II SA/Sz 657/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-09-02

Skład orzekający: Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która z mocy prawa jest zwolniona od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, należy ustanowić radcę prawnego z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która z mocy prawa jest zwolniona od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, należy ustanowić radcę prawnego z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być przyznane niezależnie od zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący B.U. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący uzasadnił wniosek swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy z mocy prawa, ale pozytywnie rozpoznał wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 2 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a ustanowić radcę prawnego Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej "ustawą"). Zgodnie z art. 245 § 1-3 oraz art. 246 § 1 ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołana ustawa w art. 246 § 3 zastrzega, że adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy tego aktu o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie w dniu [...] r. B.U. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], w zakresie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, w kwocie [...] złotych oraz odmowy przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie do czynszu. Pismem z dnia [...] r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wniosek o prawo pomocy skarżący uzasadnił okolicznością uzyskiwania dochodu w wysokości [...] złotych, oraz zakwalifikowaniem do znacznego stopnia niepełnosprawności, oznaczonego symbolem [...]. W zakresie stanu rodzinnego, skarżący wskazał, że jest osobą samotnie gospodarującą. Majątek skarżącego stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m², oraz współwłasność budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m², który wymaga kapitalnego remontu. W kwestii osiąganych dochodów skarżący oświadczył, że Jego miesięczny dochód brutto wynosi [...] złotych. Na dochód ten składają się zasiłek stały oraz zasiłek pielęgnacyjny, uzyskiwane z tytułu niepełnosprawności. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, jako bezprzedmiotowy, nie podlegał rozpoznaniu przez Sąd. B.U., na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy, z mocy prawa został już bowiem, jako strona skarżąca działalność organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej, zwolniony od obowiązku uiszczania stosownych kosztów, bez konieczności wydawania przez Sąd odrębnego aktu w tym zakresie. Z kolei w kwestii rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej oraz rodzinnej skarżącego, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikające z akt administracyjnych sprawy, w ocenie Sądu uznać należy, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku w wydatkach niezbędnych dla swojego utrzymania, ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków profesjonalnego pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło