II SA/Sz 659/25

WyrokWSA w Szczecinie2025-11-27

Skład orzekający: Wiesław Drabik, Marzena Iwankiewicz, Joanna Świerzko-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym, jest zasadny, gdy obowiązek ten wynika z przepisów ustawy i rozporządzenia wykonawczego, a rodzic nie przedstawił dowodów na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych lub odroczenie szczepienia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny, gdy wynika on bezpośrednio z przepisów ustawy i rozporządzenia wykonawczego, a rodzic nie przedstawił dowodów na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych lub odroczenie szczepienia. Brak poddania się obowiązkowemu badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczny z niewykonaniem obowiązku. Obowiązek ten nie narusza praw konstytucyjnych, a wręcz realizuje prawo do ochrony zdrowia i dobro dziecka.
Stan faktyczny
Strona wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, podnosząc brak wymagalności tego obowiązku. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy oddaliły zarzut, uznając obowiązek za wymagalny. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarny w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2025 r. nr NEP.906.56.2025 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę . L. B. (dalej: "strona", "skarżąca") pismem z 18 marca 2025 r., wniosła zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z 24 lutego 2025 r., wydany w celu przymuszenia do poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka - A. Z., urodzonego [...] grudnia 2015 r. Skarżąca zarzuciła brak wymagalności obowiązku szczepień, określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r., nr EP.9011.3.69.2025, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (dalej: "wierzyciel"), na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., oddalił wniesiony przez stronę zarzut. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel podkreślił, że poddanie się szczepieniu ochronnemu jest obowiązkiem ustawowym wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 924 ze zm., dalej: "u.z.z.z.", "ustawa o chorobach zakaźnych"). W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1. Wskazano, że szczegółowy przedział wiekowy poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. 2023 r. poz. 2077 ze zm., dalej : "rozporządzenie z 27 września 2023 r.", "rozporządzenie o szczepieniach ochronnych"). Przytoczono zakres uregulowania aktu wykonawczego. Zgodnie z ustaleniami wierzyciela, syn skarżącej nie został poddany szczepieniom. Karta uodpornienia małoletniego wskazywała, iż dziecko nie miało wykonanego żadnego szczepienia ochronnego. U dziecka, w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, nie wykonano szczepień przeciwko [...] Dalej wierzyciel zrelacjonował, że 27 maja 2022 r. wystosował do skarżącej pismo informacyjne, wskazujące na procedurę postępowania przed wydaniem wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Korespondencję odebrano w dniu 2 czerwca 2022 r. Matka w żaden sposób nie odniosła się do przesłanego pisma. Od tamtego czasu dziecko w dalszym ciągu było zgłaszane przez przychodnię jako uchylające od szczepień w sprawozdaniach kwartalnych. W związku z powyższym 28 listopada 2022 r. wystosował do skarżącej upomnienie do dobrowolnego wykonania obowiązku dot. stawienia się z dzieckiem w punkcie szczepień w celu poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym, które odebrano w dniu 6 grudnia 2022 r. Matka nie odniosła się do otrzymanego upomnienia, nie przedstawiła żadnej dokumentacji, z której wynikałoby, iż dziecko ma przeciwwskazania do wykonania szczepień, jest odroczone od szczepień bądź ma ustalony indywidualny kalendarz szczepień. Następnie wierzyciel cytując orzecznictwo sądowe wyjaśnił, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na odroczenie terminu wykonania. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie, w każdym kolejnym sprawozdaniu kwartalnym pielęgniarka punktu szczepień zgłaszała, iż dziecko skarżącej nadal nie ma uzupełnionych zaległych szczepień. W związku z powyższym, w dniu 24 lutego 2025 r. wierzyciel wystosował do Wojewody Z. wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej wraz z tytułem wykonawczym nr [...] oraz upomnieniem z 28 listopada 2022 r. Postanowieniem z 10 marca 2025 r. znak: WZPS- 1.3151.129.2025.MF. Wojewoda Zachodniopomorski nałożył grzywnę na skarżącą. Wierzyciel podkreślił, że to, że został wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wierzyciel dodał, że art. 17 ust. 11 u.z.z.z., przewiduje, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczególnymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Ta metoda ustalania rodzajów szczepień daje gwarancję wykorzystania postępów medycyny i sytuacji epidemiologicznej. Terminy szczepień w nim zawarte obowiązują wszystkie osoby mieszkające w Polsce, za wyjątkiem osób odroczonych od szczepień z powodu przeciwskazań zdrowotnych. Wykonanie szczepień ochronnych w świetle przepisów obowiązujących w Polsce nie ma charakteru uznaniowego. Z tego wynika, że należy wykonać wszelkie obowiązkowe szczepienia bądź przedstawić zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniu do ich wykonania. Zgodnie z art. 17 ust 2 ustawy o chorobach zakaźnych wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do jego wykonania. To właśnie podczas wizyty kwalifikacyjnej przedstawiciel ustawowy dziecka lub jego opiekun faktyczny, jeżeli posiada dodatkowe informacje lub dodatkową dokumentację medyczną dziecka, które mogą stanowić o ewentualnych przeciwwskazaniach do szczepień, powinien poinformować o tym fakcie lekarza. Podkreślono, iż to na skarżącej, jako rodzicu małoletniego dziecka i w związku z tym jego opiekunie prawnym - na którym spoczywają określone obowiązki rodzicielskie - spoczywa obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną, w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych potwierdzających bądź wykluczających przeciwskazania do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art.17 ust. 5), a zatem jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego może zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia. Zgodnie zaś z treścią § 11 rozporządzenie z 27 września 2023 r. lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Na powyższe postanowienie wierzyciela z 30 kwietnia 2025 r. strona wniosła zażalenie, któremu zarzuciła naruszenie przepisów: 1. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.z., poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek szczepień jest wymagalny, podczas, gdy dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych; 2. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanej - kiedy obowiązek zaszczepienia jej syna przeciw poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniego jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestanie na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji; 3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego; 4. art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego; 5. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Postanowieniem z 18 czerwca 2025 r., nr NEP.906.56.2025, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej: "k.p.a."), art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 18 pkt 2 u.p.e.a., Z. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie, utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z 30 kwietnia 2025 r. Organ II instancji, odnosząc się do ujętego w zażaleniu w punktach 1, 2 i 4 zarzutu w zakresie braku wymagalności obowiązku szczepień wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w przepisach prawa i był wymagalny w dniu wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego z 24 lutego 2025 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że poddanie się szczepieniu ochronnemu, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z., jest obowiązkowe dla osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, za wyjątkiem osób przebywających na terytorium RP przez okres krótszy niż trzy miesiące, która to okoliczność nie dotyczy niniejszej sprawy. Przedział wiekowy poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na dzień wystawienia upomnienia określało Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2172 ze zm.),a na dzień wystawienia tytułu wykonawczego oraz na dzień wydania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego określa rozporządzenie z 27 września 2023 r., w szczególności Załącznik 1 do rozporządzenia oraz Charakterystyka Produktu Leczniczego. Jednocześnie orzekający organ zaznaczył, że art. 5 ust. 2 ustawy o chorobach zakaźnych wskazuje, iż w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (w przedmiotowej sprawie - dziecko), odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku spoczywa na osobie, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Dalej Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że w wykonaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 81/19 z dnia 9 maja 2023 r., ustawodawca dokonał odpowiednich zmian legislacyjnych, w następstwie których w dniu 1 października 2023 r. wszedł w życie odpowiedni akt normatywny, tj. rozporządzenie z 27 września 2023 r. o szczepieniach ochronnych, na podstawie którego wydano przedmiotowy tytuł wykonawczy. Wobec powyższego osiągnięty został cel przywołany w wyroku, czyli doprowadzenie do zgodności przepisów prawa z Konstytucją, przy jednoczesnej ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych, w tym odnoszących się do spraw w toku. Analizując przepisy art. 17 ust. 2 i ust. 5 o chorobach zakaźnych organ II instancji wskazał, że jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego może zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia, na co brak jest dowodów w aktach sprawy w odniesieniu do dziecka skarżącej. Z kolei wskazując na brzmienie § 11 rozporządzenia o szczepieniach ochronnych organ stwierdził, że to nie rodzic ustala indywidualny kalendarz szczepień a lekarz specjalista podczas wizyty konsultacyjnej z dzieckiem w poradni konsultacyjnej ds. szczepień ochronnych lub lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej sprawujący opiekę nad dzieckiem (zwany dalej: lekarz POZ). Wojewódzki Inspektor Sanitarny dodał, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem tego obowiązku - co znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2021 r. (sygn. akt II GSK 2358/21). Podczas wizyty kwalifikacyjnej przedstawiciel ustawowy dziecka lub opiekun faktyczny, jeżeli posiada dodatkowe informacje lub dodatkową dokumentację medyczną dziecka, które mogą stanowić o ewentualnych przeciwskazaniach do szczepień, powinien poinformować o tym lekarza. To w interesie strony jest, aby dobrowolnie wybranemu przez siebie lekarzowi POZ takie informacje i dokumentację przedstawić. Jednocześnie należy zaznaczyć, że mimo iż badanie kwalifikacyjne dziecka stanowi integralną część procesu szczepienia ochronnego, nie stanowi pełnej realizacji obowiązku. Wykonanie obowiązku może nastąpić dopiero w momencie uzupełnienia wszystkich zaległych szczepień określonych w kalendarzu szczepień. W ocenie organu II instancji decydując się na odmowę szczepień ochronnych należy mieć świadomość ograniczania prawa dziecka do profilaktycznego świadczenia zdrowotnego służącego zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych, co naraża dziecko na zagrożenia związane zarówno z przechorowaniem, jak i możliwością wystąpienia poważnych powikłań zdrowotnych. Narusza to dobro dziecka, a tym samym istotę jego praw. Należy również spojrzeć na wymiar populacyjny zagrożeń zdrowotnych wynikających z nieuodpornienia dziecka przeciwko chorobom zakaźnym, bowiem dziecko takie może stanowić źródło zakażenia, a tym samym stanowić zagrożenie dla innych dzieci, które ze względów zdrowotnych nie mogą być uodpornione przeciwko tym chorobom. Jednocześnie Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że wymagalność obowiązku następuje z chwilą wejścia osoby objętej obowiązkiem szczepień w granice wiekowe zakreślone ww. rozporządzeniem. § 3 ust. 1 rozporządzenia z 27 września 2023 r. określa grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym uwzględniając ich wiek, a załącznik 1 doprecyzowuje schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania, wymagane dla danego szczepienia uwzględniając wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Następnie organ II instancji podał, że dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy (m.in. karta uodpornienia dziecka, pismo PPIS w P. znak: EP.9011.3.1.28.2022 z 27 maja 2022 r. poprzedzające upomnienie znak: EP.9011.3.1.28.2022 z 28 listopada 2022 r., kwartalne zgłoszenia od świadczeniodawcy wskazujące na brak uzupełniania brakujących szczepień u dziecka, tj. w formie elektronicznej - ostatnie za I kwartał 2025 r.). Przy jednoczesnym braku w tej dokumentacji dowodów na długotrwałe odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniego A. Z., jak również nieprzedłożenie przez rodziców dziecka zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania szczepień ochronnych, czy też dowodu na uodpornienie dziecka u innego świadczeniodawcy dowodzą o braku realizacji obowiązku wykonania szczepień ochronnych u małoletniego. Organ odwoławczy ustalił, że w dniu wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego nr [...] z 24 lutego 2025 r., małoletni A. Z. ukończył 9 rok życia i był już zobowiązany do przyjęcia dawek szczepień obowiązkowych, tj. wg schematu szczepienia przeciw [...]. Rodzice dziecka nie przedstawili aktualnego zaświadczenia o czasowym lub długotrwałym odroczeniu szczepień czy zaświadczenia od lekarza specjalisty stwierdzającego przeciwskazania do szczepień, a także zaświadczenia stwierdzającego dokonanie immunizacji w innej placówce. Powyższe wskazuje wprost na uchylanie się od tego obowiązku, zatem wystawienie tytułu wykonawczego było zasadne, a obowiązek nałożony na skarżącą dot. dokonania immunizacji dziecka istniał w chwili wydawania przedmiotowego tytułu i nadal istnieje. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności orzekający organ wyjaśnił, że brak jest podstaw do uznania zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych u dziecka w zakresie szczepień wymienionych w tytule wykonawczym, bowiem obowiązek szczepień ochronnych wynika wprost z przepisów polskiego prawa. Wobec powyższego oraz wobec braku w dokumentacji medycznej podstaw do odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniego, biorąc pod uwagę wiek dziecka, wierzyciel wskazał stronie zaległe obowiązkowe szczepienia ochronne m.in. w upomnieniu i tytule wykonawczym. Skarżąca miała wystarczającą ilość czasu zarówno na stawienie się w przychodni celem wykonania zaległych szczepień ochronnych u małoletniego A. Z., jak również na przedstawienie dowodów świadczących o ewentualnej konieczności odroczenia szczepienia. W odniesieniu do kwestii wskazanych w punkcie 2 zażalenia, w części odnoszącej się do naruszenia przepisów k.p.a. oraz w punkcie 3 zażalenia organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej i wskazał, że PPIS ustosunkował się merytorycznie do zarzutów oraz okoliczności podnoszonych w zarzutach, uwzględniając przy tym sytuację indywidualną dziecka oraz istotne okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na wynik postępowania. Zostało to wyrażone szczegółowo w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. W nawiązaniu do punktu 5 zażalenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że powołana w tym punkcie kwestia nie może być rozpatrywana, ponieważ zawiera zastrzeżenia merytoryczne niemieszczące się w zamkniętym katalogu sytuacji, które mogą być podstawą wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. Nadmienił jednak, że obowiązek wykonania szczepień ochronnych nie narusza konstytucyjnych wolności jednostki, a wręcz stanowi element zawartego w Konstytucji prawa do ochrony życia i zdrowia, poprzez zmniejszanie ryzyka zachorowania na chorobę, która może doprowadzić do ciężkich powikłań, a nawet zgonu. Z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 81/19 z 9 maja 2023 r., żądanie strony dotyczące wniesienia zapytania do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją § 2 rozporządzenia 27 września 2023 r. oraz wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, organ II instancji uznał za bezcelowe. L. B., zastępowana przez adwokata, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na powyższe postanowienie organu II instancji z 18 czerwca 2025 r., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego postanowienia organu I instancji z 30 kwietnia 2025 r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych. Wydanemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. w zw. z rozporządzeniem z 27 września 2023 r., poprzez wprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo, że obowiązek wygasł; 2) art. 5 ust. 1 pkt 1 b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo że rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; 3) art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 4) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła szeroko argumentację wspierającą podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wskazania, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd uznał, iż nie ma powodu, aby sprawę niniejszą rozpoznać na rozprawie. Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pisma procesowe zawierają sformułowane z przywołaniem przepisów prawa zarzuty, a także argumentację na ich poparcie, stanowisko skarżącej i organu zostało przedstawione w sposób jasny i klarowny, nie było zatem, w ocenie Sądu, podstaw do skierowania sprawy na rozprawę. Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola, według powyższych kryteriów, nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, uzasadniającym uwzględnienie skargi. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie wierzyciela wydane w sprawie egzekucji administracyjnej w odniesieniu do obowiązku poddania małoletniego syna skarżącej obowiązkowi szczepień ochronnych. Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie z art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, wierzyciel zaś wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Zgłoszony przez skarżącą zarzut dotyczył braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych. Natomiast spór sprowadza się do oceny, czy zasadnie organ oddalił wniesiony zarzut. Wymaga podkreślenia, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z. ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2024 r., poz. 581 ze zm., dalej: "u.p.p.r.p."). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy u.z.z.z. zamieszczone w rozdziale 4 - poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.). Niewątpliwie obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Zgodnie z art. 17 ust. 7 u.z.z.z., urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu, obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 9 u.z.z.z., do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.p.r.p., o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Wyżej wymienione obowiązki ustawowe rozwinięte zostały w przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z. i obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Rozporządzenie to określiło: 1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych; 2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych; 3) schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia; 4) kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne; 5) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych; 6) tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego; 7) wzory: a) zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, b) książeczki szczepień, c) karty uodpornienia; 8) sposób prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych i jej obiegu; 9) wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania; 10) papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, o którym mowa w art. 17 ust. 9b u.z.z.z., oraz terminy i sposób jego przekazywania. Wskazane rozporządzenie w § 3 ust. 1, określa grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. W § 3 ust. 2 rozporządzenia zawarto regulację, zgodnie z którą schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. W załączniku tym określono schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, zamieszczając w tabeli wykaz szczepień, liczbę dawek, wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia oraz termin wykonania szczepienia. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei rozporządzenie dookreśla jedynie wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych. Wbrew wywodom skarżącej, przepisy ww. rozporządzenia nie wykraczają poza delegację ustawową, wynikającą z art. 17 ust. 10 u.z.z.z., stosownie do której to minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, 2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, 2a) schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, 3) kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne, 4) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych, 5) tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5, 6) wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia, 7) sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, i jej obiegu, 8) wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania, 9) papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych oraz terminy i sposób jego przekazywania - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. W świetle treści tego przepisu za dopuszczalne należy uznać określenie w ww. rozporządzeniu terminów wymagalności poszczególnych szczepień, w tym wprowadzenie schematu szczepień w sposób określony w art. 17 ust. 10 pkt 2a u.z.z.z. Pamiętać jednakże należy, że podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 u.z.z.z. Z przepisów tych, jak i z innych obowiązujących źródeł prawa, w tym przepisów Konstytucji RP, nie wynika, aby przy egzekwowaniu obowiązku szczepień ochronnych organ miał obowiązek uwzględniać podnoszone przez skarżącą kwestie jak: bazowanie na dobrowolności szczepień i "świadomej zgody na wykonanie tej procedury medycznej", zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia, badania zachorowalności, wystąpienia Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych (NOP), brak celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, obejmujący wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek. Sąd nie dostrzega wadliwości przedmiotowego rozporządzenia z powodu nieuwzględnienia w nim aspektów podnoszonych przez skarżącą. Zauważyć przy tym należy, że część wywodów skargi odnosi się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt SK 81/19, w którym stwierdzono, że artykuł 17 ust. 11 u.z.z.z. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Wyrok ten był podstawą do zmian w przepisach u.z.z.z. dokonanych przez ustawodawcę. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Przedmiotowy tytuł wykonawczy wystawiono zaś 24 lutego 2025 r. i doręczono go skarżącej 13 marca 2025 r. W związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wydane zostało wspomniane wcześniej rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r., które zawiera schemat szczepień dzieci uzależniony od ich wieku (załącznik nr 1), co oznacza, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego, o którym mowa w skardze, przestał stanowić podstawę do określenia kalendarza szczepień. Nie ma więc racji skarżąca wywodząc, że obowiązek zaszczepienia dziecka dawkami szczepionek wskazanymi w tytule wykonawczym nie był wymagalny. Wymagalność tego obowiązku wynika bowiem wprost z przepisów ustawy i wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego, a więc z przepisów powszechnie obowiązujących. Jak zasadnie wskazał NSA w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Analiza zgromadzonej dokumentacji w sprawie potwierdza prawidłowość ustaleń organu, że syn skarżącej w dniu wystawienia tytułu wykonawczego z uwagi na osiągnięty wiek zobowiązany był do przyjęcia dawek szczepień obowiązkowych, tj. wg schematu szczepienia przeciwko [...]. Z dokumentacji tej wynika, że skarżąca była wzywana do stawienia się z dzieckiem na szczepienie. Do strony była kierowana korespondencja w sprawie poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom (pismo z 27 maja 2022 r.) a także upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku szczepień (pismo z 28 stycznia 2022 r.). Zaznaczenia wymaga, że w wystawionym w dniu 24 lutego 2025 r. tytule wykonawczym wskazano na brakujące szczepienia ochronne u dziecka. W podstawie prawnej wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 i ust. 11 u.z.z.z. jak i rozporządzenie z 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych. Pomimo upływu terminu podania poszczególnych dawek szczepionek określonych w rozporządzeniu w sprawie szczepień ochronnych, skarżąca nie poddała małoletniego syna wskazanym obowiązkowym szczepieniom ochronnym, ani nawet nie zgłosiła się do wybranego świadczeniodawcy celem wykonania lekarskiego badania kwalifikacyjnego i to pomimo wystosowanego upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania obowiązku szczepień. Jak wskazuje się w judykaturze, poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Raz jeszcze podkreślić należy, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA: z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 2358/21; z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2334/20; z 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1960/19). Niepoddanie dziecka badaniu kwalifikacyjnemu uniemożliwiało stwierdzenie przez lekarza istnienia ewentualnych przeciwskazań do wykonania szczepienia ochronnego, a skarżąca sama również nie dostarczyła zaświadczenia potwierdzającego takie przeciwwskazania. Jednocześnie nie stawiając się na badanie kwalifikacyjne skarżąca zrezygnowała z możliwości ewentualnego ustalenia przez lekarza indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych syna. Powyższe ustalenia świadczą o tym, że skarżąca uchylała się od obowiązku poddania syna szczepieniom, pomimo wezwania ze strony inspekcji sanitarnej, jak też po otrzymaniu upomnienia w tej sprawie. W rezultacie za niezasadne należało uznać zarzuty zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniego. Wyjaśnić przy tym należy, że zarówno przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 81/18, jak i po nim syn skarżącej podlegał obowiązkowemu szczepieniu. Wbrew stanowisku skarżącej z obowiązujących w chwili wydania zaskarżonego postanowienia przepisów prawa wynikał obowiązek poddania syna skarżącej szczepieniom ochronnym wskazanym w tytule wykonawczym, a skarżącą obowiązywały terminy wykonania tych szczepień wynikające z aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczepień ochronnych. W konsekwencji nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 87 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Mając na względzie motywy uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. W ocenie Sądu, organ w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody. Wyniki ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego postanowienia, odnosząc się do kwestii charakteru szczepień ochronnych. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo też wskazano i zinterpretowano przepisy prawa, z których wynika wymagalność obowiązku podania dziecku szczepionek. Nie można także podzielić argumentacji skargi, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że - jak stanowi art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Nadto, jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). Innymi słowy - materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (por. wyrok NSA z 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18). Wskazać również należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Dlatego też ingerencja w prawo do poszanowania prywatności strony skarżącej nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). Podobne stanowisko wyraził WSA w Bydgoszczy w wyroku z 17 kwietnia 2024 r. o sygn. akt II SA/Bd 1408/23. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło