególnych upraw, decydowanie o konieczności nawożenia upraw, decydowanie o terminie zasiewów, decydowanie o terminie zbiorów, ustalanie harmonogramu zasiewów i zbiorów, samodzielne i jednoznaczne decydowanie o warunkach sprzedaży plonów, decydowanie o zgłoszeniu upraw do dopłat bezpośrednich ARiMR, podejmowanie wszelkich ostatecznych decyzji w indywidualnych przypadkach zaistniałych na bieżąco w związku z prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie. Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, za rolnika indywidualnego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od zamieszkałą w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo. Natomiast w myśl art. 6 ust. 2 ustawy, uważa się, że osoba fizyczna: - osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, jeżeli: pracuje w tym gospodarstwie i podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie; - posiada kwalifikacje rolnicze, jeżeli uzyskała wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, średnie lub wyższe lub tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie. M. E. w zażaleniu na postanowienie organu I instancji wskazał, iż powinien być uważany za rolnika indywidualnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3 grudnia 2012 r., o czym ma świadczyć treść art. 7 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy i gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1382). Ustawa ogłoszona została w dniu 2 listopada 2011 r. i weszła w życie po upływie 30 dni od daty jej ogłoszenia. Wskazany przepis art. 7 ustawy z dnia 16 września 2011 r. stanowi, że osoby fizyczne, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy są rolnikami indywidualnymi w rozumieniu art. 6 ustawy wymienionej w art. 3, w brzmieniu dotychczasowym, i nie spełniają warunków, o których mowa w art. 6 ustawy, wymienionej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, uznaje się za osoby spełniające te warunki. Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, w brzmieniu obowiązującym do czasu jego zmiany mocą ustawy z dnia 16 września 2011 r. za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną, będącą właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych nieprzekraczającej 300 ha, prowadzącą osobiście gospodarstwo rolne, posiadającą kwalifikacje rolnicze, zamieszkałą w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa. Uważa się, że osoba fizyczna osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, jeżeli podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Uważa się, że osoba fizyczna posiada kwalifikacje rolnicze, jeżeli: uzyskała wykształcenie rolnicze co najmniej zasadnicze lub wykształcenie średnie lub wyższe, lub osobiście prowadziła gospodarstwo rolne lub pracowała w gospodarstwie rolnym przez okres co najmniej 5 lat. Przy ustalaniu powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 5 ust. 2 i 3. Skoro zatem ustawodawca zmienił przedmiotowo istotną treść art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wskazując równocześnie, iż o ile osoba fizyczna nie spełnia warunków określonych w treści zmienionego przepisu art. 6 ale jest rolnikiem indywidualnym, to w okresie 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy uznaje się ją za osobę spełniającą te warunki, to oczywiste jest, że rolą organu jest ustalenie, czy M. E. spełnia wymagania określone przepisem art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z 16 września 2011 r., pozwalające na uznanie go za osobę osobiście prowadzącą gospodarstwo rolne. Zdaniem organu I instancji M. E. nie spełnia wymagań określonych we wskazanym wyżej przepisie, bowiem wszystkie prace związane z uprawą wykonuje podmiot trzeci. Skoro gospodarstwo rolne obejmuje powierzchnię [...], natomiast w fakturze VAT nr [...] wskazano jedynie prace na powierzchni [...], to brak jest jakichkolwiek dowodów pozwalających na ustalenie, czy, kto i jakie prace wykonał na pozostałym obszarze gospodarstwa. Różnica wynosi przy tym nieco ponad [...], a więc nie jest nieistotna. Kolegium, opierając się na treści zgromadzonych w sprawie dowodów oraz oceniając argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji w treści zaskarżonego postanowienia wyraziło pogląd, iż sprawa nie została jednoznacznie rozstrzygnięta, jednakże jej rozstrzygnięcie nie jest możliwe w oparciu o dowody włączone do akt postępowania. Jeżeli organ miałby wydać zaświadczenie o żądanej treści, to oczywiste jest, że przy jego wydaniu musiałby mieć pewność, że zaświadczenie potwierdzające określone oświadczenie strony zgodne jest ze stanem faktycznym i prawnym. To z kolei skłania Kolegium do stwierdzenia, że nawet mimo pewnych wątpliwości na tle rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw do zobowiązania Burmistrza do wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego oświadczenie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Kolegium w żaden bowiem sposób nie może " " organu do tego rodzaju czynności w sytuacji, kiedy organ ten nadal ma wątpliwości. Pismem z dnia [...] M. E. złożył skargę na ww. postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W dniu [...], na rozprawie, skarżący wyjaśnił, że rachunki na usługi rolne dotyczą powierzchni ok. [...], natomiast pozostałą cześć gruntu stanowiącego prowadzone przez niego gospodarstwo rolne skarżący uprawie sam przy pomocy maszyn ojca i sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga M. E., w ocenie Sądu, zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ocena legalności zaskarżonego aktu, dokonana stosownie do postanowień art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), doprowadziła do wniosku, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym wyeliminowanie obu rozstrzygnięć organów orzekających w sprawie z obrotu prawnego. Przedmiotem żądania M. E., które zainicjowało postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego postanowienia, stało się uzyskanie poświadczenia przez Burmistrza oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego w miejscowości, gmina, o pow. [...]. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 803), dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Z kolei, w myśl postanowień art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...], uważa się, że osoba fizyczna osobiście prowadzi gospodarstwo rolne jeżeli podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. W rozpatrywanej sprawie, rolą organu było zatem ustalenie, czy M. E. spełnia wymagania określone przepisem art. 6 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] pozwalające na uznanie go za osobę osobiście prowadzącą gospodarstwo rolne. Przy wydaniu poświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 cyt. ustawy, zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego związane z wydawaniem zaświadczeń. Stosownie do art. 217 § 2 K.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Według art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Na podstawie art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Z przywołanych przepisów wynika, że co do zasady organy wydają zaświadczenie w oparciu o prowadzone ewidencje, rejestry bądź inne posiadane dane. W tym kontekście należało ocenić, czy Burmistrz, na podstawie posiadanych informacji i zbiorów dokumentów, mógł poświadczyć, że skarżący osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, tj. że podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. W związku z tym, że nie istnieją przepisy nakładające na organy gminy obowiązek prowadzenia urzędowych zbiorów informacji o osobach, które osobiście prowadzą gospodarstwo rolne, organ pierwszej instancji miał prawo, na mocy art. 218 § 2 K.p.a., przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, powołując się na art. 218 § 2 K.p.a., Burmistrz zwrócił się do skarżącego o przedłożenie określonych dokumentów i informacji. Żądane wyjaśnienia i dokumenty miałyby na celu wykazanie przez zainteresowanego, że faktycznie prowadzi on osobiście gospodarstwo rolne. To natomiast pozwoliłoby organowi poświadczyć oświadczenie skarżącym o osobistym prowadzeniu przez niego tegoż gospodarstwa. Skarżący - w toku postępowania przed organem pierwszej instancji - przedłożył następujące dokumenty: - strukturę upraw rolnych za ostatnie dwa lata, tj. od chwili nabycia gospodarstwa rolnego do chwili złożenia dokumentu, - umowę zlecenia z dnia [...] zewnętrznej firmie obsługę swojego gospodarstwa w zakresie produkcji rolnej, - faktury dokumentujące sprzedaż produktów rolnych, - decyzje A. R. i M. R. z dnia [...] i z dnia [...] w sprawie dopłat bezpośrednich, - pismo M. E. z dnia [...], w którym wskazał on, iż nie posiada własnego sprzętu rolniczego, gdyż korzysta z usług podmiotu trzeciego w zakresie prowadzenia upraw rolnych, nie posiada wykupionego obowiązkowego ubezpieczenia rolnego od odpowiedzialności cywilnej (uznając, że nie musi go posiadać z uwagi na zawarcie umowy zlecenia prac związanych z uprawami) oraz że nie posiada budynków inwentarskich, zatem nie posiada też ubezpieczenia takowych nieruchomości, zaś oprócz samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego pozostaje w stosunku pracy, zatem przestają go obowiązywać w związku z tym faktem przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników. - odpis dyplomu ukończenia przez M. E. studiów wyższych ; studia skarżący ukończył na A.R. uzyskując tytuł. - fakturę VAT Nr [...] z dnia [...] jej treść wskazuje, iż sprzedawca (G.R. T. S.) wykonał na rzecz nabywcy (M. E.) usługi w postaci: omłotu kombajnem zbioru zbóż, uprawy pól, siewu nawozu, oprysku oraz wysiewu nasion, przy czym wszystkie te usługi na areale [...]; - oświadczenie o decyzjach podejmowanych w związku z prowadzeniem indywidualnego gospodarstwa rolnego, w którym to oświadczeniu M. E. wskazał, iż prowadzi samodzielnie G. R. zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11.04.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego oraz pracuje na w/w gospodarstwie i podejmuje samodzielnie wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie, takie jak np.: osobista, fizyczna praca na gospodarstwie, osobiste składanie oświadczeń woli w sprawach związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa, tj. zawieranie umów z kontrahentami, dostawcami, odbiorcami itp., kształtowanie polityki upraw tj. decydowania o rodzaju zasiewów i areale poszczególnych upraw, decydowanie o konieczności nawożenia upraw, decydowanie o terminie zasiewów, decydowanie o terminie zbiorów, ustalanie harmonogramu zasiewów i zbiorów, samodzielne i jednoznaczne decydowanie o warunkach sprzedaży plonów, decydowanie o zgłoszeniu upraw do dopłat bezpośrednich ARiMR, podejmowanie wszelkich ostatecznych decyzji w indywidualnych przypadkach zaistniałych na bieżąco w związku z prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie. Mając na uwadze treść ww. dokumentów, Sąd uznał za błędne stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji odmawiające wydania skarżącemu poświadczenia jego oświadczenia o osobistym prowadzeniu przez niego gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu, przedstawione organom informacje, dokumenty i wyjaśnienia potwierdzają, że podejmuje on wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w przedmiotowym gospodarstwie, a w konsekwencji dowodzą, że skarżący osobiście prowadzi ww. gospodarstwo. Nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że skarżący przedłożył do akt fakturę VAT potwierdzającą wykonanie przez inny podmiot usług rolnych w gospodarstwie wyłącznie na areale [...], podczas gdy prowadzone przez skarżącego gospodarstwo obejmuje powierzchnię [...], skoro jak wynika z wyjaśnień udzielonych przez samego zainteresowanego tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, pozostała część gruntu, której nie dotyczą ww. rachunki, uprawiana jest samodzielnie przez skarżącego przy użyciu maszyn ojca i sąsiadów. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji. Zawarte w pkt II orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło