II SA/Sz 657/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA- Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na rozstrzygnięcie Komisji Kwalifikacyjnej Fundacji [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za pracę przymusową postanawia odrzucić skargę J. F. w dniu [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo zatytułowane jako skarga na rozstrzygnięcie Komisji Kwalifikacyjnej Fundacji [...] odmawiające przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu doznanych prześladowań nazistowskich. Ustosunkowując się do wniesionej skargi, Komisja Kwalifikacyjna Fundacji [...] wyjaśniła, iż odmowa wypłaty odszkodowania wynika z niezłożenia przez skarżącego w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] r. wniosku o wypłatę świadczenia ze środków niemieckiej Fundacji, zawierającego formułę rezygnacji z dalszych roszczeń. Ponadto Fundacja wnioskując o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej wskazała, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania, względnie odmowy przyznania pomocy ofiarom prześladowań nazistowskich, nie spełnia wymogów decyzji administracyjnej i z tego względu nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Problem dopuszczalności skargi na rozstrzygnięcia wydane przez Fundację [...]w przedmiocie przyznania świadczeń dla byłych robotników przymusowych i osób dotkniętych innymi krzywdami z czasów narodowego socjalizmu, był przedmiotem oceny Sądu Najwyższego, który w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 31 marca 1998 r. sygn. akt III ZP 44/97 (OSNAPiUS 1998 Nr 16, poz. 472) wyraził pogląd, że na rozstrzygnięcia wydane przez tą fundację nie przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Linia orzecznictwa, jaka ukształtowała się w tym zakresie w istocie swej nie uległa zmianie w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Pogląd ten Sąd rozpoznający sprawę w pełni aprobuje. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) Nie budzi wątpliwości Sądu, iż Fundacja [...] należy do "innych organów" powołanych z mocy prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. Fundacja ta została utworzona na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 ze zm.). Żaden przepis tej ustawy nie przyznaje fundacjom, bez względu na zamierzone czy realizowane cele, prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. Należy zauważyć, iż podstawą do wypłaty świadczeń z tytułu odszkodowania za pracę przymusową przez Fundację [...] była uchwalona przez austriacki Nationalrat ustawa z dnia 10 lipca 2000 r. o Funduszu Świadczeń Humanitarnych Republiki Austrii dla byłych robotników niewolniczych i przymusowych reżimu narodowosocjalistycznego. W związku z wejściem w życie powyższych unormowań powołana została Fundacja [...], powołana do realizacji zadań statutowych, czyli rozstrzygania spraw z zakresu wypłaty świadczeń dla byłych robotników niewolniczych i przymusowych reżimu narodowosocjalistycznego. Fundacja nie wykonywała jednak w tym zakresie funkcji administracji publicznej. Pomiędzy osobą ubiegającą się o świadczenie pieniężne a Fundacją nie powstał stosunek administracyjnoprawny. O powstaniu takiego stosunku można mówić wówczas, gdy ma on charakter indywidualny, władczy i, jak wymaga tego przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., powstaje na podstawie prawa. Ta ostatnia cecha oznacza to, że stosunek administracyjnoprawny może powstać wyłącznie wówczas, gdy wynika to z przepisów będących źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy zasadniczej źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Warunkiem wejścia w życie tych źródeł prawa, a także innych umów międzynarodowych, jest ich ogłoszenie (art. 88 Konstytucji). Kryteriów takich nie spełnia zawarte w dniu 16 października 1991 r. porozumienie między rządami Polski i Niemiec, które nie zostało ratyfikowane, jak i późniejsze akty dotyczące przyznawania przez Fundację pomocy finansowej z tytułu doznanych prześladowań nazistowskich. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, przyjąć zatem należy, Fundacja nie działa jako "inny organ" powołany z mocy prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Tym samym stanowisko Komisji Kwalifikacyjnej tej Fundacji, której była jedynie podmiotem pośredniczącym w wypłacie świadczeń, w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania świadczeń dla byłych robotników przymusowych, nie ma charakteru rozstrzygnięcia administracyjnego, podlegającego kontroli sądów administracyjnych. Z powyższych względów Sąd uznał, że wniesiona przez stronę skarga jest niedopuszczalna i dlatego skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.