II SA/Sz 647/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-06-28
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona jest już zwolniona z ich uiszczania na mocy przepisów PPSA?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli strona jest już zwolniona z obowiązku ich uiszczania na mocy przepisów PPSA. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, jeśli sytuacja materialna i finansowa strony wskazuje, że poniesienie tych kosztów stanowiłoby dla niej nadmierne obciążenie.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie weryfikacji przyznanej pomocy prawnej. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący przedstawił szczegółowe informacje dotyczące swojej trudnej sytuacji materialnej, finansowej i zdrowotnej, wskazując na niskie dochody, zadłużenie i konieczność utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie weryfikacji przyznanej pomocy prawnej p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego.
Skarżący A. S. wraz ze skargą na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wraz z urzędowym formularzem przedłożył m.in.: dodatkowe pismo stanowiące uzasadnienie wniosku, kopie dwóch odpisów aktu urodzenia córek, kopię decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. przyznającej Skarżącemu zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 31 marca 2017 r. w kwocie [...] zł miesięcznie; kopię decyzji MOPR z dnia [...] r. odmawiającej Skarżącemu przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat związanych z nauką na Wyższej Uczelni w tym opłat na czesne i na zakup książek z powodu ograniczonych środków finansowych Ośrodka; kopie zaświadczeń urzędu skarbowego z dnia [...] r. o dochodzie Skarżącego za 2016 r. w wysokości [...] zł oraz za 2015 r. w wysokości 0 zł; kopie zaświadczenia ZUS z dnia [...] r. o nieopłaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne za 2015 i 2016 rok; kopię umowy zlecenia L. B. zawartej na okres od 1 do 31 marca 2017 r. za kwotę brutto [...] zł; zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. o stanie zdrowia skarżącego i dokumenty związane z leczeniem Skarżącego i ponoszonymi w związku z tym wydatkami.
W obszernym uzasadnieniu wniosku, powołując się na przepisy Konstytucji RP oraz przepisy prawa międzynarodowego, Skarżący wskazał na potrzebę pomocy profesjonalnego pełnomocnika w celu zrealizowania zadań skutecznej i bezpłatnej pomocy prawnej. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją ekonomiczną rodziny, wskazał na niedostatek, zadłużenie. Szeroko opisał stan swojego zdrowia, wskazał na wiele schorzeń, w tym brak sprawności prawej ręki po złamaniu nadgarstka w 2013 r. Oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną (ur. [...] r.), na ich utrzymaniu są dwie córki w wieku 12 i 14 lat.
Skarżący podał, że źródłem jego dochodu jest prowadzona od siedmiu lat usługowa działalność gospodarcza w zakresie serwisu komputerowego. Dodał, że z uwagi na stan zdrowia wykonuje naprawy w zwężonym zakresie. Oświadczył, że jego miesięczne dochody kształtują się na poziomie [...] zł. Konkubina otrzymuje na wynagrodzenie w wysokości netto [...] zł miesięcznie i jest właścicielem samochodu [...], rok produkcji 2002, wykorzystywanego do celów rodzinnych i zawodowych.
Wskazał, że większość wydatków stanowi utrzymanie, opłaty związane z wyżywieniem, edukacją, zakupem odzieży i opieką zdrowotną córek oraz, że posiada zadłużenie z tytułu nieopłaconych rachunków za czynsz z tytułu wynajmu lokalu w wysokości ok. [...] zł, niezapłaconych rachunków za media w wysokości ok. [...] zł, nieopłaconych od 7 lat składek ZUS w wysokości ponad [...] tys. zł (złożony wniosek o umorzenie).
Odnośnie stanu majątkowego wskazał na dom o powierzchni [...] m2, położony na gruncie o powierzchni [...] m2. Nie wykazał ponadto żadnego majątku, oszczędności, ani wartościowych rzeczy ruchomych.
Skarżący podał, że nie posiada możliwości uzyskania dodatkowego dochodu z innych źródeł, ani wsparcia finansowego ze strony rodziny, czy znajomych. Rachunki i wszelkie zobowiązania opłaca w ramach możliwości posiadanych środków finansowych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).
Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając natomiast na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji materialnej i finansowej skarżącego należało uznać, że wniosek w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, ponieważ poniesienie kosztów związanych z jego ustanowieniem, stanowić będzie dla niego nadmierne obciążenie. Skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości ok. [...] zł, konkubina z tytułu umowy o prace na zlecenie w wysokości [...] zł netto. Powyższe nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb czteroosobowej rodziny i powoduje zadłużenie z powodu nieopłacania rachunków za media, czy składek ZUS.
W świetle przedstawionych argumentów przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie radcy prawnego.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 §1 P.p.s.a., art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło