II SA/Sz 65/13

Dnia 12 marca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia adwokata I.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu odmawiającą uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów. Jednocześnie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia adwokata z urzędu. W dniu [...] I.A. uiściła wpis od skargi w kwicie [...] zł. Uzasadniając wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu wnioskodawczyni podała, że od [...] roku utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie [...] zł miesięcznie, ponieważ rodzaj stwierdzonych u niej chorób uniemożliwia podjęcie pracy. Skarżąca oświadczyła, że znaczną część jej renty pochłaniają wydatki leki i dojazdy do lekarzy, dlatego nie jest w stanie ustanowić adwokata z wyboru. Podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją matką i dziadkami, a comiesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto (renta skarżącej [...] zł, wynagrodzenie matki [...] zł, ½ emerytury dziadka i IB [...] zł, emerytura babci [...] zł), natomiast comiesięczne stałe wydatki wynoszą ok. [...] zł, a wydatki na leki dla wnioskodawczyni i jej dziadków wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że jej matka i dziadek posiadają łącznie [...] zł oszczędności (matka [...] zł, dziadek [...] zł), matka posiada także kredyt w wysokości [...] zł. Do wniosku skarżąca dołączyła dowody potwierdzające zakup leków dla niej za kwotę [...] zł w [...] i za [...] zł w [...]. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Pamiętać jednak należy, iż "opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia" – postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, LEX nr 393645). Równie wyjątkowe powinno być dobrodziejstwo bezpłatnego zastępstwa procesowego w sprawie. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżąca w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu podała, że mieszka z matką i dziadkami, a comiesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto, natomiast comiesięczne stałe opłaty wynoszą [...] zł, plus wydatki na leki w kwocie ok. [...] zł. Poza bieżącymi dochodami uzyskiwanymi przez wszystkich członków rodziny, matka i dziadek wnioskodawczyni posiadają oszczędności w kwocie [...] zł. Oceniając zasadność złożonego wniosku należy stwierdzić, że wprawdzie wnioskodawczyni ma niewielkie dochody, ale pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym członkowie najbliższej rodziny posiadają nie tylko dochody ale i oszczędności pozwalające na ustanowienie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania rodziny. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.