II SA/Sz 647/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie weryfikacji przyznanej pomocy oddala skargę. W dniu 12 lipca 2016 r. A. S., za pośrednictwem poczty elektronicznej, złożył wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie [...] w sprawie przyznania mu pomocy finansowej. Na podstawie dostarczonych dokumentów organ I instancji stwierdził, że rodzina wnioskodawcy w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 maja 2016 r. uzyskała dodatkowy dochód wynikający z zatrudnienia L. B. (konkubiny A. S.) w SPZOZ Szkół Wyższych, o czym A. S. nie poinformował organu. W tym okresie rodzina wnioskodawcy otrzymywała pomoc w formie zasiłku okresowego, przyznanego decyzją z dnia [...] r., nr [...] oraz zasiłku celowego, przyznanego decyzją z dnia [...]r., nr [...]. Z zebranego materiału wynikało, że dochód rodziny wynosił [...] zł i nie przekraczał kryterium dochodowego, o którym mowa art. 8 ust 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. W związku z powyższym w dniu 13 września 2016 r. Prezydent Miasta S. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne zmierzające do ustalenia czy świadczenia przyznane ww. decyzjami z dnia [...] r. były świadczeniami nienależnie pobranymi. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów organ I instancji ustalił, że dochód rodziny wnioskodawcy w okresie pobierania świadczeń nie przekraczał kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, w związku z powyższym spełniał on warunki do przyznania zasiłku okresowego i zasiłku celowego. Organ I instancji stwierdził zatem, że nie zachodzą podstawy do zweryfikowania decyzji z dnia [...] r. przyznających A. S. świadczenia w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego. W tej sytuacji Prezydent Miasta S. uznając, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe, decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 106 ust. 1 i ust. 4, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.) oraz art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie. W odwołaniu od tej decyzji A. S. wniósł o dokładne rozliczenie umowy pomocowej za rok 2015/2016. Odwołujący zwrócił się także o wyrównanie opłat za tzw. media i opłat za opał na zimę oraz o uregulowanie zaległych rachunków, będących poważnym zadłużeniem i obciążeniem dla utrzymania rodziny. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej: "SKO"), organ I instancji wnikliwie i spójnie ocenił całokształt materiału dowodowego, nie naruszając reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a., ani norm prawa materialnego. W ocenie Kolegium, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rzeczowo – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. – wyjaśnił odwołującemu przyczyny i okoliczności, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzje o przyznaniu pomocy są ostateczne i brak jest podstaw do ich weryfikacji w przedmiotowym postępowaniu. Strona otrzymując decyzje o przyznaniu pomocy miała możliwość odwołania się od nich, jak również zwrócenia się o przyznanie pomocy na inny cel. Pismem z dnia 20 maja 2017 r. A. S. zaskarżył powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Zarzucił w niej, że prowadzona praktyka SKO w jego sprawie jest niewłaściwa i niedozwolona oraz szkodowo-naruszeniowa wobec jego praw i dóbr osobistych. Naruszone zostały jego prawa z art. 5 K.c. oraz prawa niezbywalne, suwerenne z szeregu wymienionych przepisów Konstytucji RP, a także Konwencji EU dot. Praw Człowieka art. 6, 8, 163, 14. Wniósł "o pełną egzekucję jego praw obywatela rp i rodziny 2+2". Wniósł też o przyznanie wykwalifikowanej pomocy prawnej z urzędu. Skarga została uzupełniona pismem procesowym z dnia 8 września 2017 r. sporządzonym przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego, w którym wniósł on o zmianę decyzji organów I i II instancji oraz o przyznanie skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinasowanie opłat związanych z nauką Wydziale Prawa Uniwersytetu S., w tym do opłaty za czesne i zakup książek. Złożył też wniosek o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność sytuacji majątkowej skarżącego oraz odmowy umorzenia opłaty za usługi edukacyjne przez Uniwersytet S. i w konsekwencji rozpoczęcie wobec skarżącego procedury windykacyjnej. Do pisma dołączono kserokopie decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu S. z dnia [...] r. w sprawie nie wyrażenia zgody na umorzenie opłat za usługi edukacyjne za rok akademicki 2016/2017 oraz wezwanie do zapłaty kwoty [...] zł z tytułu opłaty za ww. usługi edukacyjne. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodów z załączników do ww. pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt wydany został z naruszeniem tych przepisów mającym wpływ na wynik sprawy – sąd eliminuje ten akt z obrotu prawnego. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a. skarga – stosownie do art. 151 P.p.s.a. – podlega oddaleniu Dodać należy, iż zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice te zakreśla przedmiot rozstrzygnięcia, którym w niniejszej sprawie jest umorzenie wszczętego przez organ w oparciu o przepis art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. p.930), postępowania mającego na celu ustalenie, czy w związku z ujawnieniem dodatkowych dochodów rodziny skarżącego nie zachodzi podstawa do uchylenia decyzji z dnia [...] r., nr [...] o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego i nr [...] o przyznaniu zasiłku celowego. Po wszczęciu postępowania i ustaleniu, że dochód rodziny skarżącego nie przekroczył jednak sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 8 ust.1 pkt 3 ww. ustawy, organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył powyższe postępowanie wszczęte w sprawie weryfikacji przyznanej pomocy. Zgodnie z powyższym przepisem, organy administracji publicznej mają obowiązek umorzyć postępowanie w przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy, w zakresie objętym danym postępowaniem. Uwzględniając przedstawione powyżej znaczenie pojęcia bezprzedmiotowości postępowania, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w sprawie wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania wobec ustalenia braku podstaw do zmiany lub uchylenia wydanych wobec skarżącego decyzji o przyznaniu zasiłku stałego i celowego. Art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej stanowi lex specialis wobec art. 16 K.p.a. Daje on organowi pomocy społecznej możliwość zmiany na niekorzyść strony przyznanej stronie pomocy społecznej w przypadku zmiany jej sytuacji dochodowej lub osobistej, zatem wszczęte w tym zakresie postępowanie nie może służyć zmianie przedmiotowych decyzji na korzyść strony, a tym bardziej przyznania dodatkowych świadczeń, nieobjętych weryfikowanymi decyzjami. Z tych względów ustalenie co do braku zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącego zasadnie legło u podstaw umorzenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Na ustalenie to bez wpływu pozostaje argumentacja i wyjaśnienia skarżącego dotyczące jego sytuacji materialnej i zdrowotnej. Sąd nie kwestionuje, że strona znajduje się w trudnej sytuacji, jednakże nie są to okoliczności, które z urzędu mają wpływ na wynik sprawy. Okoliczności te pozostają bowiem poza granicami niniejszej sprawy, której przedmiotem jest wyłącznie kwestia zbadania, czy organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie weryfikacyjne w sprawie przyznanych wcześniej świadczeń. Mając natomiast na uwadze treść pisma procesowego pełnomocnika skarżącego z dnia 8 września 2017 r. podkreślić trzeba, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o jakichkolwiek materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Całkowicie chybiony jest zatem wniosek pełnomocnika by Sąd przyznał skarżącemu dodatkowe świadczenie na pokrycie opłaty z tytułu podjętych przez niego płatnych studiów. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do zakwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., skargę należało oddalić.