II SA/Sz 655/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-08-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, orzekając w postępowaniu odwoławczym na podstawie przepisów dotychczasowych, miał obowiązek uwzględnić zmianę definicji osoby bezrobotnej wprowadzoną nowelizacją ustawy o pomocy społecznej, która weszła w życie przed datą wydania decyzji przez organ odwoławczy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, orzekając w postępowaniu administracyjnym na podstawie przepisów dotychczasowych, jest zobowiązany do uwzględnienia zmian w stanie prawnym, które weszły w życie przed datą wydania jego decyzji. W niniejszej sprawie Wojewoda, utrzymując w mocy decyzję o utracie statusu bezrobotnego, nie uwzględnił zmiany art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "j" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wprowadzonej ustawą o pomocy społecznej, co stanowiło naruszenie prawa materialnego i zasady dwuinstancyjności postępowania.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o utracie przez K. K. statusu osoby bezrobotnej, argumentując to pobieraniem przez nią zasiłku stałego wyrównawczego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. K. K. zaskarżyła decyzję Wojewody, podnosząc, że nie przyznano jej zasiłku stałego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia prawa materialnego przez Wojewodę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...]r. Starosta działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. J", art.13 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 15 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst ust. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz.514 ze zm.) oraz art. 104 kpa orzekł o utracie przez K. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną tego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że strona nabyła "prawo do zasiłku stałego , stałego wyrównawczego, gwarantowanego zasiłku okresowego lub renty socjalnej z pomocy społecznej". K. K. w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła, że ma [...] lat, posiada [...]stażu pracy i orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.13 ust.3 pkt 1 i art. 2 ust.1 pkt 2 lit. "j" ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz.514 ze zm.) i art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 100), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II Instancji ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że K. K. na podstanie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem [...]r. bez prawa do zasiłku. W dniu [...]., decyzją Ośrodka Pomocy Społecznej strona uzyskała prawo do zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości [...] zł. miesięcznie od dnia [...]. do [...]. Wojewoda wyjaśnił, odnosząc się do decyzji organu I instancji, że powołany w niej przepis art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że starosta, z zastrzeżeniem art. 27 ust 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "j" cyt. ustawy bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie , z zastrzeżeniem lit. "g", nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie pobiera, na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego, stałego wyrównawczego, gwarantowanego zasiłku okresowego lub renty socjalnej. Wskazując, że decyzja organu I instancji jest zasadna, organ odwoławczy powołał się na okoliczność, że strona w dniu [...]. uzyskała prawo do zasiłku stałego wyrównawczego, a zatem nie spełnia warunków do nabycia statusu osoby bezrobotnej określonych w art. 2 ust.1 pkt 2 lit. "j" cyt. ustawy. W skardze do Sądu Administracyjnego K. K. podniosła, że z decyzją Wojewody nie zgadza się, ponieważ Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...]. nie przyznał jej zasiłku stałego. Nie otrzymała zatem pomocy, pozostaje bez pracy i środków do życia. Do skargi K. K. dołączyła kopię decyzji z dnia [...]. odmawiającą przyznania zasiłku stałego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że sąd administracyjny, sprawując kontrolę decyzji administracyjnych według kryterium zgodności z prawem, stosownie do art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej określonej jako P. p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie zaistniała taka właśnie konieczność wyjścia poza zarzuty skargi, bowiem do jej uwzględnienia doszło z przyczyn innych niż zostały w niej wskazane, a dostrzeżonych przez Sąd z urzędu. Organy orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że skarżąca nie spełnia ustawowego warunku osoby bezrobotnej tj. określonego w art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit "j". ustawy z dnia 14 grudnia 2004r., o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ w dniu [...]. uzyskała prawo do zasiłku stałego wyrównawczego od [...]. do [...]., zaś wskazany przepis w definicji osoby bezrobotnej wyłącza osoby pobierające, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, zasiłek stały, stały wyrównawczy, gwarantowany zasiłek okresowy lub rentę socjalną. Należy zatem wskazać, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na jej wynik. Dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęto błędne, gdyż nie obowiązujące w dacie orzekania przez organ odwoławczy brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "j" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Mianowicie, z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) wynika, że sprawa rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, na skutek wniesionego odwołania jest ponownie rozpatrywana i rozstrzygana przez organ II instancji. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany nie tylko do uwzględnienia ewentualnej zmiany stanu faktycznego, ale także do uwzględnienia zmiany stanu prawnego, a więc powinien orzekać w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie jego decyzji. Powołanie przez Wojewodę w podstawie prawnej decyzji art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.Nr 99 poz.1001) dowodzi, że organ odwoławczy orzekający w dniu [...]. dostrzegł, że w dniu 1 czerwca 2004r. ustawa ta weszła w życie, ale błędnie zrozumiał istotę przepisu przejściowego zawartego w art. 146. Artykuł ten stanowi, że sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Postępowanie odwoławcze zostało wszczęte [...]. (data prezentaty organu na odwołaniu i na kopercie), a zatem co do zasady prawidłowo Wojewoda przyjął, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy dotychczasowej tj. ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58 poz.514 ze zm.) i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "j" tej ustawy. Z niezrozumiałych jednak względów organ odwoławczy pominął zmianę art. 2 ust.1 pkt 2 lit. wprowadzoną z dniem 1 maja 2004r. przez art. 136 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.,593). Zgodnie z art. 136 ustawy o pomocy społecznej z 12 marca 2004r. w ustawie z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 514, z póź. zm.) w art. 2 w ust.1 w pkt 2 lit. "j" otrzymała brzmienie "nie pobiera, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, zasiłku stałego". Tak więc organ odwoławczy, orzekając na podstawie przepisów dotychczasowych tj. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zobowiązany był do uwzględnienia tej zmiany przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "j". stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji. Pomijając tę zmianę, Wojewoda nie tylko naruszył tenże przepis, ale i zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), bowiem pozbawiono stronę statusu osoby bezrobotnej w oparciu o nieobowiązującą w decyzji drugiej instancji, definicję osoby bezrobotnej sformułowaną w ostatnim brzmieniu mającej zastosowanie w sprawie ustawy dotychczasowej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą Wojewody będzie wzięcie pod uwagę powyższego zapatrywania Sądu oraz zbadanie i rozważenie naprowadzonej w skardze okoliczności dotyczącej nie przyznania skarżącej zasiłku stałego. Dlatego należało uwzględnić skargę i orzec jak w sentencji na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit a i c oraz art.152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło