II SA/Sz 660/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr./ Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. oddala skargę II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. D. kwotę [...] /[...]/ złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że J. O. decyzją kierownika [...] Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] r., wydaną z upoważnienia Starosty [...], uznany został za osobę bezrobotną z dniem [...] r. (tj. z dniem rejestracji), bez prawa do zasiłku. W dniu [...] r. J. O. złożył w urzędzie pracy wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Do wniosku został dołączony kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych, z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) w zw. z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), Starosta [...] odmówił przyznania J. O. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na treść ww. przepisów wskazał, że z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż J. O. nie spełnia żadnego z ustawowych warunków, niezbędnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r., bowiem organ I instancji w uzasadnieniu decyzji niezasadnie powołał się na przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, który obowiązuje od 1 sierpnia 2004 r., a więc nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed tą datą – tymczasem w sprawie niniejszej J. O. złożył wniosek o przyznanie świadczenia w dniu [...] r. Wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzja organu I instancji z dnia [...] r. również została uchylona przez organ odwoławczy, decyzją z dnia [...]r., bowiem nie zawierała ona uzasadnienia faktycznego. Kolejną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37k ust. 1 oraz art. 6 pkt 15 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, Starosta [...] ponownie odmówił przyznania J. O. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że J. O. nie spełnia żadnego z ustawowych warunków, niezbędnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego przez J. O. odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, obowiązujący do dnia [...] r. stanowi, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1,3 lub 4. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2). Powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w PUP do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2 (ust. 3). W związku z tym, że J. O. zarejestrował się w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, tym samym – zdaniem organu odwoławczego – nie spełnił on jednej z podstawowych przesłanek określonych w przepisie art. 37 k ust. 1 pkt 1-5 ustawy (które muszą być spełnione łącznie), właśnie z uwagi na brak prawa do zasiłku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. O. zarzucił, iż w zaskarżonej decyzji organu II instancji "zastosowano ustawę nową, a sprawa winna być rozpoznana w ustawie przed dniem 31 lipca 2004 r."; ponadto błędnie ustalono okresy jego zatrudnienia. W związku z tym skarżący wniósł o rozpatrzenie sprawy w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Uzasadniając skargę J. O. podniósł, że bezspornym jest fakt, iż został zarejestrowany w [...] Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...] r., jako osoba bez prawa do zasiłku, zgodnie z ustawą obowiązującą przed dniem [....] r. Zdaniem skarżącego, przepisy prawa dawały mu możliwość uzyskania świadczenia przedemerytalnego, natomiast z uwagi na to, iż urząd pracy nie pouczył go o takiej możliwości, został pozbawiony prawa do zasiłku przedemerytalnego w dniu [...] r. Skarżący uważa w związku z tym, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem nie przyznano mu przysługującego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż wydane w sprawie decyzje zgodne są z przepisami k.p.a. oraz przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżone orzeczenie (decyzja lub postanowienie) dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego takie wadliwe orzeczenie – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jego uchylenie albo stwierdzenie jego nieważności. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z przepisami prawa procesowego i prawa materialnego doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta nie narusza prawa i dlatego skargę należało oddalić. W myśl cytowanego w zaskarżonej decyzji art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252): "Osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy" (ust. 2). Zgodnie natomiast z ust. 3 tegoż artykułu: "Powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2". Ponadto w myśl art. 30 ust. 1 tej ustawy: "Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu". Wymieniona ustawa o świadczeniach przedemerytalnych weszła w życie w dniu 1 czerwca 2004 r. (art. 32 tej ustawy), natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych z dniem 1 sierpnia 2004 r. (zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy). W związku z powyższym, wobec złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne przez skarżącego w dniu [...] r., zasadnie organy obu instancji rozstrzygały sprawę na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 maja 2004 r. Zgodnie z art. 37k ust. 1 tej ustawy: "Świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4". Ponadto, zgodnie z art. 37l tejże ustawy: "Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby". Odnosząc powyższe przepisy do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bowiem skarżący J. O. w dniu rejestracji nie nabył prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a więc nie spełnił wstępnego warunku, niezbędnego do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zatem nawet w wypadku, gdyby skarżący spełniał któryś z pozostałych warunków niezbędnych do nabycia omawianego świadczenia, wymienionych w art. 37k ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nie uzyskałby prawa do świadczenia przedemerytalnego, wobec niespełnienia powyższego warunku wstępnego. Zauważyć przy tym należy, że skarżący, ani w odwołaniu, ani w skardze, nie wskazuje na spełnianie któregokolwiek z tych warunków, poprzestając na ogólnikowym twierdzeniu, iż nabył takie prawo na podstawie ustawy obowiązującej przed [...] r. W tej sytuacji, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę należało oddalić. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogły mieć znaczenia zarzuty podniesione w skardze, o rzekomo błędnym wyliczeniu okresu zatrudnienia skarżącego oraz o niepouczeniu go przez urząd pracy o możliwości uzyskania świadczenia przedemerytalnego w dniu rejestracji. Zarzuty te nie zostały poparte żadnymi dowodami, a przede wszystkim, z uwagi na przytoczoną powyżej argumentację prawną, nawet w razie ich potwierdzenia, nie mogły one wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie. Mając wszystko powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).