II SA/Sz 656/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. – P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., [...] w przedmiocie uznania pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane oraz zobowiązanie do zwrotu ww. świadczenia p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. B. R. – P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W motywach wniosku wskazała, że aktualnie przebywa na urlopie wychowawczym, z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem. Dorabia wykonując prace na umowy zlecenia, za które otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. [..] zł, natomiast główne źródło jej utrzymania stanowią alimenty płacone na rzecz dzieci w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł, ani oszczędności. Miesięczne stałe zobowiązania i wydatki to: mieszkanie – [...] zł, prąd – [...] zł, przedszkole – [...] zł, media – [...] zł, gaz – [...] zł, kredyt – [...] zł, chemia – [...]zł, wyżywienie – [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt a P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Uwzględniwszy treść przywołanych przepisów i konfrontując je z przedstawionym przez skarżącą stanem rodzinnym i majątkowym referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca aktualnie przebywa na urlopie wychowawczym. Główny jej dochód stanowią alimenty na dzieci w wysokości [...] zł. Skarżąca uzyskuje dodatkowy dochód w kwocie [...] zł miesięcznie, wykonując prace na umowy zlecenie. Zatem trzyosobowa rodzina dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości ok. [...] zł. Zestawiając wysokość środków, którymi dysponuje skarżąca z wysokością ponoszonych opłat na bieżące utrzymanie, wynoszących ok. [...] zł (mieszkanie, prąd, przedszkole, media, gaz, chemia, wyżywienie), uznać należy, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jej możliwości finansowe. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.