II SA/Sz 652/05
WyrokWSA w Szczecinie2005-11-23
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa było zasadne w sytuacji, gdy strona złożyła oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, co skutkowało nienależnym przyznaniem statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa było zasadne, ponieważ wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych w postaci niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia strony o nieprowadzeniu działalności gospodarczej, które miało miejsce przed wydaniem pierwotnej decyzji, uzasadniało uchylenie decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Strona uzyskała te uprawnienia nienależnie, a ciężar dowodu wykazania okoliczności przemawiających za utrzymaniem statusu bezrobotnego spoczywał na niej.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. została uznana za osobę bezrobotną i przyznano jej prawo do zasiłku, a następnie decyzje te zostały uchylone w wyniku wznowienia postępowania. Powodem wznowienia było ustalenie, że w dniu rejestracji w urzędzie pracy skarżąca posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą, co było sprzeczne z jej oświadczeniem. Organy administracji uznały, że skarżąca uzyskała status bezrobotnego i prawo do zasiłku nienależnie. Skarżąca podnosiła, że nie została poinformowana o konsekwencjach rejestracji działalności gospodarczej i podpisała oświadczenie nieumyślnie, mimo że zawiesiła działalność i nie osiągała dochodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku oraz utraty statusu bezrobotnego i utraty prawa do zasiłku oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] po wznowieniu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 151§ 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, orzekł o uchyleniu własnych decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o uznaniu M. K. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, uchyleniu decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o utracie przez M. K. prawa do zasiłku od dnia [...] r. oraz uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r.
Organ orzekł również o odmowie uznania M. K. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 4 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zmianami).
Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że w dniu rejestracji, tj. [...] r. M. K. posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] r. Nr [...] ww. była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej od [...] r. do [...] r.
Zważywszy na definicję określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bezrobotnym jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania ( stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności.
Organ I instancji powołał się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 1990 r. - sygn. akt IISA 651/90, zgodnie z którym w przypadku zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej ( nie wyrejestrowania tej działalności), dana osoba nie może być zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna.
M. K. odwołała się od decyzji organu I instancji do Wojewody [...] i podała, że od [...] r. zawiesiła działalność gospodarczą i od tej daty nie miała żądnych dochodów. Oświadczenie zawierające zapis, że nie prowadzi i nie ma zawieszonej działalności gospodarczej w trakcie rejestracji jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy podpisała nieumyślnie. Zarzucała, że pracownik Powiatowego Urzędu Pracy nie poinformował jej, że działalność gospodarcza winna być zlikwidowana. Podała również, że przez cały okres pobierania zasiłku była gotowa do pracy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 Kpa raz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zmianami), utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że M. K. została prawidłowo poinformowana o znaczeniu zapisu: "nie prowadzę działalności gospodarczej", albowiem w dniu rejestracji otrzymała informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, której pkt 12 Działu II "Status bezrobotnego" stanowi:
" Status bezrobotnego ma osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności". Pomimo to odwołująca się oświadczyła w dniu rejestracji, co jest okolicznością w sprawie bezsporną, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesiła.
Bez znaczenia, zdaniem organu odwoławczego, jest fakt, że strona nie prowadziła działalności gospodarczej i nie osiągała dochodu podczas, gdy była zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy, ponieważ nie wyrejestrowała tej działalności. Wojewoda podzielił w tym względzie poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia [...]r.- sygn. akt [...].
M. K. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].
Skarżąca przytoczyła argumenty zawarte w uzasadnieniu od decyzji organu I instancji i podała, że w chwili zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy miała zarejestrowaną działalność gospodarczą, jednakże urzędnik w powiatowym urzędzie nie poinformował jej o konsekwencjach z tego wynikających. Przyznała również, że nie doczytała do końca treści oświadczenia dotyczącego prowadzenia działalności gospodarczej i podpisała ten dokument nie zważając na jego treść.
M. K. podała, że jest w trudnej sytuacji finansowej, otrzymuje zasiłek w kwocie [...] zł oraz to, że została zobowiązana do zwrotu kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie jest zasadna.
Decyzja w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu M. K. statusu osoby bezrobotnej, przyznaniu jej prawa do zasiłku oraz utracie prawa do zasiłku i statusu osoby bezrobotnej zostały wydane w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawę wznowienia stanowił art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Okoliczności wydania przez organy administracji publicznej decyzji w trybie nadzwyczajnym, tj. na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania administracyjnego oraz powołana podstawa wznowienia- art. 145 § 1 pkt 5 tej ustawy nie budzą, w ocenie Sądu, wątpliwości co do ich legalności .
Z ustaleń poczynionych przez organy orzekające w sprawie oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] skarżąca złożyła oświadczenie, którego treść wskazywała, że nie prowadzi i nie zawiesiła prowadzenia działalności gospodarczej. Treść tego oświadczenia, złożona niezgodnie ze stanem faktycznym, co zostało stwierdzone na późniejszym etapie postępowania, spowodowała nabycie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r.o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r., Nr 58 poz. 514 ze zmianami), bezrobotnym może być osoba, która - oprócz spełnienia innych wymagań określonych przez ustawę - "nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego".
W związku z tym, że organ zatrudnienia w późniejszym czasie uzyskał dowody świadczące o tym, że skarżąca złożyła oświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym, wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa stało się zasadne. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, że przesłanki stanowiące o braku podstaw do uznania skarżącej za osobę bezrobotną oraz przyznanie jej prawa do zasiłku istniały w dniu wydania decyzji w tym zakresie. Potwierdziła to decyzja z dnia [...]r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego na wniosek M. K. w dniu [...] r.
Pozbawienie statusu bezrobotnego osoby, która wykaże, że od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia jej wyrejestrowania działalności tej nie podjęła nie jest możliwe. Należy jednak dodać, że osobie tej organy zatrudnienia powinny umożliwić wykazanie, że działalności tej nie podjęła i działalność tę wyrejestrowała. Ciężar dowodu wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie, która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego wcześniej statusu bezrobotnego.
Tymczasem skarżąca nie przeczy, że działalność gospodarczą zarejestrowała uzyskując odpowiedni wpis do ewidencji działalności gospodarczej i działalność tę podjęła.
Uznać zatem należy, że oświadczenie złożone przez M. K. w dniu [...] r. nie odpowiadało prawdzie, co słusznie zauważyły organy orzekające w sprawie, a zatem skarżąca uzyskała status osoby bezrobotnej oraz prawo do przysługujących w związku z tym świadczeń nieprawnie.
Słusznie zatem organy administracji publicznej po powzięciu informacji o rozbieżności złożonego oświadczenia ze stanem faktycznym w trybie nadzwyczajnym, po wznowieniu postępowania administracyjnego zweryfikowały przyznane skarżącej uprawnienia.
Uznając zatem, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 151§ 1 pkt 2art. 145 § 1 pkt 5 Kpart. 2 ust. 1 pkt 2art. 138§ 1 pkt 1 Kpart. 1 § 1art. 145 § 1 pkt 5art. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło