II SA/Sz 650/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-11-20
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, która nie przedłożyła na wezwanie sądu dodatkowych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, która nie przedłożyła na wezwanie sądu dodatkowych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody, nie może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ciężar dowodu co do spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a samo oświadczenie o trudnej sytuacji majątkowej, bez poparcia dowodami, jest niewystarczające do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od czynności wydania prawa jazdy. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, skarżący nie odpowiedział na wezwanie. W związku z tym referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od czynności polegającej na wydaniu skarżącemu dokumentu prawa jazdy.
Skarżący zawarł w skardze wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. ponowił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wezwany do uzupełnienia braku tego wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu PPF wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że mieszka z żoną w poniemieckim domu o pow. [...], oboje utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, są osobami schorowanymi i wydatki na leki pochłaniają większość ich dochodów.
Wezwaniem z dnia 10 września 2014 r. (doręczonym w dniu 22 września 2014 r.) referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia, czy żąda zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, czy wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych, pod rygorem uznania, że skarżący żąda tylko zwolnienia od kosztów sądowych.
Jednocześnie referendarz wezwał skarżącego do przedłożenia, w terminie 7 dni, dowodów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów, wydatków na utrzymanie domu i leczenie, wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych, kserokopii ostatniej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości.
Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. W tej sytuacji należało uznać, że wnioskodawca żąda wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ww. ustawy).
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawca mieszka wraz z żoną w S., oboje utrzymują się z emerytur wynoszących łącznie [...] zł miesiecznie, nie mają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Informacje podane przez skarżącego w urzędowym formularzu okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący nie przedłożył dodatkowych dokumentów określonych w wezwaniu. Tymczasem, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Skarżący nie wykazał, by znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Samo złożenie oświadczenia, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych, okazało się niewystarczające. Wpis sądowy od skargi wynosi bowiem tylko [...] zł, a wnioskodawca uzyskuje stałe dochody i nie wykazał, by nie był w stanie opłacić wpisu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło