II SA/Sz 653/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , wydanym na podstawie art. 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało za nieuzasadnione zażalenie E. P. na niezałatwienie w terminie, przez Wójta Gminy sprawy wywołanej jej wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci. E. P., reprezentowana przez A. P., wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Skarżąca podniosła, że wnosiła zażalenie do organu wyższego stopnia na bezczynność organu pierwszej instancji, który wadliwie i rażąco niestarannie procedując naruszył przepisy postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi, ustalając m.in. czy przedmiot sprawy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Skarga okazała się niedopuszczalna. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej: "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§2a). Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (§ 3). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie objęte jest postanowienie organu wyższego stopnia, wydane w wyniku wniesienia przez skarżącą zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a., na bezczynność organu pierwszej instancji – Wójta , w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Sąd wyjaśnia, że ww. zażalenie jest szczególnym środkiem obrony strony przed bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ administracji publicznej. Stosownie do art. 37 § 2 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, organ wyższego stopnia, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wymogiem koniecznym do wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Postanowienie wydane przez organ wyższego stopnia w wyniku rozpoznania zażalenia, wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Postanowienie to nie mieści się w katalogu aktów wymienionych, w cytowanym na wstępie art. 3 § 2 P.p.s.a. Nie przysługuje też na nie zażalenie, gdyż w k.p.a. brak jest przepisu o dopuszczalności zaskarżenia tego postanowienia (por. art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to nie kończy postępowania administracyjnego, ani też nie rozstrzyga sprawy co do istoty, gdyż zażalenie to nie wszczyna samodzielnego postępowania administracyjnego, a stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w wyniku jego rozpoznania ma charakter wpadkowy. Powyższe oznacza, że skarga na wskazane na wstępie postanowienie organu wyższego stopnia, wydane na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., jest niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i podlega odrzuceniu. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.