II SA/Sz 648/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-11-28

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uczelnia miała prawo skreślić studenta z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat, mimo że student ubiegał się o stypendium z Urzędu Pracy i wnioskował o prolongatę płatności?
Ratio decidendi
Uczelnia miała prawo skreślić studenta z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat, ponieważ student podjął naukę świadomy braku środków finansowych i ryzyka związanego z nieuzyskaniem dofinansowania. Postępowanie w sprawie przyznania stypendium z Urzędu Pracy nie stanowiło zagadnienia wstępnego warunkującego rozstrzygnięcie o skreśleniu, a uczelnia prawidłowo poinformowała o braku możliwości prolongaty płatności i nieuiszczeniu opłat.
Stan faktyczny
Studentka M. K. została skreślona z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat za studia. Studentka argumentowała, że zalega z opłatami z powodu trudnej sytuacji dochodowej i oczekiwania na rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie nauki z Urzędu Pracy. Wnioskowała również o prolongatę płatności. Rektor utrzymał w mocy decyzję Dziekana o skreśleniu, wskazując na brak uiszczenia opłat i brak podstaw do zmiany decyzji. Studentka wniosła skargę do WSA, zarzucając brak rozpatrzenia wniosku o prolongatę, wydanie decyzji mimo toczącego się postępowania o stypendium oraz brak informacji o możliwości zwolnienia z opłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata P. K. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) w związku z § 8 ust. 4-7 oraz ust. 13-14 uchwały Senatu Uniwersytetu z dnia [...] w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu i warunków zwalniania z opłaty semestralnej za zajęcia dydaktyczne na studiach pierwszego, drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich w roku akademickim [...] Dziekan Uniwersytetu skreślił M.K. z listy studentów Uniwersytetu. Od powyższej decyzji M. K. w dniu [...] złożyła odwołanie do Rektora Uniwersytetu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pisma odwołująca się podniosła, że znalazła się w sytuacji zalegania z opłatami z powodu bardzo trudnej sytuacji dochodowej, gdyż od lat jest osobą bezrobotną, samotnie sprawującą opiekę nad dorastającą córką wieku szkolnym utrzymując rodzinę z niewielkich świadczeń alimentacyjnych. Wyjaśniła, że problem z zaleganiem z opłatą wynika z faktu, iż została wprowadzona w błąd przez Urząd Pracy, który będąc bezsilny i nie mogąc być pomocny, przy znalezieniu dla niej pracy zasugerował że mogłaby ona podjąć przy ich dofinansowaniu naukę, co odwołująca się uczyniła zapisując się na studia. Skarżąca dodała, że po uzupełnieniu wymaganych dokumentów i złożeniu odpowiedniego wniosku jej wystąpienie o dofinansowanie nauki zostało rozpatrzone odmownie. Od decyzji tej złożyła odwołanie i czeka na jego rozpatrzenie przez Wojewodę, któremu pismem[...] zostało ono przekazane do rozpatrzenia. M. K. dodała, że mając świadomość zalegania w opłatach w ostatnich dniach [...] wystąpiła do Dziekana o prolongatę w spłacie należności. Wskazała, że pismo to jak sądzi nie zostało przez Dziekana rozpatrzone, ponieważ wydał on przedmiotową decyzję o skreśleniu z listy studentów. Odwołująca się zaznaczyła, że ma przekonanie, że została pokrzywdzona w dwójnasób ponieważ najpierw zasugerowano jej dofinansowanie z PUP następnie odmawiając niniejszej pomocy jak też decyzję o skreśleniu z listy studentów wydano bez możliwości rozpatrzenia prośby odwołującej się o umożliwienie dokonania płatności w późniejszym terminie. Pismem z dnia [...] M. K. zwróciła się do Rektora o uzupełnienie wniesionego odwołania o kserokopię skargi, jaką skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia[...]. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 190 ust 2 pkt 3 oraz art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 5 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu z dnia [...] obowiązującego na podstawie uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia w sprawie uchwalenia "Regulaminu Studiów Uniwersytetu ", Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dziekana U z dnia[...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Rektor wskazał, że w toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji potwierdził okoliczność – niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów w wyznaczonym terminie. Biorąc pod uwagę art. 190 ust 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. W związku z powyższym w przekonaniu organu II instancji nie było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Na decyzję Rektora Uniwersytetu M.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze skarżąca zaznaczyła, że dobrze znana na Uczelni jej sytuacja bytowa nie zasługiwała na skorzystanie z "możliwości" skreślenia z listy studentów do czasu rozstrzygnięcia będącego w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania stypendium ze środków PUP. Skarżąca wskazała, iż liczy się z koniecznością poniesienia pełnej odpłatności za studia, co zostałoby uregulowane w trakcie trwającego roku akademickiego, ma jednak przekonanie o słuszności domagania się prawa do stypendium, którego została pozbawiona, mimo iż wcześniej zostało jej ono przyobiecane, a wręcz została skłoniona do złożenia stosownej prośby. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o należycie ustalony i przyznany przez skarżącą stan faktyczny sprawy tj. w oparciu o fakt nieuiszczenia opłaty semestralnej za studia. Obie wydane decyzje wskazują prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia, a nadto zawierają wszystkie pozostałe niezbędne elementy decyzji administracyjnej. Zarzut skarżącej, iż jej sytuacja bytowa jest znana uczelni i uzasadnia niekorzystanie z uprawnienia organu do skreślenia studenta z listy studentów organ uznał za niesłuszny. Według Rektora skarżąca nie przedstawiła bowiem uczelni żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, nie ubiegała się i nie ubiega o jakiekolwiek świadczenie pomocy materialnej przyznawane przez właściwe organy uczeni (np. stypendium socjalne, zapomogę). Co więcej skarżąca nie korzystała z instytucji zwolnienia z opłaty przewidzianej w uchwale Nr [...] Senatu Uniwersytetu, nie złożyła wniosku o zwolnienie jej z opłaty choćby w części. Natomiast sam fakt, iż skarżąca ubiegała się w Urzędzie Pracy o przyznanie stypendium dla osoby kontynuującej naukę nie uzasadnia w żadnej mierze twierdzenia skarżącej o przedwczesności skreślenia jej z listy studentów. Organ uczelni co do zasady nie jest wszakże związany wnioskiem skarżącej złożonym w Urzędzie Pracy i nie ma obowiązku oczekiwania na zakończenie sprawy, a ponadto - co wynika ze złożonych przez skarżącą dokumentów - wniosek skarżącej został załatwiony negatywnie i nie zmienia tego w żaden sposób fakt, iż skarżąca złożyła w sprawie stypendium dla osób kontynuujących naukę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Rektor zaznaczył, że skarżąca podjęła naukę ze świadomością konieczności uiszczania należnych opłat za studia, do czego zobowiązała się w umowie cywilnoprawnej zawartej z uczelnią. Podejmując studia skarżąca posiadała także pełną wiedzę na temat swojej sytuacji finansowej, która uniemożliwiała wywiązywanie się z podjętych zobowiązań. To skarżąca podjęła ryzyko i rozpoczęła studia, mimo braku własnych środków finansowych pozwalających na wywiązywanie się z obowiązku zapłaty za pobieraną usługę edukacyjną, zakładając, iż otrzyma dofinansowanie z Urzędu Pracy. Brak tego dofinansowania tj. negatywne rozstrzygnięcie wniosku skarżącej nie może obciążać uczelni, jak chciałaby tego skarżąca, która uzasadnia brak zapłaty zaległości rzekomo niesłuszną decyzją innego organu. Ryzyko podjętej decyzji o rozpoczęciu nauki mimo braku środków finansowych na zapłatę za pobieraną naukę powinno obciążać skarżącą a nie uczelnię. Organ zaznaczył, że decyzja o skreśleniu skarżącej była tym bardziej uzasadniona, iż skarżąca była przed jej wydaniem wzywana do zapłaty pod rygorem skreślenia z listy studentów, co więcej skarżąca już w [...] była zawiadomiona o niemożliwości przedłużenia terminu do wniesienia zaległych opłat. W toku trwającego postępowania, zarówno przed organem pierwszej instancji, jak i na etapie postępowania odwoławczego nie zaistniała także żadna okoliczność, która czyniłaby uzasadnionym zarzut skarżącej o braku podstaw do skorzystania przez organy uczelni z uprawnienia do skreślenia, jak choćby częściowa zapłata zaległości, która mogłaby stanowić podstawę do przyjęcia twierdzenia, że skarżąca, choć z opóźnieniem, zaległe opłaty uiści w całości. Na rozprawie, Sąd postanowił przeprowadzić dowód z uchwały Senatu Uniwersytetu z dnia [...] w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu i warunków zwalniania z opłaty semestralnej za zajęcia dydaktyczne na studiach pierwszego, drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich w roku : akademickim [...]. Pełnomocnik skarżącej wniósł natomiast o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] na okoliczność wykazania istnienia podstaw do udzielenia pomocy finansowej skarżącej na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Wyraził on także pogląd o konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania związanego z przyznaniem skarżącej pomocy przez Prezydenta Miasta w ramach stypendium dla osób kontynuujących naukę. Pełnomocnik skarżącej podkreślił również, że przepis art. 190 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym zawiera upoważnienie do wydania decyzji która ma charakter uznaniowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Ponadto w myśl art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Kontrola zaskarżonego aktu, dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że ww. akty wydane zostały w sposób zgodny z prawem, a zarzuty skargi są nieuzasadnione. W przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzją Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy wydaną na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (dalej " ") decyzję Dziekana Uniwersytetu (dalej " ") o skreśleniu skarżącej z listy studentów w związku z nie uiszczeniem opłat związanych z odbywaniem studiów. Skarżąca rozstrzygnięciom tym zarzuciła brak rozpatrzenia wniosku o prolongatę płatności, a ponadto wydanie zaskarżonych decyzji pomimo toczącego się postępowania w przedmiocie przyznania stypendium z Urzędu Pracy oraz nie poinformowania skarżącej o możliwości zwolnienia z opłat. Art. 190 ust. 2 pkt 3 P.s.w. stanowi, iż kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku m.in. niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Z kolei § 8 ust. 4-8 oraz ust. 13 i 14 uchwały Senatu U nr [...] określają terminy płatności opłat za świadczone usługi edukacyjne w określonych w uchwale terminach oraz według stawek określonych w zawartej ze studentem umowie o świadczenie usług edukacyjnych. W rozpatrywanej sprawie okoliczność braku uiszczenia przez skarżącą całej należnej opłaty z tytułu pobierania nauki na semestrze studiów niestacjonarnych. Nie kwestionuje jej bowiem sama skarżąca. Zaznaczenia wymaga, że art. 190 ust. 2 pkt 3 P.s.w., wobec nie uiszczenia należnych opłat w określonym w uchwale terminie nie stanowi wystarczającej podstawy do skreślenia studenta z listy studentów. Istotne znaczenie w powyższym zakresie wykazują również przepisy wewnętrzne normujące w ramach tzw. władztwa zakładowego tryb postępowania w stosunku do studentów zalegających z należnymi opłatami. Zaznaczyć należy również, iż użyty w treści art. 190 ust. 2 pkt 3 P.s.w. wyraz "może" oznacza, że uprawnienie jakie przepis ten przyznaje kierownikowi jednostki organizacyjnej uczelni ma charakter fakultatywny, a organ rozstrzygnięcie podejmuje w ramach tzw. instytucji uznania administracyjnego. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie, w kontekście podniesionych w skardze zarzutów, badaniu poddać należy kwestię zgodności zapadłych rozstrzygnięć z podnoszonymi regulacjami o charakterze wewnętrznym, a w przypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie również kwestię, czy organy obu instancji przy ocenie wystąpienia podstaw do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Podstawą świadczenia usług edukacyjnych wobec skarżącej na WPiA U stanowiła umowa z dnia [...] o kształcenie na niestacjonarnych jednolitych magisterskich w roku akademickim [...]zawarta pomiędzy skarżącą, a Uniwersytetem, reprezentowanym przez Dziekana U. Zgodnie z § 6 w związku z § 4 ust. 2 umowy skarżąca zobowiązała się do uiszczenia opłaty z tytułu usług edukacyjnych w semestrze zimowym w kwocie [...] ustalone przez Rektora w zarządzeniu z dnia[...]. Płatność z powyższego tytułu miała nastąpić w ratach w następujących terminach: 1) [...] w terminie do[...]., 2) [...] w terminie do dnia[...]., 3) [...] w terminie do dnia[...] oraz 4) [...] w terminie do dnia[...]. Powyższe terminy odpowiadają terminom określonym w § 8 ust. 7 uchwały Senatu U nr[...]. Zgodnie z kolei z § 9 ww. uchwały w razie nieuiszczenia należnej opłaty studenta wzywa się pisemnie, w ciągu czternastu dni od dnia upływu terminu zapłaty, do jej uiszczenia. W przypadku., o którym mowa w ust. 1 opłatę należy uiścić w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem skreślenia z listy studentów. Dalszy brak wpłaty w terminach określonych w § 8 ust. 4—7 oraz ust. 13-14 stosuje się art. 190 ust. 2 pkt 3 P.s.w. W myśl z kolei § 10 ust. 2-4, 6 i 7 tej uchwały student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej ma prawo wystąpić do dziekana z wnioskiem o zwolnienie z części opłaty semestralnej za zajęcia dydaktyczne. Decyzję w sprawie częściowego zwolnienia studenta z opłaty semestralnej za zajęcia dydaktyczne podejmuje dziekan, po zaopiniowaniu wniosku przez wydziałową radę samorządu: studenckiego. Podstawy uzyskania zwolnienia z części opłaty semestralnej za zajęcia dydaktyczne nie mogą stanowić przy tym przesłanki uprawniającej do uzyskania innych ulg lub zwolnień z opłat. Do wniosku o zwolnienie z opłaty semestralnej za zajęcia dydaktyczne student zobowiązany jest dołączyć odpowiednie dokumenty oraz zaświadczenia, potwierdzające wystąpienie okoliczności uzasadniających złożony wniosek, jednak w uzasadnionych przypadkach dziekan lub rektor może wezwać do przedłożenia dodatkowych dokumentów, celem ustalenia sytuacji materialnej lub życiowej studenta, w szczególności zaświadczeń o dochodach za inny okres, zaświadczeń właściwej jednostki organizacyjnej gminy zajmującej się pomocą rodzinie. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że organ I instancji, stosownie do treści § 9 uchwały Senatu US nr [...] w dniu[...] oraz [...]po upływie terminów płatności pierwszych trzech a następnie także czwartej raty, wystosował do skarżącej wezwania do zapłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem skreślenia z listy studentów, zaległych opłat za świadczenia edukacyjne – czesne za I semestr studiów oraz opłaty za dokumenty - w wysokości odpowiednio połowy () oraz całości należnych kwot (). Wezwania organ wystosował zatem, gdy należności skarżącej z tytułu opłat za świadczone usługi edukacyjne były już wymagalne, organ szczegółowe określił przy tym wysokość należnej do uiszczenia kwoty. Niezależnie od powyższego, w odpowiedzi na wnioski skarżącej o odroczenie terminu płatności organ w pismach z dnia [...] prawidłowo poinformował skarżącą, że zarówno Regulamin Studiów U, jak też uchwała Senatu nr [...] nie regulują trybu odroczenia terminu płatności poszczególnych rat. Biorąc jednak pod uwagę zwłokę Dziekana U. w dochodzeniu należnych od skarżącej rat, uznać można, że pomimo braku formalnego odroczenia terminu płatności w istocie, zważywszy, że skarżąca nie uiściła żadnej z rat, których terminy płatności przypadały kolejno w terminach: [...]r., w stosunku do skarżącej faktycznie taka prolongata znajdowała zastosowanie. Dziekan WPiA, stosownie do przepisów uchwały miał bowiem możliwość zainicjowania tożsamej procedury skreślenia z listy studentów także w związku z nieuiszczeniem przez skarżącej już pierwszej z należnych rat. W rozpoznawanej sprawie istotna jest także okoliczność, że w związku z treścią § 4 podpisanej przez skarżącą z Uniwersytetem umowy o świadczenie usług edukacyjnych wynika, poświadczyła ona zapoznanie się z treścią Regulaminu Studiów US oraz treścią uchwały Senatu US w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu i warunków zwalniania z opłaty semestralnej za zajęcia dydaktyczne na studiach pierwszego, drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich w roku akademickim. Z powyższego wynika, że skarżącej znana była treść przywołanego wyżej § 10 uchwały, określającego zasady zwalniania studentów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z opłaty semestralnej. Nie można zatem zarzucić organowi braku udzielenia skarżącej stosownej informacji w tym zakresie. Dodać należy, iż zgodnie z § 10 ust. 2-3 uchwały student może zostać zwolniony jedynie z części opłaty semestralnej. Skarżąca natomiast nie uiściła całej należnej opłaty, a z treści jej pism wynikało, że jakakolwiek zapłata uzależniona jest od okoliczności przyznania skarżącej stypendium z UP. W tym miejscu zasadne jest odnieść się do ostatniej z wymienionych kwestii, tj. przyznania skarżącej stypendium z PUP na pokrycie kosztów nauki na WPiA U, co ocenić należy także w kontekście złożonego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na okoliczność wykazania istnienia podstaw do udzielenia pomocy finansowej skarżącej na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim uściślenia wymaga, że w istocie chodzi tu o wyrok Sądu , który wydany został po wydaniu przez Rektora US zaskarżonej decyzji. W dacie rozstrzygania przez ten organ skarżąca dysponowała bowiem jedynie ostateczną decyzją Wojewody z dnia[...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia[...], o odmowie przyznania stypendium. Organowi II instancji skarżąca wraz z odwołaniem przedłożyła natomiast jedynie kopię skargi, jaką na tę decyzję skierowała do WSA. Wskazać należy, że w wyniku rozpatrzenia ww. skargi wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. W związku z niniejszym wyrokiem pełnomocnik skarżącej na rozprawie wywiódł o konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia z listy studentów do czasu zakończenia postępowania związanego z przyznaniem skarżącej przez Prezydenta Miasta stypendium na kontynuowanie nauki. Wyjaśnić należy, że w zakresie regulowanej przepisami K.p.a. instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, jako podlegającej wszczęciu z urzędu przez organ I instancji nie mógł znajdować zastosowania art. 98 K.p.a. normujący tryb zawieszenia postępowania na wniosek strony, z której inicjatywy postępowanie zostało wszczęte. Rozważyć należy zatem, czy w przedmiotowej sprawie zachodziła możliwość zawieszenia postępowania z urzędu. W kontekście uregulowanych w art. 97 K.p.a. przesłanek zawieszenia postępowania potencjalnie zastosowanie znajdować mogła jedynie przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Przepis ten normuje instytucję zagadnienia wstępnego stanowiąc, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne stanowi zatem kwestę prejudycjalną, z reguły materialnoprawną, która ma bezpośredni wpływ na załatwienie określonej sprawy w postępowaniu administracyjnym i bez której uprzedniego rozstrzygnięcia załatwienie tej sprawy nie jest możliwe. W świetle powyższego przyjąć należy, że kwestia wypłaty skarżącej stypendium z PUP choć warunkowała faktyczną możliwość uiszczenia przez skarżącą należnej opłaty za świadczone na WPiA U usługi edukacyjne, nie stanowiła jednak w postępowaniu zarówno przed Dziekanem WPiA U oraz Rektorem U zagadnienia wstępnego, warunkującego wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Postępowania te mogły się bowiem niezależnie od siebie toczyć mając co najwyżej związek pośredni, nie zaś bezpośredni i zależny wpływ. Niezależnie od powyższego, gdyby uznać nawet za dopuszczalne twierdzenie, iż kwestia rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie stypendium mogłaby stanowić zagadnienie wstępne w postępowaniu przed organami Uczelni, to i tak należałoby przyjąć, iż w dacie wydawania przez Rektora zaskarżonej decyzji została ona rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody z dnia[...]. Podkreślić należy bowiem, że zaskarżona decyzja kontroli Sądu podlega co do zgodności z prawem w dacie jej wydania. Podniesioną zatem przez pełnomocnika skarżącej kwestię konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z wyrokiem Sądu z dnia 13 czerwca 2012 r. uznać należy za nie znajdującą uzasadnienia w przepisach prawa. W rozpoznawanej sprawie dokonać należy jeszcze oceny, czy w zakresie podjętych rozstrzygnięć organy obu instancji, a w szczególności Dziekan WPiA U, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego w związku z fakultatywnych charakterem decyzji wydawanych na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 P.s.w. Celem zbadania powyższej okoliczności zasadne jest w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii sposobu uzasadnienia przez organy obu instancji motywów podjętych w sprawie rozstrzygnięć. Niewątpliwie w przypadku obu decyzji ich uzasadnienia sporządzone zostały w sposób wadliwy. Organy w istocie zaniechały odniesienia się do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie wyjaśniły także związku pomiędzy postępowaniem w przedmiocie skreślenia z listy studentów, a składanymi przez skarżącą wnioskami o odroczenie terminu płatności, a przed wszystkim związku z postępowaniem w kwestii przyznania stypendium z PUP. Naruszone zostały tym samym art. 11 oraz 107 § 3 K.p.a. Zdaniem Sądu, dla oceny kwestii przekroczenia granic uznania administracyjnego, w kontekście wykazanych uchybień związanych z uzasadnieniami decyzji, pod uwagę należy wziąć jednak całokształt okoliczności związanych z prowadzonym postępowaniem. Dokonując zbiorczego ich zestawienia Istotne znaczenie wykazują takie dokonane przez organy w toku postępowania czynności, jak wystosowanie wezwań do zapłaty z dokładnie określoną kwotą należności oraz pouczeniem o ewentualnych konsekwencjach jej nieziszczenia oraz prawidłowe informowanie co do braku możliwości prolongaty zaległych należności. Pod rozwagę należy wziąć także okoliczność potwierdzenia przez skarżącą w umowie o świadczenie usług edukacyjnych faktu zapoznania się z treścią Regulaminu Studiów oraz uchwały Senatu U nr[...], regulujących m. in. zasady zwolnienia z opłat. Do tego ewentualna możliwość zwolnienia z opłat dotyczyć mogła wyłącznie części należności, a w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie kwestionowała, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść jakichkolwiek opłat za studia. Sprawa uzyskania stypendium nie stanowiła natomiast warunku bezpośrednio uzależniającego załatwienie przedmiotowej sprawy, w szczególności uzasadniającego jej zawieszenie. Nie bez znaczenia w rozpoznawanej sprawie jest również fakt, że rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia z listy studentów organ wydał dopiero wówczas, gdy zaległość objęła wszystkie z czterech należnych rat na jakie rozłożono opłatę za I semestr studiów. Ponadto rozstrzygnięcie Dziekana WPiA U zapadło prawie dwa miesiące, a Rektora ponad trzy miesiące po upływie terminu płatności ostatniej z rat, dając tym skarżącej znaczną ilość czasu na podjęcie działań w przedmiocie załatwienia sprawy stypendium z PUP. Skarżąca natomiast, jak już wskazano, z wnioskiem o stypendium wystąpiła dopiero w dniu[...]. Zaznaczyć należy również, na co uwagę zwrócił organ odwoławczy w przedłożonej odpowiedzi na skargę i co znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy, że skarżąca wbrew stanowisku zawartemu w skardze nie poinformowała organów o swojej sytuacji życiowej, choć można przyjąć, że uczyniła to w pewnym stopniu w sposób pośredni przedkładając organom obu instancji kopie niektórych rozstrzygnięć oraz środków zaskarżenia w sprawie o przyznanie stypendium z PUP. Przede wszystkim jednak skarżąca pomimo swojej trudnej sytuacji finansowej nie zwracała się do organów uczelni o jakąkolwiek pomoc finansową, zarówno w zakresie wspomnianego już zwolnienia z opłat, ale przede wszystkim o pomoc w formie stypendium socjalnego. Zaznaczyć należy także, że przekonanie skarżącej co do słuszności wniosku o przyznanie stypendium, zwłaszcza wobec ostatecznego negatywnego stanowiska w tym zakresie Wojewody nie mogło w świetle przepisów prawa stanowić miarodajnego kryterium dla organów Uczelni w zakresie powstrzymywania się od załatwienia sprawy skarżącej. Rację ma zatem organ II instancji, wskazując że skarżąca podejmując naukę na studiach niestacjonarnych jednocześnie zobowiązała się w umowie z Uniwersytetem do ponoszenia opłat za tę naukę. Uczyniła to w świadomości, że nie jest w stanie wywiązać się z tego obowiązku, pozostając w przekonaniu, że środki na te cel uzyska ze środków PUP. Podjęła więc studia przyjmując na siebie ryzyko niemożności uiszczenia należnych opłat. Uczelnia w kontekście rozwiązań konstytucyjnych oraz P.s.w. nie jest natomiast zobligowana do ponoszenia tego ryzyka wspólnie ze skarżącą, w szczególności w świetle wspomnianych negatywnych rozstrzygnięć w przedmiocie przyznania stypendium. W świetle powyższego uznać należy, iż pomimo wskazanych powyżej uchybień związanych ze sposobem sporządzenia uzasadnienia, organy w zakresie podjętych rozstrzygnięć nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a naruszenia art. 11 i 107 § 3 K.p.a. nie miały w kontekście wyliczonych okoliczności istotnego wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło