II SA/Sz 647/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku C. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na uchwałę nr XVII/190/2013 Rady Gminy Kozielice z dnia 28 lutego 2013 r. w przedmiocie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kozielice p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w ½ części C.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę nr XVII/190/2013 Rady Gminy Kozielice z dnia 28 lutego 2013 r. w przedmiocie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]letnią żoną, [...] letnim synem i [...] letnią córką, a jedynym dochodem rodziny jest jego renta wynosząca [...] zł miesięcznie brutto (netto [...] zł). C.T. oświadczył, że posiada dom o pow. [...] m2 posadowiony na działce o pow. [...] m2, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, poza samochodem o wartości ok. [...] tys. zł, który służy jako niezbędny środek komunikacji. Skarżący podał, że spłaca kredyt zaciągnięty na bieżące potrzeby którego rata miesięczna wynosi [...] zł, oprócz tego miesięcznie wydaje na energię elektryczną ok. [...] zł na internat dla córki, [...] zł na wyjazdy do lekarzy, ok. [...] zł na opał, ok. [...] zł na telefony. Wyjaśnił, że żona leczy się, syn studiuje na Uniwersytecie,a córka uczy się w technikum w [...]. Wezwaniem z dnia 21 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dowodów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów, tj: - dowodu potwierdzającego dochody wnioskodawcy (np. decyzji ustalającej wysokość renty), - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu i leczenie żony, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wykazów lub wyciągów z rachunków bankowych wszystkich domowników, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii umowy kredytowej oraz harmonogramu spłat kredytu, - dowodu potwierdzającego, że żona jest osobą niezdolną do pracy, - kserokopii ostatniej decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca wyjaśnił, że złożył szczegółowe oświadczenie o sytuacji majątkowej i rodzinnej, nie dołączył natomiast dokumentów zawierających dane wrażliwe, ponieważ jego sytuacja jest Sądowi znana. Wnioskodawca nie przedłożył żadnego z dowodów źródłowych wskazując, że byłoby to działanie na własną szkodę, wyraził natomiast gotowość udostępnienia dokumentów do wglądu. Pismem z dnia 23 września 2013 r. (doręczonym 1 października 2013 r.) referendarz sądowy poinformował wnioskodawcę o podstawie prawnej swojego wezwania oraz o tym, że udostępnienie dokumentów źródłowych do wglądu nie jest wystarczające. Jednocześnie wezwał wnioskodawcę do wykonania wezwania z dnia 21 sierpnia 2013 r. w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W zakreślonym terminie skarżący nie odpowiedział na ponowne wezwanie. W piśmie z dnia 29 października 2013 r. oświadczył natomiast, że postępowanie referendarza sądowego jest nieadekwatne do sytuacji, ponieważ sprawa w której skarga została wniesiona dotyczy wyłudzania danych osobowych mieszkańców gminy i ich pieniędzy przez niemieckie koncerny, dlatego nie może przedłożyć żądnych dokumentów źródłowych ponieważ mogłaby zapoznać się z nimi strona przeciwna. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Osoba składająca wniosek o prawo pomocy obowiązana jest złożyć dokładne oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, oraz o stanie rodzinnym, a na wezwanie przedłożyć określone w wezwaniu dokumenty źródłowe. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że mieszka z żoną, studiującym synem, oraz uczącą się w szkole średniej córką, a jedynym dochodem rodziny jest jego renta wynosząca [...] zł miesięcznie netto. Oświadczenie to nie było wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, a skarżący mimo dwukrotnego wezwania, nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów źródłowych. Z akt sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą II SA/Sz 647/13 jaka toczyła się przed tutejszym Sądem ze skargi syna wnioskodawcy wynika, że miesięczny dochód rodziny skarżącego jest wyższy od zadeklarowanego we wniosku o prawo pomocy i wynosi [...] zł ([...] zł na osobę). Skarżący uzyskuje stałe dochody w wysokości pozwalającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych swojej rodziny, posiada własny dom i samochód, utrzymuje dwoje uczących się dzieci. Jego sytuacja majątkowa jest na tyle dobra, że stać go na spłatę kredytu. Wnioskodawca nie wykazał, by jego żona była rzeczywiście osobą niezdolną do pracy, ani jakie wydatki ponosi na jej leczenie. Nie udokumentował wysokości ponoszonych wydatków. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie zainicjowanej jego skargą. W niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi wynosi [...]zł, a sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala na uiszczenie wpisu w ½ części. Okoliczność że w innych sprawach toczących się przed sądem wnioskodawca uzyskiwał całkowite zwolnienie od kosztów sądowych nie oznacza, że w każdej kolejnej sprawie uzyska prawo pomocy w takim samym zakresie. Wniosek o prawo pomocy jest bowiem rozpoznawany indywidualnie w każdej sprawie, a wpływ na rozstrzygniecie ma wysokość kosztów obciążająca stronę w konkretnej sprawie, oraz sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku. W sytuacji natomiast, gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżącemu będzie przysługiwał zwrot poniesionych kosztów postępowania w całości od Gminy (art. 200 p.p.s.a.). Wniosek w tej sprawie należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.