II SA/Sz 656/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 3 lipca 2024 r., nr SKO.WE.420/1605/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (przywoływane dalej jako: "Kolegium"), w związku z wniesieniem odwołania przez M. Ś. od decyzji organu I instancji z 31 sierpnia 2023 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu umieszczenia banera reklamowego zlokalizowanego na ogrodzeniu posesji oraz nałożenia obowiązku usunięcia przedmiotowego banera reklamowego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia ww. odwołania. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 lipca 2024 r. (dowód doręczenia w aktach administracyjnych). W dniu 7 sierpnia 2024 r. (data nadania przesyłki za pośrednictwem firmy kurierskiej – InPost Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ww. postanowienie Kolegium. Skarga wpłynęła do organu II instancji w dniu 9 sierpnia 2024 r. (dowód: k. 4 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W dniu 7 sierpnia 2024 r. wpłynęła na rachunek sądowy kwota 100 zł uiszczona tytułem ww. skargi (dowód: k. 7 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się niedopuszczalna z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej zwanej: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi administracji publicznej, którego działalność, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania są przedmiotem skargi. Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Stosownie do treści art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2021 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2023 r., poz. 1640), operator wyznaczony jest wybierany na okres 10 lat przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: "Prezes UKE") w drodze decyzji, spośród operatorów pocztowych wyłonionych w drodze konkursu ogłaszanego przez Prezesa UKE. Decyzją z 30 czerwca 2015 r. nr DRP.WKP.710.2.2015.26.27 Prezes UKE dokonał wyboru Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie jako operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025. W dniu 19 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę, sygn. akt I OPS 1/15, w której stwierdził, że "oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie". Uchwała ta jest wiążąca na podstawie i w sposób wskazany w art. 269 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 187 § 2 p.p.s.a. W motywach uchwały wskazano, że art. 83 § 3 p.p.s.a. ma charakter przepisu szczególnego, wymagającego wykładni ścieśniającej. NSA zwrócił uwagę, że uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 Prawa pocztowego). W ocenie składu siedmiu sędziów art. 83 § 3 p.p.s.a. jest jasny, językowo zrozumiały, a wykładnia gramatyczna prowadzi do wniosku, że nie można tu mówić o naruszeniu prawa do sądu. W świetle powyższej uchwały uznać zatem należy, że firma kurierska InPost Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie nie jest operatorem pocztowym wyznaczonym w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe. W kontrolowanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 lipca 2024 r. Oznacza to, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 7 sierpnia 2024 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nadał przesyłkę zawierającą skargę za pośrednictwem firmy kurierskiej InPost Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie w dniu 7 sierpnia 2024 r., jednakże firma kurierska InPost Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie nie ma statusu operatora pocztowego wyznaczonego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, ponieważ w takiej sytuacji za datę wniesienia skargi do sądu należy przyjąć dzień doręczenia skargi organowi, tj. 9 sierpnia 2024 r., co oznacza, że skarga została złożona po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Jednocześnie należy mieć w sprawie na względzie, że zaskarżone postanowienie nie zawiera pełnego pouczenia o sposobie wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zaskarżone postanowienie, polegającym na nadaniu skargi na adres organu u operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe i skutków procesowych takiej czynności dla zachowania terminu do złożenia skargi na postanowienie, jako warunku sine qua non zachowania terminu do jej wniesienia. Brak pełnego pouczenia strony postępowania administracyjnego o warunkującym zachowanie terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego sposobie jej nadania, traktowane jest jako pozbawienie strony prawa do sądu (por. wyrok NSA z 28 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1124/11, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku braku pełnego pouczenia o sposobie i terminie zaskarżenia decyzji/postanowienia, strona może skutecznie ubiegać się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Podsumowując Sąd, mając na uwadze niezachowanie terminu do wniesienia skargi, przedmiotową skargę odrzucił, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., o czym orzekł, jak w pkt I postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi, Sąd orzekł w pkt II postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ww. ustawy. Jednocześnie Sąd poucza, że uwzględniając art. 87 § 1 p.p.s.a., prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skarżący winien wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia doręczenia skarżącemu przedmiotowego postanowienia o odrzuceniu skargi.