II SA/Sz 649/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi G. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta S., na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), po rozpatrzeniu wniosku G. L. z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa dwóch stawów retencyjnych na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta S.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia Burmistrz wyjaśnił, że w dniu 13 marca 2018 r. wnioskodawca złożył wniosek w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa dwóch stawów retencyjnych na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta S.". Z przedłożonego wniosku wynikało, że dotyczy on budowy dwóch stawów retencyjnych o powierzchni odpowiednio [...] ha i [...] ha i ma być zasilany w wodę ze spływu powierzchniowego. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wniosku inwestora z dnia 13 marca 2018 r., decyzją z dnia [...] r. Burmistrza odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy. W związku z powyższym organ stwierdził, że postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa dwóch stawów retencyjnych na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] miasta S." zostało zakończone decyzją Burmistrza [...] i Miasta S. z dnia [...] r., która jest ostateczna i prawomocna od dnia 12 lutego 2019 r. Wniosek, który wpłynął do organu 22 lutego 2019 r., jest identyczny z wnioskiem, który złożył ten sam inwestor w dniu 13 marca 2018 r. Przyjąć zatem należy, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla identycznego wniosku złożonego przez tego samego inwestora, gdyż sprawa została już rozstrzygnięta przez organ i zakończyła się odmową ustalenia warunków zabudowy. G. L. złożył od wyżej opisanego postanowienia zażalenie (zatytułowane "odwołanie"), zarzucając mu błędną i rozszerzającą interpretację przepisu art. 61a K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 2, art. 61a K.p.a. oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Uzasadniając treść wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że inwestycja polegająca na budowie dwóch stawów retencyjnych o powierzchni [...] ha i [...] ha oraz budowli regulacyjnych w oparciu o rurociągi PVC 300 mm na terenie działki nr [...] obręb [...] miasta S. została już zrealizowana w drodze samowoli budowlanej. Stąd wniosek strony postępowania z dnia 22 lutego 2019 r. należało potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania legalizacyjnego według przepisów art. 48 ustawy Prawo budowalne. Następnie organ wskazał na wątpliwości związane z możliwości prowadzenia takowego postępowania legalizacyjnego na wniosek lub z urzędu. Wątpliwości związane z oceną czy roboty budowlane zostały przeprowadzone legalnie oraz czy jest możliwość doprowadzenia ich do stanu zgodności z prawem rozpatruje organ nadzoru budowlanego. W tej sytuacji wniosek żalącego się powinien być, na podstawie art. 65 K.p.a., przekazany organowi nadzoru budowlanego. W skardze złożonej na ww. postanowienie G. L. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzucił: - naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które obligują organ do orzekania według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji, - zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności brak rozważenia charakteru pobytu osoby zainteresowanej w miejscowości z której dojeżdża ona do pracy i zaniechanie w tym względzie przeprowadzenia postępowania dowodowego, co stanowi naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a.; - zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego, kwestionowane postanowienie ma charakter kuriozalny z uwagi na fakt, że pomylono sprawę prowadzoną z jego wniosku dot. działki nr [...] obręb [...] m. S. z innym postępowaniem dot. działki [...], stanowiącej własność T. B.. Skarżący oświadczył, że na swojej działce nr [...] nie wykonał żadnych zbiorników wodnych, tym bardziej nie przewiduje ich legalizacji. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że stan prawny i faktyczny sprawy jest zawiły. Sprawa toczy się od wielu lat i dotychczas nie znalazła zadowalającego rozstrzygnięcia. Kolegium poszukując ostatecznego należytego załatwienia sprawy stwierdziło, że sprawa winna się toczyć w trybie postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona według kryterium zgodności z prawem, dokonana w trybie uproszczonym, co przewiduje art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", potwierdziła zasadność wniesionej skargi. Podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., pomimo że Kolegium błędnie powołało się w postanowieniu na przepis art. 138 § 2 K.p.a., który nie koresponduje z treścią wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości, albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W myśl art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Umorzenie postępowania pierwszej instancji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. może nastąpić w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, Kolegium nie wyjaśniło na czym oparło swoje twierdzenie, jakoby będące przedmiotem wniosku strony z dnia 22 lutego 2019 r. przedsięwzięcie zostało już zrealizowane, co mogłoby prowadzić do wniosku, że ewentualne wydanie decyzji o warunkach zabudowy byłoby dopuszczalne jedynie w przypadku prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego. Z nadesłanych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby opisane we wniosku przedsięwzięcie zostało wykonane. Z wniosku złożonego przez stronę w dniu 22 lutego 2019 r. nie wynika również, aby był on złożony w konsekwencji wykonania nałożonego na sprawcę samowoli budowlanej obowiązku przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy przez organ nadzoru budowlanego w ramach procesu legalizacyjnego. Nadto, w skardze strona oświadczyła, że na działce nr [...] nie wykonała żadnych zbiorników wodnych, tym bardziej nie przewiduje ich legalizacji. Powyższe okoliczności za uzasadnione nakazują uznać zarzuty skargi naruszenia przez Kolegium art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. polegającego na niewyjaśnieniu okoliczności stanu faktycznego sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie podziela poglądu wyrażonego przez Kolegium w odpowiedzi na skargę, że niniejsza sprawa ma charakter zawiły. Przedmiotem zażalenia wniesionego do Kolegium było postanowienie, które nie rozstrzygało merytorycznie o ustaleniu warunków zabudowy, lecz formalnie zamykało drogę do procedowania sprawy wobec uznania przez organ I instancji, że wniosek z dnia 22 lutego 2019 r. został złożony w sytuacji, gdy żądanie w nim określone zostało już rozstrzygnięte prawomocną decyzją tego organu z dnia [...] r. Kwestią wymagającą wyjaśnienia przez Kolegium było wyłącznie ustalenie, czy zachodzi tożsamość wniosku skarżącego z dnia 22 lutego 2019 r. z tym, który został załatwiony decyzją organu I instancji z dnia [...] r. i w konsekwencji, czy zastosowanie przez organ I instancji art. 61a K.p.a. było prawidłowe. Te okoliczności winny być rozważone w pierwszej kolejności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wys. [...] zł, Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.