II SA/Sz 656/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-11-23
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone osobie uprawnionej w okresie, gdy otrzymała ona również zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika, jest świadczeniem nienależnie pobranym w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2012 r.?Ratio decidendi
Świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w okresie, gdy osoba uprawniona otrzymała również zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika, jest świadczeniem nienależnie pobranym zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2012 r. Nie ma znaczenia, czy otrzymane alimenty zostały zaliczone na poczet długu zaległego czy bieżącego, ponieważ przepis ten nie wymaga badania okresu, za który wypłacono alimenty, a jedynie faktu ich otrzymania w okresie pobierania świadczenia z funduszu.Stan faktyczny
Skarżąca B. R.-P. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W tym samym okresie otrzymała od dłużnika alimentacyjnego kwoty pieniężne. Organy uznały te świadczenia za nienależnie pobrane i zobowiązały do ich zwrotu, powołując się na przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, argumentując, że otrzymane pieniądze stanowiły zaległe alimenty i powinny być zaliczone na poczet długu, a nie świadczenia z funduszu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. R. – P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane oraz zobowiązania do zwrotu wyżej wymienionego świadczenia I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata J. O. kwotę [...] ([...]), zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) dalej jako "K.p.a.", art. 2 pkt 7 lit. d oraz art. 2 pkt 10 w związku z art. 12 ust. 1, art. 9, art. 10, art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 1, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016 r., poz. 169) dalej jako "U.p.o.u.a.", uznał za nienależnie pobrane przez B. R.-P. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od [...] r. na rzecz osób uprawnionych: N. P. i N. P. w wysokości [...] zł oraz orzekł o zwrocie ww. nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami.
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...]przyznano B. R.-P. świadczenia pieniężne z funduszu alimentacyjnego w wysokości po [...] zł miesięcznie, na okres od [...] r. na rzecz N. P. i na rzecz N. P. W dniu 23 września 2015 r. do organu wpłynęło pismo dłużnika alimentacyjnego M. P. z dołączonymi kserokopiami przelewów, z których wynikało, że tytułem zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt [...] alimentów na rzecz uprawnionych dzieci N. i N. dłużnik przekazał stronie w dniach 11 lipca 2015 r., 30 lipca 2015 r., 21 sierpnia 2015 r., 28 sierpnia 2015 r. i 18 września 2015 r. kwoty w wysokości [...] zł. Jednocześnie B. R.-P. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d U.p.o.u.a, ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu – oznacza to świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
W związku z powyższym przedmiotowe świadczenia pobrane w okresie od [...]r. wraz z ustawowymi odsetkami podlegają zwrotowi w kwocie [...] zł.
W odwołaniu od opisanej decyzji B. R.-P. podniosła, że gdy mąż dowiedział się o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego przelał na jej konto dwie wpłaty w lipcu 2015 r. w łącznej kwocie [...] zł, dwie wpłaty w sierpniu 2015 r. w łącznej kwocie – [...] zł oraz jedną wynoszącą [...] zł we wrześniu 2015 r. Informację, że dłużnik wpłacił zaległe alimenty przekazała komornikowi i zostały one odliczone przez komornika od stanu zaległości. Skarżąca wniosła o uwzględnienie faktu, iż obecnie przebywa na urlopie wychowawczym oraz, że dłużnik świadomie działał na niekorzyść jej i dzieci.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 2 pkt 7d, art. 23 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 7 U.p.o.u.a, za nienależnie pobrane świadczenie należy uznać świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, świadczenie przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia, wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenia albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenia i odmówiono prawa do świadczenia, świadczenie wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymywanych w tym okresie alimentów.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że otrzymane alimenty zostały zaliczone przez nią i komornika na poczet alimentów zaległych, Kolegium wyjaśniło, że z treści aktualnie obowiązującego art. 2 pkt 7 lit. d U.p.o.u.a., który został wprowadzony ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2011 r. Nr 205, poz. 1212) i wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2012 r. i wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
Wobec wydania decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego po 11 grudnia 2011 r. w niniejszej sprawie dotychczasowe regulacje nie maja zastosowania. Dlatego też argumentowanie przez skarżącą, że dłużnik zalega z ratami alimentacyjnymi i wnioskowanie o potraktowanie wpłaconych kwot jako zaległe, a nie bieżące, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.
Obowiązujący aktualnie przepis art. 28 ust. 1 U.p.o.u.a stanowi, że w okresie w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokoi w następującej kolejności: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy – do ich całkowitego zaspokojenia, 2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – do ich całkowitego zaspokojenia, 3) należności wierzyciela alimentacyjnego – do ich całkowitego zaspokojenia, 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym – do ich całkowitego zaspokojenia – po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2 – 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 K.p.c.
Skarżąca potwierdziła otrzymanie od dłużnika alimentów w łącznej kwocie [...] zł, tj.: w lipcu – [...] zł, w sierpniu – [...] zł oraz we wrześniu [...] zł. Mając na uwadze wskazaną w art. 28 U.p.o.u.a. kolejność zaspokajania dłużnika alimentacyjnego nie ma znaczenia za jaki okres skarżąca chce zaliczyć otrzymane alimenty, ponieważ w sensie prawnym obojętne jest, czy przekazane przez komornika środki zostaną zaliczone w poczet długu alimentacyjnego, czy też jako bieżące alimenty z aktualnego okresu czy miesiąca. Organ nie bada opisanego zagadnienia, lecz ma podstawy do uznania świadczenia za nienależne, jeżeli osoba uprawniona poza świadczeniem z funduszu otrzyma zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego, w takiej sytuacji spełnia się bowiem przesłanka z art. 2 pkt 7 lit. d U.p.o.u.a. W związku z powyższym skarżąca, zgodnie z art. 23 ust. 1 U.p.o.u.a. jest obowiązana do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych.
Opisaną decyzję B. R.-P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jej uchylenie a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i orzeczenie na podstawie art. 152 P.p.s.a., że uchylone rozstrzygnięcia nie podlegają wykonaniu.
Skarżąca ponownie zaznaczyła, że otrzymane od komornika pieniądze stanowiły zaległe alimenty, a przy interpretacji przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów na uwadze należy mieć jej cel, którym jest wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania środków na bieżące utrzymanie od osób zobowiązanych do alimentacji. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych skarżąca wywiodła, że zaprezentowana przez organy interpretacja przepisu art. 2 pkt 7 U.p.o.u.a. jest nieprawidłowa, a rozstrzygającą w niniejszej sprawie jest okoliczność za jaki okres wypłacono alimenty. Organy nie wyjaśniły, czy wyegzekwowano pełną należność z tytułu zaległych alimentów, czy wyegzekwowane alimenty były w jakiejś części wypłacone za okres, za który otrzymywała ona świadczenie z funduszu alimentacyjnego a tym samym, czy doszło do zbiegu wypłat z obu źródeł, tj. od dłużnika i z funduszu. Okoliczności te mają zasadnicze znaczenie dla oceny, czy pobrane przez nią świadczenia z funduszu alimentacyjnego można uznać za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 2 pkt 7 powołanej ustawy.
W piśmie procesowym z dnia 7 września 2016 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, ustanowiony na zasadzie prawa pomocy, profesjonalny pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt 7 i art. 23 U.p.o.u.a. i uznanie, że pojęcie "nienależnie pobranego świadczenia" jest tożsame z pojęciem "nienależnego świadczenia", gdy "świadczeniem nienależnie pobranym" jest świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania);
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność, czy skarżąca została prawidłowo poinformowana, jakie okoliczności powodują ustanie prawa do świadczeń, czy miała świadomość, że świadczenie jej nie przysługiwało, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w S. skarżąca wyjaśniła, że rachunek bankowy na który zostały wpłacone alimenty przez dłużnika, był zajęty przez organy egzekucyjne i nie wiedziała ona o ich wpływie, ponieważ sama korzysta z rachunku bankowego w innym banku. Wcześniej ojciec dzieci nie płacił żadnych alimentów, a jego zadłużenie na czerwiec 2015 r. wynosiło ok. [...] zł. Aktualnie nie pobiera ona świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej P.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), obowiązany jest skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 P.p.s.a.
Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany podnoszonymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 P.p.s.a.
Oceniając pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby była ona obarczoną wadą, skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Analizując akta postępowania oraz treści wydanych w sprawie rozstrzygnięć Sąd stwierdził, iż zostały one wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego i ich trafnej wykładni.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.), a zwłaszcza jej przepis art. 23 ust.1 w związku z art.2 pkt 7 lit. d.
Zgodnie z treścią art. 23 U.p.o.u.a. - osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Z kolei w myśl art. 2 pkt 7 U.p.o.u.a. za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia, wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia, wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
Z akt administracyjnych badanej sprawy wynika, że decyzją z dnia [...]r., nr [...] przyznano skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych tj. N. P. i N. P. za okres od [...] r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, kwoty te zostały stronie wypłacone.
Jak wynika z akt sprawy w postępowaniu o przyznanie rzeczonego świadczenia wnioskodawczyni, wypełniając wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podpisała w dniu 2 lipca 2015 r., pouczenie zawierające definicję nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, tj. treść art. 2 pkt 7 powołanej ustawy oraz pouczenie o obowiązku informowania organu właściwego wierzyciela o zmianach w wysokości świadczeń egzekwowanych przez komornika sądowego. Pouczenia takie zawierała również decyzja organu przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Z treści decyzji przyznającej skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego jednoznacznie wynikało, nie tylko uprawnienie strony do pobierania świadczeń ale również przyjęcie przez nią obowiązków konkretnego zachowania, a więc niepobierania w tym samym okresie alimentów od komornika lub osoby zobowiązanej.
W realiach niniejszej sprawy niesporne jest, że B. R.-P. w okresie od [...]r. otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego oraz otrzymała środki od dłużnika alimentacyjnego. Ziściły się zatem okoliczności, które zgodnie z podpisanym pouczeniem miały wpływ na uprawnienia wynikające z decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Zarzuty skarżącej sprowadzają się do twierdzenia, że organy naruszyły przepis art. 2 pkt 7 lit. d U.p.o.u.a., bowiem nie ustaliły za jaki okres wypłacono alimenty, lecz uznały, że kwota ta dotyczy tego samego okresu, w którym wypłacono świadczenie z funduszu alimentacyjnego i niezasadnie orzekły o jej nienależnym pobraniu i zwrocie. Mimo logiczności zaprezentowanego stanowiska, popartego przywołanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, poglądy skarżącej nie mogą zostać uznane za zasadne. Autorka skargi nie zauważyła bowiem zmiany przepisów ustawy przyjętej w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji w części dotyczącej kwalifikacji środków jako nienależnie pobranych.
Decyzja przyznająca skarżącej uprawnienie do świadczenia z funduszu alimentacyjnego została wydana w dniu [...] r. Do dnia 1 stycznia 2012 r. art. 2 pkt 7 lit. d. U.p.o.u.a. posiadał brzmienie "ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty". Przepis ten w przywołanym kształcie, ze względu właśnie na datę wydania decyzji traktującej o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie mógł mieć zastosowania w sprawie. Z treści aktualnie obowiązującego art. 2 pkt 7 lit. d U.p.o.u.a. wynika natomiast, że ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Aktualny kształt przywołanego przepisu został wprowadzony ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2011 r. nr 205 poz.1212) i wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2012 r.
Art. 3 ww. ustawy stanowi, że sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Wobec wydania decyzji po dniu 31 grudnia 2011 r., dotychczasowe regulacje nie mają zatem zastosowania w niniejszej sprawie. Nieskuteczne jest zatem powoływanie się przez stronę skarżącą na orzecznictwo dotyczące rozstrzygnięć wydanych w oparciu o przepisy ustawy w poprzednim brzmieniu.
Organy administracyjne orzekające w sprawie zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami musiały uwzględnić fakt, że skarżąca w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego otrzymała także od dłużnika alimenty w łącznej kwocie [...] zł. Biorąc pod uwagę wskazaną w przepisie art. 28 U.p.o.u.a. kolejność zaspokajania dłużnika alimentacyjnego trzeba zaznaczyć, że nie miało żadnego znaczenia, to za jaki okres strona skarżąca chce zaliczyć otrzymane alimenty. W sensie prawnym obojętne jest czy przekazane przez komornika środki zostaną zaliczone w poczet długu alimentacyjnego, czy też jako bieżące alimenty z aktualnego okresu czy miesiąca. Ze względu na obowiązującą treść 28 U.o.p.o.u.d.a. organ obecnie nie bada tego zagadnienia, lecz ma podstawy do uznania świadczenia za nienależne, jeżeli osoba uprawniona poza świadczeniem z funduszu otrzyma zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego. W takiej sytuacji ziszcza się bowiem przesłanka wskazana w przywołanym wcześniej przepisie w postaci otrzymania świadczenia niezgodnie z kolejnością. Zatem pobierając świadczenie z funduszu alimentacyjnego i otrzymując alimenty od dłużnika, skarżąca znalazła się w sytuacji, którą należy zakwalifikować jako naruszenie kolejności zaspokojenia przez dłużnika alimentacyjnego wierzycieli określonej w art. 28 U.p.o.u.a. W tej sytuacji, uznać należy, iż organy obu instancji zasadnie orzekły o uznaniu świadczeń jako nienależnie pobranych oraz o ich zwrocie wraz z ustawowymi odsetkami.
Odnosząc się do zarzutów pisma pełnomocnika stanowiącego uzupełnienie skargi wskazać należy, że pozostają one bez wpływu na prawidłowość zapadłych rozstrzygnięć.
Wprawdzie pełnomocnik trafnie wywodzi, że pojęcie "nienależnego świadczenia" nie jest tożsame z pojęciem "nienależnie pobranego świadczenia", odnoszącym się do osoby, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania).
Należy jednak zauważyć, iż w niniejszej sprawie realizacja przesłanki "nienależnie pobranych świadczeń" nastąpiła w związku z przekazaniem przez dłużnika alimentacyjnego bezpośrednio do skarżącej, jako osoby reprezentującej wierzyciela alimentacyjnego kwot świadczeń alimentacyjnych z pominięciem trybu postępowania egzekucyjnego oraz kolejności zaspokajania wierzytelności zgodnie z art. 28 U.p.o.u.a.
Wnioskodawczyni zarówno na etapie składania wniosku jak i w decyzji przyznającej świadczenie została pouczona o treści art. 2 pkt 7 U.p.o.u.a. Ponadto treść pouczeń, wbrew twierdzeniom pełnomocnika została sformułowana w sposób przejrzysty i czytelny i dla osoby z wykształceniem wyższym, jakie posiada skarżąca, nie jest potrzebna fachowa wiedza prawnicza, by je zrozumieć. Tym samym chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak ustalenia, czy skarżąca została poinformowana o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń.
Mając na względzie przytoczone wyżej powody, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił. O kosztach wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło