II SA/Sz 650/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./, Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005r. sprawy ze skargi inicjatora referendum - mieszkańców [...] reprezentowanego przez J. W. na "uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]r. w przedmiocie referendum lokalnego" p o s t a n a w i a: odrzuca skargę Pismem z dnia [...] r., J.W. działając jako pełnomocnik inicjatora referendum - grupy mieszkańców w [...], wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na odrzucenie w dniu [...] r. przez Radę Miejską w [...] wniosku w sprawie przeprowadzenia referendum lokalnego w przedmiocie nie wyrażenia zgody na nieodpłatne przekazanie majątku gminy dużej wartości mającej powstać spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, podwyżek cen wody i odprowadzania ścieków. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że [...] r. Burmistrz i Przewodniczący Rady Miejskiej w [...] zostali zawiadomieni o inicjatywie przeprowadzenia referendum lokalnego. Do zawiadomienia dołączona została lista grupy inicjatorów z podaniem niezbędnych danych. Następnie, [...] r. Burmistrz i Rada Miejska w [...] zostali powiadomieni o zamiarze przeprowadzenia referendum lokalnego i otrzymali pytania stanowiące przedmiot referendum. Zostały również złożone listy z podpisami mieszkańców popierającymi przeprowadzenie referendum lokalnego, które następnie podlegały sprawdzeniu przez upoważnione do tego osoby. Rada Miejska w [...] powołała komisję do skontrolowania, czy wniosek o przeprowadzenie referendum lokalnego odpowiada przepisom ustawy. Komisja nie wniosła w tym zakresie żadnych zastrzeżeń. W trakcie sesji Rady Miejskiej, jej Przewodniczący J.M. oświadczył, że pytania referendalne są dla niego niezrozumiałe. Do tej sugestii przychyliła się również część radnych, również tych którzy pierwotnie rozpatrywali wniosek w komisji i nie mieli doń żadnych zastrzeżeń. W ocenie strony skarżącej, pytania do referendum lokalnego są jasno sprecyzowane, zaś odrzucenie wniosku o przeprowadzenie referendum lokalnego jest niezgodne z ustawą z dnia [...] r. o referendum lokalnym. Odpowiadając na skargę Rada Miejska w [...], działając poprzez swojego pełnomocnika radcę prawnego P.K., wniosła o jej oddalenie. Uzasadniając słuszność zajętego stanowiska w sprawie Rada wskazała, że Uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. odrzucony został wniosek o przeprowadzenie referendum lokalnego w sprawie podwyżki cen wody i odprowadzania ścieków, zbycia mienia komunalnego i wystąpienia ze Związku Gminy Wyspy [...]. W ocenie Rady, uchwała jest prawidłowa. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym, Rada Miejska podejmuje uchwałę o przeprowadzeniu referendum jeżeli wniosek spełnia wymogi ustawy. A contrario, w przypadku gdy wniosek nie spełnia wymogów ustawy Rada Miejska uprawniona jest do niepodjęcia uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy o referendum lokalnym, powiadomienie o zamiarze referendum powinno zawierać określenie sprawy, w której ma ono zostać przeprowadzone. Złożone w dniu [...] r. powiadomienie odnosiło się do referendum w sprawie wyrażenia zgody na prowadzenie przez Związek Gmin Wyspy [...] inwestycji związanej z budową ujęcia wody w [...] i przekazania nieodpłatnie, mającej powstać spółce, urządzeń wodno-kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków oraz podwyżki cen za usługi wodno-kanalizacyjne. Zbierane zaś podpisy z poparciem dla inicjatywy udzielane były pod wnioskiem o referendum w sprawie nie wyrażenia zgody na prowadzenie przez Związek Gmin Wyspy [...] inwestycji związanej z budową ujęcia wody w [...] przekazania nieodpłatnie mającej powstać spółce urządzeń wodno-kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków oraz podwyżki cen za usługi wodno-kanalizacyjne. Oznacza to, że złożone przez inicjatorów referendum zawiadomienie o zamiarze jego przeprowadzenia odnosiło się do innej tezy, niż ta pod którą zebrano podpisy poparcia mieszkańców. Tym samym wniosek mieszkańców nie spełnia wymogów formalnych ustawy, co uzasadniało podjęcie przez organ uchwały w zaskarżonej treści. Na zakończenie podniesiono, ze podjęcie uchwały o referendum znajduje swoje uzasadnienie także w tym, że pytania referendalne ukierunkowane są na działania skutkujące poniesieniem przez Gminę [...] znacznych kosztów i niewywiązanie się z przyjętych zobowiązań. Kierując się odpowiedzialnością za losy Gminy [...] Rada nie zdecydowała się na przyjęcie uchwały o referendum lokalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. Nr 88, poz. 985 ze zm.), organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum lub uchwałę o odrzuceniu wniosku mieszkańców, nie później niż w ciągu 30 dni od dnia przekazanie wniosku właściwemu organowi, tj. przewodniczącemu zarządu danej jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku gminy - odpowiednio: wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta (art. 12 ust. 1). Z przepisu tego wynika zatem, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma obowiązek, w określonym terminie podjąć albo - uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum, która będąc konsekwencją wniosku mieszkańców podlegałaby opublikowaniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, o czym stanowi art. 19 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym, albo - uchwałę odrzucającą wniosek mieszkańców w sprawie przeprowadzenia referendum, na którą przysługuje inicjatorowi referendum skarga do sądu administracyjnego (art. 20 ust. 1 w/w ustawy). W przypadku nie podjęcia żadnej z tych uchwał w ustawowo określonym terminie 30 dni, inicjatorowi referendum służy prawo wniesienia skargi na bezczynność organu, którą należy wnieść w terminie 14 dni od dnia upływu terminu do jej podjęcia (art. 20 ust. 1 in fine). W tym miejscu należy podkreślić, że w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jest jednak związany przedmiotem skargi. W rozpatrywanej sprawie jako przedmiot skargi, strona skarżąca wskazała odrzucenie przez Radę Miejską w [...] w dniu [...] r. wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum lokalnego (dowód: pismo z dnia [...] r., karty 2 i 3 akt sądowych). Tożsamo przedmiot sprawy określiła Rada Miejska w [...] w odpowiedzi na skargę, stwierdzając, że "Uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. odrzucony został wniosek o przeprowadzenie referendum lokalnego ..." (dowód: pismo procesowe z dnia [...] r., karta 13 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], po zapoznaniu się z materiałami sprawy przedłożonymi przez stronę skarżącą jak i przez Gminę [...] stwierdził, że Rada Miejska w [...] nie podjęła, mającej stanowić przedmiot zaskarżenia, uchwały odrzucającej wniosek mieszkańców w sprawie przeprowadzenia referendum. Z protokołu z posiedzenia XXX sesji Rady Miejskiej w [...], które odbyło się [...] r. wynika, że tego dnia poddany został pod głosowanie radnych projekt uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum lokalnego. Za przyjęciem uchwały opowiedziało się 6 radnych, przeciwko - 7 radnych. Oznacza to, że uchwała w sprawie przeprowadzenia referendum lokalnego nie uzyskała poparcia, tj. nie została podjęta. Z dalszej części w/w protokołu z posiedzenia Rady Miejskiej wynika, że pomimo podjęcia próby wprowadzenia do porządku obrad projektu uchwały w sprawie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum lokalnego, nie poddano pod głosowanie radnych projektu tej uchwały. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Rada Miejska w [...] nie podjęła uchwały w przedmiocie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum lokalnego. Nie można za tożsame z podjęciem uchwały w przedmiocie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum lokalnego przyjąć nie podjęcie przez Radę Miejską w [...] uchwały w przedmiocie przeprowadzenia referendum lokalnego. Każda z tych uchwał wywołuje odmienne skutki prawne i winna zawierać określone informacje (art. 19 ust. 1 i 2 - art. 20 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym). Ponadto, uchwała o odrzuceniu wniosku o przeprowadzenie referendum powinna posiadać uzasadnienie podające przyczyny odrzucenia wniosku, bo tylko wówczas inicjator referendum może podjąć racjonalną decyzję o jej zaskarżeniu (podobnie: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 sierpnia 2003 r., sygn. akt SAB/Rz 23/03 nie publ.). W takim stanie rzeczy, skoro nie została podjęta uchwała, która stała się przedmiotem skargi, skargę należało ocenić jako niedopuszczalną. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] orzekł jak w petitum postanowienia.