II SA/Sz 648/10

referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy E. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą skarżącemu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...] na działce nr [...]. Zarządzeniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu [...] r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, pozostaje bez pracy i nie ma żadnych dochodów ani oszczędności, czasem otrzymuje od dobrych ludzi żywność. Wnioskodawca oświadczył, że nie ma żadnego majątku poza [...] części spadku obejmującego grunty rolne o pow. [...] m2. Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy następujących dokumentów: - dowodów potwierdzających wysokość dochodów matki skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu w którym mieszka skarżący, domu przy ul. [...] w [...] (dz. nr [...]) i inne niezbędne wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii decyzji dotyczących podatku od wszystkich nieruchomości należących do skarżącego i jego matki za [...] r., - zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat, - oświadczenia, czy wnioskodawca otrzymuje dopłaty bezpośrednie, a jeżeli tak, to do przedłożenia kopii decyzji w tej sprawie. Zakreślony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie z dniem [...] r. W dniu [...] r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym pismo procesowe w którym oświadczył, że nie jest w stanie udokumentować dochodów swojej matki ponieważ mieszka na działkach, jest osobą samotną i nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego. Nie ponosi też żadnych wydatków związanych z budynkiem gospodarczym przy ul. [...] w [...], gdyż budynek ten nie został odebrany i nie ma decyzji o jego użytkowaniu. Wnioskodawca podał, że nie może przedstawić zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy ponieważ od kilku lat nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie korzysta także z pomocy opieki społecznej i nie otrzymuje dopłat bezpośrednich. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżący nie wykonał wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych. Oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ze skargi i akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że od wielu lat wnioskodawca mieszka w [...] przy ul. [...], a korespondencję kierowaną do niego pod ten adres odbiera jego matka jako dorosły domownik lub skarżący osobiście. Pomimo deklarowanego bezrobocia, skarżący od kilku lat nie posiada statusu osoby bezrobotnej. Mimo braku jakichkolwiek dochodów nie korzystania z pomocy opieki społecznej. Jak wskazano powyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Rozstrzygniecie w tej sprawie zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący nie przedłożył dowodów pozwalających na ocenę jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Należy zatem uznać, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.