II SA/Sz 650/25

WyrokWSA w Szczecinie2026-01-15

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Joanna Świerzko-Bukowska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzająca zakazy lokalizacji budynków, obiektów małej architektury, obiektów tymczasowych, dopuszczająca korekty granic działek tylko w celu realizacji celów publicznych oraz zakazująca wydzielania nowych dróg polnych do obsługi działek mniejszych niż 0,3 ha, narusza prawo własności i przekracza granice władztwa planistycznego gminy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wprowadzone przez radę gminy zakazy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dotyczące lokalizacji budynków, obiektów małej architektury, obiektów tymczasowych, dopuszczające korekty granic działek tylko w celu realizacji celów publicznych oraz zakazujące wydzielania nowych dróg polnych do obsługi działek mniejszych niż 0,3 ha, mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy. Prawo własności nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom wynikającym z przepisów o planowaniu przestrzennym, pod warunkiem wyważenia interesu publicznego i prywatnego. Wprowadzone ograniczenia nie uniemożliwiają skarżącym korzystania z nieruchomości ani rozporządzania nimi, a gospodarka rolna może być prowadzona na wiele sposobów, niekoniecznie z zabudową.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działek rolnych, zaskarżyli uchwałę rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej naruszenie prawa własności i przekroczenie władztwa planistycznego. Kwestionowali zakazy lokalizacji budynków, obiektów małej architektury i tymczasowych, ograniczenia w podziale działek oraz zakaz wydzielania dróg polnych do obsługi mniejszych działek. Twierdzili, że uchwała uniemożliwia im prowadzenie działalności rolniczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. N., R. J. i J. J. na uchwałę Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 27 października 2008 r. nr XVIII/205/08 w przedmiocie uchwalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w obrębie Bobolin, Stobno, Warnik, Będargowo oddala skargę . Pismem z dnia 16 lipca 2025 r. M. N., R. J. i J. J. (dalej: "skarżący"), reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę nr XVIII/205/08 Rady Gminy K. (dalej: "Rada", "organ") z dnia 27 października 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w obrębie B. , S. , W. , B. (dalej: "m.p.z.p.") w części, tj. w zakresie ustaleń wynikających z § 10 ust. 1 pkt 2, 3 i 6, § 4 ust. 2, § 5 ust. 3, § 9 ust. 2, § 11 planu polegających na: - całkowitym zakazaniu na terenach oznaczonych symbolami 1R, 2R, 3R, 4R, 5R lokalizacji budynków i obiektów małej architektury (§ 10 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p.); - ustaleniu, że na terenach wskazanych w § 4 ust. 2 m.p.z.p. dopuszcza się wyłącznie obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej związane bezpośrednio ze sposobem rolniczego użytkowania gruntów, a co za tym idzie - zabrania się lokalizacji budynków i obiektów małej architektury wzniesionych również w tymże celu (§ 4 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p.) oraz przy wymienieniu w § 4 ust. 2 pkt 1 - 4 obiektów, urządzeń, nasadzeń, zieleni i dróg dojazdowych, mogących powstać na terenie wskazanym w § 4 ust. 2 m.p.zp., co świadczyć by mogło o tym, że jakakolwiek inna zabudowa poza wymienionymi w tym zapisie punktami nie może mieć miejsca (konsekwencją wadliwości tego zapisu jest wadliwość zapisu z § 10 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p.) albowiem odnosi się on do § 4 ust. 2 m.p.z.p.; - ustaleniu, że na całym obszarze objętym planem zakazuje się innych niż wymienione w § 5 ust. 2 m.p.z.p. (a zatem wszystkich) sposobów działania lub lokalizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. (już nieobowiązującego) w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (§ 5 ust. 3 planu); - zawarciu zapisu, zgodnie z którym dopuszcza się korekty granic działek i wydzielenia nowych działek gruntu mniejszych niż 0,3 ha wyłącznie w przypadkach, jeżeli takie działania związane będą z realizacją niezbędnych celów publicznych, wynikających z przepisów odrębnych (§ 9 ust. 2 m.p.z.p.); - zakazaniu wydzielania nowych dróg polnych do obsługi działek gruntu mniejszych niż 0,3 ha (§ 10 ust. 1 pkt 6 m.p.z.p.); - całkowitym zakazaniu lokalizacji obiektów tymczasowych oraz innego zagospodarowania tymczasowego (§11 m.p.z.p.). W związku z powyższym skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w ww. części oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W skardze podnieśli następujące zarzuty: 1. naruszenia art. 64 ust. 1-3, art. 31 ust. 3, art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (zasada praworządności), polegające na rażącym naruszeniu ich prawa własności w drodze uchwały, w zakresie naruszającym istotę tego prawa przy braku poszanowania obowiązku ochrony prawa własności zagwarantowanego ustawą zasadniczą, oraz w sposób naruszający uprawnienia właścicieli do korzystania z rzeczy zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, nadto w braku jakiegokolwiek uzasadnienia wynikającego np. z treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, bowiem zaskarżone zapisy planu uniemożliwiają korzystanie z gruntu rolnego zgodnie z jego przeznaczeniem; 2. naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 3 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, polegające na przekroczeniu granic zasady samodzielności planistycznej gminy (władztwa planistycznego), nieuwzględnienie w planowaniu przestrzennym prawa własności, a w konsekwencji nałożenie na właścicieli gruntów objętych m.p.z.p. zbyt daleko idących i nieuzasadnionych zakazów i nakazów polegających na: a) zakazie lokalizacji jakichkolwiek budynków i obiektów małej architektury, przy jednoczesnym dopuszczeniu wyłącznie obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej związanej bezpośrednio ze sposobem rolniczego użytkowania gruntów, b) zakazie działania lub lokalizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, c) dopuszczeniu korekty granic działek i wydzielenia działek mniejszych niż 0,3 ha wyłącznie jeżeli takie działania będą niezbędne dla celów publicznych, d) zakazie wydzielania nowych dróg polnych do działek gruntu mniejszych niż 0,3 ha oraz całkowitym zakazie lokalizacji obiektów tymczasowych oraz innego zagospodarowania tymczasowego, co spowodowało, że organ przy korzystaniu ze swoich kompetencji do podejmowania ustaleń planistycznych na terenie gminy Kołbaskowo ustanowił reguły, nie mające żadnego uzasadnienia i powodujące, że właściciele działek objętych planem nie mogą korzystać ze swojej własności, zgodnie z celem dla jakiego grunty te są przeznaczone. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący są współwłaścicielami działek gruntu nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości S. (KW nr [...]). Działka nr [...] to grunt o powierzchni 0,2397 ha, działka nr [...] to grunt o powierzchni 0,2378 ha, a działka nr [...] to grunt o powierzchni 1,4759 ha. Skarżący R. J. i J. J. oświadczeniami z dnia 2 lipca 2024 upoważnili swoją siostrę M. N. do dysponowania działkami nr [...], [...] i [...] na cele budowlane i wyrazili zgodę na wykorzystywanie rolnicze tych terenów. Ponadto R. J. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni 1,9927 ha, położonej w miejscowości S. (KW nr [...]), która w dniu 2 lipca 2024 r. została przez niego oddana do bezpłatnego używania małżonkom M. N. i G. N.. Zgodnie z zaświadczeniami z Urzędu Gminy K. działki nr [...], [...], [...] i [...] położone są na terenie objętym m.p.z.p. oznaczonym symbolem 4R, przeznaczonym na cele rolnicze z zakazem zabudowy. W ocenie skarżących ustalenia m.p.z.p. przewidujące, że na przedmiotowym terenie nie można lokalizować budynków i obiektów małej architektury i to bez znaczenia, czy są związane z działalnością rolniczą czy też nie, jest daleko idącą i nieuzasadnioną ingerencją w prawo własności i w możliwość używania gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem. Takie zapisy zawiera § 10 ust. 1 pkt 2 oraz z § 4 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. gdzie wskazano, że na terenie nim objętym dopuszcza się wyłącznie obiekty infrastruktury technicznej związane bezpośrednio ze sposobem rolniczego użytkowania gruntów, co oznacza, że m.p.z.p. nie dopuszcza lokalizacji budynków i obiektów małej architektury wzniesionych również w tymże celu. Ponadto w m.p.z.p. przewidziano zakaz wszystkich sposobów działania lub lokalizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, co jest zakazem nieuzasadnionym i zbyt ogólnym, zwłaszcza w kontekście przeznaczenia terenu, a więc działalności rolniczej. Rozporządzenie to już nie obowiązuje, niemniej aktualne rozporządzenie z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wskazuje, że za działalność taką uważa się np. gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na melioracji łąk, pastwisk i nieużytków, scalanie gruntów na których obszarze istnieją użytki rolne, niekiedy też chów lub hodowla zwierząt. Zatem zastosowany w m.p.z.p. odgórny i niekonsekwentny zapis dla skarżących de facto oznacza brak możliwości korzystania z gruntów w celach rolniczych. W m.p.z.p. wskazano również, że na całym obszarze dopuszcza się korekty granic działek i wydzielenia nowych działek gruntu mniejszych niż 0,3 ha wyłącznie wtedy, kiedy takie działania związane będą z realizacją niezbędnych celów publicznych, co również godzi w interesy skarżących. Dwie z trzech działek skarżących ([...] i [...]) mają powierzchnię mniejszą niż 0,3 ha, zatem każde wydzielenie z nich jakiejkolwiek części gruntu spowoduje, że działki te będą mniejsze niż 0,3 ha. Jeżeli wskazana wielkość wynika z chęci stosowania ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w kontekście tych gruntów (art. 1a pkt b), to nadal m.p.z.p. powinien dopuszczać możliwość takiej korekty np. w celu powiększenia działki sąsiedniej. Nie ma żadnego uzasadnienia dla arbitralnego zakazu w tym zakresie, a w przypadku skarżących wiąże się to z uniemożliwieniem podziału fizycznego nieruchomości (co jest postulowane z punktu widzenia przepisów kc - stan współwłasności jest stanem niepewności, a podział fizyczny jest najbardziej celowy o ile wyrażają na to zgodę współwłaściciele). Na terenie objętym planem znajdują się działki o mniejszej powierzchni niż 0,3 ha (np. dwie działki skarżących), stąd zakazywanie dalszych modyfikacji w zakresie granic działek, wydzielenia działek czy przyłączeń jest nieuzasadnione. Także zakaz wydzielania nowych dróg polnych do obsługi działek gruntu mniejszych niż 0,3 ha w odniesieniu do trzech z czterech działek skarżących uniemożliwi im prawidłowe korzystanie z własności, a zakaz ten również nie ma żadnego uzasadnienia. Całkowite zakazanie lokalizacji obiektów tymczasowych oraz innego zagospodarowania tymczasowego (§ 11 m.p.z.p.) również narusza interes prawny skarżących. Takie obiekty są niezbędne do prowadzenia działalności rolniczej, również polegającej na uprawach polowych, sadowniczych czy użytkowaniu łąk i pastwisk dla celów hodowlanych. Ciężko jest zatem stwierdzić, jak realizować jedyną możliwą działalność na działkach stanowiących własność skarżących, czyli działalność rolniczą, bez możliwości posadowienia budynków czy też jakichkolwiek obiektów małej architektury lub obiektów tymczasowych lub innego zagospodarowania tymczasowego. Zdaniem skarżących organ wprowadził w m.p.z.p. takie unormowania, które powodują, że skarżący nie mogą korzystać z prawa własności ww. działek w żaden sposób. Działki te zostały przeznaczone na cele rolnicze, ale m.p.z.p. zakazuje lokalizacji budynków, obiektów małej architektury, podejmowania działań lub lokalizacji obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko, całkowicie zakazuje lokalizacji obiektów tymczasowych oraz innego zagospodarowania tymczasowego, co powoduje, iż faktyczne prowadzenie działalności rolniczej na tym terenie jest niemożliwe. Prowadzenie gospodarstwa rolnego musi opierać się o jakąkolwiek zabudowę, choćby zagrodową. Przepisy m.p.z.p. to wykluczają, bowiem dopuszczają wyłącznie obiekty infrastruktury technicznej związane bezpośrednio ze sposobem rolniczego użytkowania gruntów, nie zezwalają na posadowienie budynków i obiektów małej architektury, które wzniesione mogłyby być również w tym celu. Podobnie rzecz się ma w zakresie możliwości korekt granicy działek i wydzielenia nowych działek mniejszych niż 0,3 ha czy też co do zakazu wydzielania nowych dróg polnych do obsługi działek mniejszych niż 0,3 ha. Skarżący chcą prowadzić działalność rolniczą, zaś dojazd nawet drogą polną do działek (w tym tych mniejszych niż 0,3 ha) jest konieczny dla użytkowania gruntów rolnych zgodnie z ich przeznaczeniem. Dodatkowo, fizyczny podział działek będących współwłasnością skarżących nie będzie możliwy (przynajmniej w zakresie dwóch z trzech działek). Skarżący wskazali przy tym, że M. N. wraz z mężem posiadającym kwalifikacje zawodowe w zakresie produkcji rolniczej (rolnik, technik agrobiznesu, technik rolnik) zamierza realnie prowadzić działalność rolniczą na działkach gruntu wskazanych na wstępie, a m.p.z.p. de facto to uniemożliwia. Zapisy m.p.z.p. poprzez wprowadzenie wyżej wskazanych zakazów, a więc zakazu lokalizacji budynków i obiektów małej architektury ale i obiektów tymczasowych, a więc wszelkich budynków np. gospodarczych, inwentarskich, magazynów, wiat, suszarni, stodół i szop nawet w celu prowadzenia działalności rolniczej powodują, że z przedmiotowych terenów nie można korzystać w zasadzie w żaden sposób. W ocenie skarżących m.p.z.p. narusza ich prawnie chroniony interes w sposób bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Skarżący w załączeniu do skargi przedłożyli wydruk z geoportal.gov.pl z oznaczeniem ich działek i wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie tego dowodu jako uzupełnienie map znajdujących się w aktach sprawy (na kopiach map ewidencyjnych nie widać bowiem wielkości działek sąsiadujących) celem wykazania braku jakiegokolwiek uzasadnienia dla wprowadzenia wręcz fikcyjnych zakazów dotyczących podziału działek czy zakazu zabudowy. Wskazali, że z mapy tej wynika, iż większość działek sąsiednich to działki małe, poparcelowane najpewniej przed uchwaleniem planu. Jaki cel ma więc wprowadzenie zakazów które spowodują, że działki skarżących mają pozostać ogromnym areałem i mają pozostać w zasadzie nie wykorzystane, w sytuacji gdy na tym terenie przeważają działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha, na których najpewniej nie jest prowadzona żadna działalność rolnicza. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, nie podzielając zapatrywania skarżących, by zaskarżona uchwała naruszała wymienione w skardze przepisy Konstytucji RP, Kodeksu cywilnego, czy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem organu skarżący utożsamiają niezasadnie ingerencję organu w przysługujące im prawo własności nieruchomości, z naruszeniem prawa co do zasady. Tymczasem istotą planowania przestrzennego jest ingerencja w sferę własności nieruchomości. Ustalenia planu miejscowego kształtują bowiem, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Obszary rolnicze podlegają natomiast szczególnej ochronie prawnej, również w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym istnieje obowiązek ich rolniczego wykorzystania. Ochrona gruntów rolnych i leśnych polega przede wszystkim na ograniczeniu przeznaczenia ich na cele nierolne i nieleśne (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Dz. U. z 2024 r., poz. 82). Ustalenia zaskarżonej uchwały nie uniemożliwiają korzystania z działek skarżących zgodnie z ich przeznaczeniem, ani rozporządzania nimi. Rolniczy sposób zagospodarowania przewidziany w m.p.z.p. stanowi utrzymanie dotychczasowego sposobu zagospodarowania tego obszaru. Działki skarżących sklasyfikowane były w czasie opracowywania planu jako RIVa, zgodnie zaś z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej kwalifikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246), symbol ten oznacza gleby orne średniej jakości lepsze, niżej w klasyfikacji są grunty rolne RIVb, RV i RVI. Zatem klasyfikacja gleboznawcza przedmiotowych działek w pełni uzasadniała przeznaczenie ich na cele rolne w aktach planistycznych Gminy. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy przedmiotowy teren jest przeznaczony na cele wyłącznie rolne jako "grunty orne", zgodnie z oznaczeniem mapy Studium R - kolor jasnożółty. Uchwalając m.p.z.p. Rada Gminy nie mogła ustalić innego przeznaczenia tego terenu. Odwołując się do treści obowiązującego w czasie uchwalania m.p.z.p. rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) organ wyjaśnił, że należy odróżnić "tereny rolnicze" oznaczone literowo R, "tereny obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych, ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych i rybackich" oznaczone literowo RU, "tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych" oznaczone literowo RM, co oznacza, że funkcja obsługi gospodarstw rolnych, jak również zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, jest w rozporządzeniu potraktowana całkowicie odrębnie od funkcji terenów rolniczych, nie przewidziano przenikania (nakładania) się tych funkcji na tym samym terenie. W Studium również całkowicie odrębnie zaznaczono i wydzielono na mapie jako teren zainwestowany oznaczony na ciemnobrązowo istniejącą zabudowę zagrodową z towarzyszącym zagospodarowaniem terenu i uzupełniającymi usługami, natomiast jako teren z kierunkiem przyszłego zainwestowania oznaczony na jasnobrązowo zabudowę zagrodową z towarzyszącym zagospodarowaniem terenu i usługami uzupełniającymi. Wszelka zatem zabudowa zagrodowa oraz towarzyszące gospodarstwu rolnemu zagospodarowanie terenu i uzupełniające usługi (zarówno istniejące jak i przewidywane) zostały zlokalizowane w Studium na odrębnie wydzielonych terenach, generalnie obejmujących miejscowości - wsie. Jest to zgodne z powszechną praktyką zagospodarowania terenów wiejskich w Polsce, również w gminie Kołbaskowo, widoczną w ukształtowaniu jej zabudowy, mianowicie lokalizowania zarówno zabudowy zagrodowej jak i obiektów gospodarczych typu stodoły, obory, stajnie, magazyny, we wsiach sąsiadujących z gruntami ornymi, które były zagospodarowane z wykorzystaniem zabudowy tych wsi. Przewidziane na mapie Studium i zaznaczone kolorem brązowym wsie posiadają już dostępną infrastrukturę zdecydowanie ułatwiającą inwestowanie rolnicze (energia, woda, droga publiczna, często gaz lub kanalizacja) i można z nich bez problemu dostać się na sąsiednie pole sprzętem rolniczym, który z reguły jest przystosowany do poruszania się po nieutwardzonym gruncie i nie wymaga wydzielonych geodezyjnie i urządzonych dróg. Tereny oznaczone w m.p.z.p. symbolem R stanowią konkretyzację części tekstowej i mapy Studium zaznaczających w danym terenie lokalizację nieruchomości należących do skarżących wyłącznie jako R – grunty orne, a nie tereny RM – tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, czy RU – tereny obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych. Obszary zaznaczone na mapie w Studium w określony sposób (R, RU, RM) należą do rozstrzygnięć Studium wiążących radę gminy w procedurze uchwalenia m.p.z.p. Skoro działki skarżących są oznaczone w Studium wyłącznie jako grunty orne (R- kolor jasnożółty) to uchwalając m.p.z.p. Rada Gminy nie mogła ustalić innego przeznaczenia tych działek, niż jako tereny rolnicze – R zwłaszcza, że mapa Studium w sąsiedztwie tych terenów przewiduje obszerną enklawę wydzieloną i zaznaczoną na ciemnobrązowo i jasnobrązowo czyli jako istniejącą oraz planowaną zabudowę zagrodową z towarzyszącym zagospodarowaniem terenu i usługami uzupełniającymi. Niezależnie od ograniczeń wynikających ze studium i przywołanego wyżej rozporządzenia, zakaz wprowadzony w § 10 ust. 1 pkt 2 i 3 m.p.z.p. w postaci zakazu budowy budynków oraz obiektów małej architektury, lokalizacji budowli nie związanych z zakresem określonym w § 4 ust. 2 m.p.z.p., czyli obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej związanych bezpośrednio ze sposobem rolniczego użytkowania gruntów, w tym budowy dróg śródpolnych, wynika z konieczności ochrony przestrzeni i degradacji gruntów rolnych, co wynika z uzasadnienia do uchwały. Rolniczy sposób zagospodarowania działek skarżących stanowi kontynuację dotychczasowego sposobu zagospodarowania tych działek, a gospodarka rolna może być prowadzona na wiele sposobów i niekoniecznie musi wiązać się z zabudową. Obszary wsi oraz wolnych terenów wokół wsi (rezerw niezabudowanego terenu) wyznaczonych w Studium na cele zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej oraz zabudowy usługowej zostały w całości wyłączone z terenu objętego kwestionowanym m.p.z.p., właśnie w celu umożliwienia lokowania tam zabudowy rolniczej. Są to enklawy sąsiadujące z gruntami ornymi, gdzie zabudowa związana z obsługą rolnictwa jest dopuszczalna. Nie jest w interesie publicznym dopuszczanie do chaotycznego rozprzestrzeniania się zabudowy miejskiej albowiem w konsekwencji tego gmina musi realizować zadania własne, np. budowę kosztownej infrastruktury dla potrzeb odległego od ośrodków wiejskich odbiorcy, która jest społecznie nieopłacalna (np. dowożenie uczniów do szkół, wyborców na wybory itp). Twierdzenia skarżących, że ustalenia m.p.z.p. uniemożliwiają im rolnicze wykorzystanie należących do nich działek pozostają w oczywistej sprzeczności z tym bezspornym faktem, że na nieruchomościach skarżących a także na położonych wokół nich liczących setki hektarów obszarach od setek lat prowadzona jest z powodzeniem działalność rolnicza, a nie żadna inna. Prowadzona na obszarze objętym m.p.z.p. działalność rolnicza w dotychczasowym kształcie nie została w wyniku wejścia w życie m.p.z.p. w żaden sposób ograniczona, o czym zresztą świadczy fakt, że przez dotychczasowe ponad 16 lat funkcjonowania m.p.z.p., nie został on przez nikogo zaskarżony, a jedyne wnioski o jego zmianę dotyczyły możliwości lokalizacji zabudowy mieszkaniowej. Działalność rolnicza na obszarze objętym m.p.z.p. prowadzona była na długo przed pojawieniem się specjalistycznych maszyn i urządzeń rolniczych, przystosowanych do poruszania się po nieutwardzonej glebie, które w krótkim czasie są w stanie bez problemu dotrzeć do każdego miejsca upraw rolnych z okolicznych, czy nawet dalszych wsi oraz dróg utwardzonych. Współczesna technologia produkcji rolnej, rozpowszechnienie środków transportu powoduje, że odległość pomiędzy elementami gospodarstwa rolnego i miejscem zamieszkania rolnika przestała mieć zasadnicze znaczenie, nieruchomości należące do danego gospodarstwa są często porozrzucane w dużych, wielokilometrowych odległościach, a prowadzący gospodarstwo rolne rolnicy nierzadko mieszkają nawet w zabudowie miejskiej jednorodzinnej lub wielorodzinnej. Warunkiem niezbędnym dla prowadzenia działalności rolniczej na danej nieruchomości rolnej nie jest (i nigdy nie była) lokalizacja w granicach tej nieruchomości budynku siedliska, budynku gospodarczego, zabudowy tymczasowej, czego dowodzi brak tego rodzaju dotychczasowej zabudowy na działkach skarżących. Organ wyjaśnił, że zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego, określony w § 5 ust. 3 m.p.z.p., został ujęty jako jedna z zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, wprowadzonego w m.p.z.p. zakazu realizacji inwestycji oddziałujących na środowisko. Przepis ten nie wyklucza możliwości prowadzenia działalności produkcyjnej w rolnictwie, ponieważ gospodarka rolna może być prowadzona, tylko jest ograniczona do wartości progowych sposobów działania lub obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Ponieważ na terenach sąsiadujących z terenem m.p.z.p. oznaczonym jako 4R znajduje się intensywna zabudowa mieszkaniowa (miejscowości M. , S. , B. ), w tym taka która nie jest związana z rolnictwem, czyli w istocie następuje urbanizacja tych miejscowości, niedopuszczenie możliwości zabudowy szczególnie uciążliwej jest niezbędne dla zapewnienia warunków bytowania mieszańcom tych wsi, a dodatkowo przyczynia się do ograniczenia konfliktów społecznych. Dlatego tego rodzaju zakaz jest zasadny i mieści się w ramach władztwa planistycznego gminy. Odnośnie § 9 m.p.z.p. dotyczącego zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości organ wyjaśnił, że ust. 1 tego paragrafu odsyła do przepisów szczególnych dotyczących scalania i podziału nieruchomości w szczególności do ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie ustanawia więc żadnych dodatkowych regulacji. Natomiast ust. 2 odnosi się tylko do sytuacji, gdy dokonanie podziału spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o pow. mniejszej niż 0,3 ha. Przepisy m.p.z.p. wprowadzają pewne ograniczenia w zakresie możliwości podziału nieruchomości i wynikają one z dążenia Rady Gminy do zahamowania procesu ogromnego rozdrobnienia nieruchomości na obszarach objętych m.p.z.p., który nie ma nic wspólnego z rolniczym wykorzystaniem terenu, natomiast bardzo wiele z przygotowaniem do jego urbanizacji. To rozdrobnienie jest wyraźnie widoczne na wyrysach z m.p.z.p., gdzie widoczne są dziesiątki działek o powierzchni i kształcie całkowicie nieracjonalnym z punktu widzenia gospodarki rolnej. Brzmienie § 9 ust. 2 m.p.z.p. miało zapobiec praktykowanemu przed wejściem w życie m.p.z.p. wydzielaniu kolejnych dróg wewnętrznych wyłącznie w celu podzielenia działek o pow. powyżej 0,3 ha na działki mniejsze, służące wyłącznie zabudowie mieszkaniowej. W piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2025 r. skarżący odnieśli się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując zarzuty zawarte w skardze. Wnieśli także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku części tekstowej i graficznej projektu planu ogólnego Gminy K. , który jest w trakcie procedury planistycznej, wydruku mapy z geoportalu obrazującego numery działek i klasę gruntu oraz wydruku z KW nr [...] celem wykazania, że argumentom organu brakuje logiki, a jego twierdzenia o zamiarze ochrony ziemi rolnej i konieczności utrzymania zakazu zabudowy na całym obszarze objętym zakwestionowanym m.p.z.p., są czynione wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania sądowego. Skarżący podnieśli, że z części graficznej projektu planu ogólnego wynika, że teren na którym znajdują się działki skarżących ma być tzw. terenem otwartym, tj. przeznaczonym na działalność rolniczą z zakazem zabudowy. Natomiast na terenie sąsiadującym, również położonym na obszarze 4R (tak jak działki skarżących) czy też na terenie 5R na ogromnej połaci pól z gruntami klasy RII, RIIIa, a więc nieporównywalnie lepszymi dla produkcji rolnej niż grunty na działkach skarżących, w projekcie przewidziano tzw. strefę gospodarczą projektowaną pod rozwój przemysłu, produkcję, komunikację i infrastrukturę techniczną. Tereny te nie różnią się niczym pod względem zapisów m.p.z.p. w porównaniu do terenu będącego własnością skarżących. Według skarżących tzw. strefa gospodarcza na terenie 4R i 5R może stanowić kilkaset hektarów. Skarżący wskazali przy tym na działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o powierzchni ok. 170 ha, stanowiące własność T. " Sp. z o.o. w R. (KW nr [...]). Podnieśli, że zgodnie z informacjami z KRS podmiot ten zajmuje się działalnością produkcyjno-handlowo usługową w kompleksie gospodarki żywieniowej ale i wynajmem i zarządzaniem nieruchomościami własnym lub dzierżawionym. Zatem stanowisko o tym, że nie było możliwości "niewprowadzenia" zakazu zabudowy na przedmiotowych terenach, albo że jest to postulowane, ze względu na walory ziemi w tych rejonach jest nieprawdziwe. Według skarżących nie ma żadnego uzasadnienia dla celowego wręcz utrzymywania zakazu zabudowy zagrodowej na mniejszych nieruchomościach mieszkańców gminy, podczas gdy na ogromnych połaciach ziemi sąsiadującej z działkami skarżących dozwolona jest tak szeroko zakrojona działalność produkcyjna, co musi przecież wiązać się z budową infrastruktury, magazynów itp. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. Sąd, na podstawie art. 106 § p.p.s.a postanowił przeprowadzić dowód z dokumentów wskazanych w skardze oraz w piśmie skarżących z dnia 6 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do postanowień art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd, stosownie do art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Przedmiotem kontroli jest uchwała Rady Gminy K. Nr XVIII/205/08 z dnia 27 października 2008 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w obrębie B., S., W., B. (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 8 grudnia 2008 r., poz. 2254). Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała, jako podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co wynika wyraźnie w treści przepisu art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm., dalej: "u.p.z.p."). Tym samym należy ona do kategorii aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, ze zm., dalej: "u.s.g."). Przepis ten w aktualnym brzmieniu ("Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego") - ustalonym od dnia 1 czerwca 2017 r. przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935; dalej: "ustawa zmieniająca") nie wymaga już uprzedniego (przed wniesieniem skargi) wystąpienia do rady gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże, zgodnie z przepisem przejściowym art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej, tak zmienioną regulację stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, tj. po 1 czerwca 2017 r. W konsekwencji w odniesieniu do zaskarżonej uchwały - która została uchwalona 27 października 2008 r. i weszła w życie 8 stycznia 2009 r. - nadal obowiązywał wymóg uprzedniego, bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, przewidziany w art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą ("Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego"). Skarżący powyższy tryb wyczerpali, gdyż pismem z dnia 20 maja 2025 r. wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa przez uchwałę, żądając jej uchylenia we wskazanej części (tożsamej z zaskarżoną następnie w skardze). Jak wynika z elektronicznego potwierdzenia odbioru wezwanie zostało nadane do organu w dniu 26 maja 2025 r., zaś odebrane przez organ w dniu 27 maja 2025 r. Wobec braku odpowiedzi organu na to wezwanie w terminie 30 dni od jego otrzymania - co bezsporne - skarżący, pismem z dnia 16 lipca 2025 r., nadanym z dniu 21 lipca 2025 r., wnieśli skargę, zachowując tym samym 60-dniowy termin, liczony od wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Ponadto skarżący wykazali, że są właścicielami działek nr [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie S., na terenie objętym m.p.z.p. Posiadają więc interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, która go narusza wprowadzając ograniczenia w sposobie zagospodarowania terenu. Jak trafnie bowiem wyjaśniono m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1526/24 podmiotami legitymowanymi do zaskarżenia planu miejscowego są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Przyjmowane w planie ustalenia co do przeznaczenia i warunków zabudowy konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania określonego terenu pozostają bowiem w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 k.c. Wobec powyższego skargę należało uznać za dopuszczalną. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania skargi, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że do uwzględnienia skargi na uchwałę rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. dochodzi w przypadku, gdy zaskarżona uchwała, naruszając interes prawny lub uprawnienie skarżącego, równocześnie narusza obowiązujący porządek prawny. Natomiast w sytuacji gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, wówczas brak jest podstaw do kwestionowania legalności zaskarżonego aktu lub jego części. Przesłanki nieważności uchwały organu gminy określa art. 91 u.s.g. Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że kontrola sądu administracyjnego w sprawach dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie dotyczy celowości czy słuszności dokonywanych w planie rozstrzygnięć, lecz ogranicza się wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Oceny czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności dokonuje się na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zatem nie każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy. Naruszenie takie musi zostać ocenione jako istotne, czyli takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego (tak np. NSA w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1649/18). W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia czy w związku z uchwaleniem m.p.z.p. doszło do nadmiernego naruszenia przysługującego skarżącym prawa własności poprzez wprowadzenie zakazu zabudowy ww. działek skarżących, ich podziału oraz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a w konsekwencji przekroczenia zasad władztwa planistycznego gminy. Zdaniem Sądu zarzut przekroczenia władztwa planistycznego w odniesieniu do nieruchomości skarżących jest niezasadny. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. W myśl zaś art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Przywołane regulacje u.p.z.p. przyznają gminie atrybut tzw. władztwa planistycznego, stanowiąc podstawę legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Stanowią one, przewidziane w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 140 k.c., przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania prawa własności nieruchomości, poddając korzystanie z nieruchomości rygorom wynikającym z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić należy, że prawo własności nie jest prawem absolutnym i może doznawać ograniczeń między innymi na podstawie przepisów u.p.z.p. Gmina, kształtując i prowadząc politykę przestrzenną na swoim terenie, musi uwzględniać nie tylko prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.), ale również wymagania ładu przestrzennego, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, w tym ochrony gruntów rolnych i potrzeby interesu publicznego (art. 1 ust. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 9 u.p.z.p.). Ustalenia w zakresie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu powinny być zatem wynikiem wyważenia interesu publicznego i prywatnego, potrzeb i możliwości, które decydują o konkretnych rozwiązaniach (art. 1 ust. 3 u.p.z.p.). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały jak i uzasadnienia rozstrzygnięć w sprawie uwag wniesionych do projektu m.p.z.p. przy ustalaniu przeznaczenia terenu i zasad jego zagospodarowania wzięto pod uwagę dotychczasowe jego przeznaczenie, uwarunkowania funkcjonalno-przestrzenne, interes publiczny i prywatny. Założeniem Gminy była chęć ochrony gruntów rolnych i zachowania ich jako zwartych kompleksów rolniczych oraz zapobieżenie chaotycznemu rozprzestrzenianiu się zabudowy, w tym również zabudowy zagrodowej oraz przypadkowym podziałom geodezyjnym. Wskazywano, że w znaczącej części obszar planu stanowią grunty orne wysokich i bardzo wysokich klas bonitacyjnych o ogromnej wartości gospodarczej i użytkowej, a także przyrodniczej oraz to, że dla gruntów cennych przyrodniczo naturalną obudowę powinny stanowić tylko grunty rolne pozbawione konfliktogennego zagospodarowania jakim zawsze jest rozwijające się osadnictwo. Odwoływano się przy tym do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, w którym rozróżniono obszary zainwestowane i możliwe do zabudowy oraz obszary, na których zabudowa nie jest przewidywana. Analiza rysunku oraz tekstu Studium (w szczególności pkt 11 w zakresie kierunków i zmian w strukturze funkcjonalno-przestrzennej) w odniesieniu do obrębu Stobno potwierdza przyjętą i wskazywaną w uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały oraz odpowiedzi na skargę strategię co do rozgraniczenia i wydzielenia obszarów zabudowy (w pobliżu miejscowości) i obszarów z tej zabudowy wyłączonych (obszarów upraw). Stąd też wprowadzenie w odniesieniu do działek skarżących zakazów lokalizacji budynków i obiektów małej architektury, budowli nie związanych z zakresem określonym w § 4 ust. 2, obiektów tymczasowych i zagospodarowania i innego zagospodarowania tymczasowego, dopuszczenie korekty granic działek i wydzielania nowych działek mniejszych niż 0,3 ha wyłączenie w związku z realizacją celów publicznych czy zakaz wydzielania nowych dróg polnych do obsługi działek mniejszych ni 0,3 ha (§ 10 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 6, § 4 ust. 2 , § 9 ust. 2 i § 11 m.p.z.p.), w ocenie Sądu, mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy. Jak podkreśla się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., sygn. akt SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt P 2/98, publ. OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Wprowadzenie w m.p.z.p. kwestionowanych zakazów nie uniemożliwia skarżącym korzystania lub (i) rozporządzania ww. działkami. Gospodarka rolna może być prowadzona na wiele sposobów niekoniecznie musi wiązać się z zabudową, względnie zabudowa może być usytuowana w innej lokalizacji. Skarżący nie wskazali jakiego rodzaju działalność rolniczą wymagającą zabudowy chcieliby prowadzić. Podział nieruchomości nie jest jedynym sposobem zniesienia współwłasności, przy czym w ocenie Sądu, m.p.z.p., biorąc pod uwagę treść § 9 ust. 1, nie wyklucza podziału nieruchomości rolnych na działki gruntu większe niż 0,3 ha. Z kolei analiza wyrysów z m.p.z.p. czy wydruku mapy przedstawionej przez skarżących wskazuje, że każda z działek skarżących ma dostęp do działki drogowej. Niezadowolenie skarżących z postanowień m.p.z.p., które niweczą ich bliżej nieokreślone plany co do zabudowy czy podziału ww. działek nie stanowią o przekroczeniu władztwa planistycznego gminy. Wskazać również należy, iż w odniesieniu do wszystkich terenów elementarnych z przeznaczeniem na użytkowanie rolnicze ustalono wspomniane powyżej zakazy. Tym samym ustaleń m.p.z.p. w stosunku do nieruchomości skarżących nie można uznać za arbitralne i nieproporcjonalne. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. i argumentu skarżących, że fikcyjnie wyznaczono tereny oznaczone symbolami 1R – 5R i w istocie na całym obszarze planu wprowadzono zakaz zabudowy należy wskazać, że taka konstrukcja planu jest dopuszczalna (możliwe jest uchwalenie planu miejscowego z jednym przeznaczeniem dla poszczególnych terenów elementarnych, a nawet dla jednej działki ewidencyjnej). Stosownie do art. 15 ust. 2 w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (pkt 1), szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy (pkt 9). Należy podkreślić, że owa "obligatoryjność" elementów wymienionych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. nie może być rozumiana zbyt dosłownie, gdyż - jak się trafnie przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1993/14) - plan miejscowy musi zawierać poszczególne ustalenia, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.p.z.p., tylko wówczas, gdy okoliczności faktyczne dotyczące obszaru objętego planem, wynikające zwłaszcza z istniejącego lub planowanego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uzasadniają dokonanie takich ustaleń. W ocenie Sądu w granicach władztwa planistycznego mieści się również wprowadzenie zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (§ 5 ust. 3 m.p.z.p.). Organ wyjaśnił, że wprowadzenie tego zakazu nie wyklucza możliwości prowadzenia na nieruchomościach skarżących działalności produkcyjnej w rolnictwie, ponieważ gospodarka rolna – co do zasady – może być prowadzona, a została ograniczona do wartości progowych dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ww. rozporządzenia. Organ argumentuje przy tym, że na terenach sąsiadujących z terenem objętym m.p.z.p., w tym działkami skarżących, znajduje się rozwijająca się zabudowa mieszkaniowa pobliskich miejscowości, w tym również taka która nie jest związana w żaden sposób z rolnictwem, stąd też niedopuszczenie do możliwości realizacji przedsięwzięć szczególnie uciążliwych jest niezbędne dla zapewnienia należytych warunków bytowania mieszkańcom pobliskich miejscowości i ograniczy ewentualne konflikty społeczne. Taką argumentację należy uznać za racjonalną. Jednocześnie w ocenie Sądu bez znaczenia pozostaje fakt, że ww. rozporządzenie już nie obowiązuje. Podkreślić należy, że w dacie uchwalenia m.p.z.p. rozporządzenie było aktem obowiązującym. Również obecnie w oparciu o jego treść możliwe jest zrekonstruowanie realizacja jakiego rodzaju przedsięwzięć oddziałujących na środowisko jest na przedmiotowych działkach zakazana. Końcowo należy stwierdzić, że Sąd nie ocenia legalności m.p.z.p. uchwalonego w 2008 r., przez pryzmat procedowanego obecnie projektu planu ogólnego. Podkreślić należy, że stwierdzenie niedostosowania dotychczasowych regulacji do aktualnych potrzeb i realiów czy też zmiana polityki przestrzennej gminy powinny dać asumpt do zmiany m.p.z.p. czy też uchwalenia nowego planu miejscowego. W odniesieniu zaś do projektu planu ogólnego skarżący mogą składać swoje uwagi. W świetle powyższego podniesione w skardze zarzuty Sąd uznał za nieuzasadnione. Zakres ingerencji Rady Gminy K. w prawo własności skarżących w zakresie działek nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], nie nosi znamion dowolności i mieści się w granicach wyznaczonych prawem gminy do władczego rozstrzygania o zasadach kształtowania ładu przestrzennego. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło