II SA/Sz 646/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Kierownik Działu Obsługi Świadczeń i Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta S. decyzją z dnia [...] r. Nr[...], na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust., art. 1,4 i 5 pkt 1, art. 6 ust. 2 pkt 2, ust. 20, art. 7 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego – przyznał K. S. dodatek mieszkaniowy na okres [...] miesięcy, to jest od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni spełniała kryteria do przyznania dodatku mieszkaniowego na zmniejszenie wydatków związanych z zajmowaniem lokalu. Integralną część decyzji stanowił załącznik, w którym zawarto szczegółowe wyliczenie dodatku mieszkaniowego. K. S. odwołała się od tej decyzji, kwestionując zaliczenie stypendium syna Ł. S., studiującego w K., do dochodów gospodarstwa domowego strony. W ocenie strony, syn otrzymuje stypendium na cele edukacyjne i stypendium nie jest dochodem. Gdyby było dochodem, to rodzic powinien mieć zwrot podatku rocznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 6 ust. 2 pkt 2 i ust. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. S. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że rozpatrując odwołanie nie znalazło podstaw prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że stypendium syna Ł. należało wliczyć do dochodu gospodarstwa domowego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszystkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywienia, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego. Stypendia nie podlegają wyłączeniu. Organ odwoławczy ustalił, że rodzina odwołującej się liczy dwie osoby i zajmuje lokal mieszkalny o pow. [...] m², w którym nie ma centralnej ciepłej wody. Wyjaśnił, że kwota dodatku mieszkaniowego nie jest przyznawana uznaniowo, gdyż jest to kwota wynikająca z arytmetycznego wyliczenia opartego na zasadach wytyczonych przez ustawę. Zgodnie z art. 6 ust.2 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu a wydatkami poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa dwuosobowego. Kolegium ustaliło, że miesięczny dochód rodziny strony, wynosił w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy [...] zł, zaś 15 % tej kwoty, to suma [...] zł. W takiej wysokości ustawodawca przewidział obciążenia budżetu gospodarstwa strony na wydatki mieszkaniowe. Natomiast wydatki mieszkaniowe rodziny strony, które są brane do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego kształtują się w wysokości – [...] zł, na co składają się: wydatki na mieszkanie [...] zł i ryczałt za brak centralnej ciepłej wody [...] zł. Skoro kwotę dodatku mieszkaniowego stanowi różnica pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię zajmowanego mieszkania a kwotą dochodów obciążających rodzinę, to należało od kwoty [...] zł odjąć kwotę [...] zł, co daje [...] z. Tak obliczany dodatek mieszkaniowy należało jednak obniżyć o kwotę [...] zł stanowiącą nadwyżkę dochodów nad 125 % najniższej emerytury – [...] zł – [...] = [...] i w takiej wysokości dodatek mieszkaniowy został stronie przyznany. K. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniosła, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca. Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organów, że stypendium przyznane synowi Ł. wlicza się do dochodu rodziny. Stypendium syn otrzymał na cele edukacyjne z uwagi na trudną sytuację materialną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem sąd – na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdził, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art.1) zwanej dalej "ustawą". Ustawa nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego uzależnia od spełnienia określonych w niej kryteriów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku (art. 7 ust. 5 ustawy). W myśl art. 7 ust. 13 ustawy o dodatkach mieszkaniowych na żądanie organu przyznającego dodatek mieszkaniowy osoba pobierająca dodatek jest obowiązana udostępnić dokumenty potwierdzające wysokość dochodów wskazanych w deklaracji, o której mowa w ust. 1. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeśli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniżej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. W powyższym przepisie określono, w jakiej wysokości dochody w rodzinie uprawniają do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Podstawowym kryterium, od którego ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest więc poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad określonych w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określanych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej, dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w [...] r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 cyt. ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać pkt 1 - 35 m2 - dla jednej osoby, pkt 2 - 40 m2 - dla dwóch osób. Z treści powyższego przepisu wynika, iż kryterium, od którego ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest także powierzchnia użytkowa lokalu, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Stosownie do treści art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Stosownie do treści art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. W niniejszej sprawie organy orzekające dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie spełnienia przez skarżącą powyższych kryteriów do przyznania dodatku mieszkaniowego i przyznały ten dodatek. Odnosząc się do zarzutu skargi, wskazać należy, że na podstawie przytoczonego wyżej art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącej prawidłowo uwzględniono stypendium przyznane synowi Ł. S. Podkreślić trzeba, że przepis art. 3 ust. 3 tej ustawy, w sposób wyczerpujący wymienia świadczenia, które nie podlegają wliczeniu do dochodu i wśród tych świadczeń nie zostało wymienione stypendium przyznawane studentom. W uchwale z dnia 20 maja 2002 r. (OPK 23/02, ONSA 2003 (1/13) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dochodem są wszelkie przychody, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Określenie "wszelkie przychody", o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy do dodatkach mieszkaniowych obejmuje to, co zostało uzyskane faktycznie. Inne znaczenie tego określenia wymagałoby specjalnej wskazówki interpretacyjnej w samej ustawie. W dalszej części uzasadnienia powyższej uchwały Sąd uznał, że nie można określenia "przychody", które stanowią podstawę do obliczenia dochodu na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego, wiązać z przychodem i dochodem w rozumieniu przepisów o podatkach lub o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego, ponieważ ustawa o dodatkach mieszkaniowych w tym zakresie nie odsyła do innych ustaw. Sąd orzekając w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w powyższej uchwale NSA. Nie ma, zatem racji skarżąca, że stypendium nie podlega wliczeniu do dochodu. W sytuacji, gdy ustawodawca w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przewidział, że do dochodu nie wlicza się świadczenia pomocy materialnej dla ucznia, a nie przewidział takiego odliczenia w odniesieniu do pomocy materialnej uzyskanej przez studenta, to uwzględnienie skargi prowadziłoby do nadinterpretacji przepisów prawa, ponieważ jak trafnie dostrzegły to organy orzekające w sprawie pojęcie uczeń oraz student nie są synonimami. Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.