II SA/Sz 660/20
WyrokWSA w Szczecinie2020-11-26
Skład orzekający: Maria Mysiak, Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, korygując oczywiste błędy, nawet jeśli minął termin na zgłoszenie zarzutów w procedurze modernizacyjnej?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny ma obowiązek aktualizować dane w ewidencji gruntów i budynków, gdy stwierdzi niezgodność ze stanem faktycznym lub prawnym, nawet jeśli minął termin na zgłoszenie zarzutów w procedurze modernizacyjnej. Aktualizacja ta może polegać na sprostowaniu oczywistych błędów lub omyłek, które w sposób oczywisty nie odpowiadały stanowi faktycznemu już w dacie ich dokonania. Organ ewidencyjny nie ustala przyczyn błędów ani osób za nie odpowiedzialnych, a jedynie rejestruje aktualny stan prawny na podstawie dostępnych dokumentów.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o aktualizacji danych ewidencyjnych budynków. Spółka kwestionowała zmiany dotyczące funkcji i klasy budynków, twierdząc, że dane zostały błędnie wprowadzone w latach 2010-2016, w tym oznaczenie jednego z budynków jako "tu kościół". Organy administracji uznały, że mimo upływu terminu na zgłoszenie zarzutów w procedurze modernizacyjnej, istnieje możliwość aktualizacji danych w celu sprostowania oczywistych błędów, co zostało dokonane na podstawie oględzin i dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Spółka na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
1. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] wydaną
na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i d oraz ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.g.k"), w związku z § 45 ust. 1 i 3 w zw. z § 35 pkt 1, 5 i 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393 ze zm., przywoływanego dalej jako: "rozporządzenie"), Starosta [...] (przywoływany dalej jako: "Organ I instancji") dokonał aktualizacji danych ewidencyjnych budynków położonych na działce nr [...], obr. ew. Z. , gm. G., poprzez zmianę
w budynku nr [...] ilości kondygnacji, natomiast w budynku nr [...]: głównej funkcji, rodzaju i klasy.
Organ I instancji wskazał, że wszczął postępowanie w celu weryfikacji i oceny dokumentów stanowiących podstawę wpisów w operacie ewidencji gruntów
i budynków, zlokalizowanych na ww. działce, stanowiącej własność K. Spółki z o.o. z siedzibą w Z. (przywoływanej dalej jako: "Strona" lub "Skarżąca"). Strona zgłaszała bowiem wnioski dotyczące zmiany błędnych wpisów
w zakresie oznaczenia budynków oraz twierdziła, że stan zabudowy nie uległ zmianie od czasu inwentaryzacji powykonawczej, która miała miejsce w 2004 r.
W toku postępowania, Spółka wnioskowała o jego umorzenie wskazując na jego bezprzedmiotowość i bezzasadność. Podniosła, że nie ma potrzeby przeprowadzania postępowania administracyjnego w celu zmiany błędnych zapisów wykazanych w ewidencji gruntów i budynków, które nigdy nie istniały i nie istnieją, oraz że jest to nielogiczne aby funkcje, które nie istnieją zmieniać. Stan faktyczny był i jest zgodny z powykonawczym odbiorem budynków z 2004 r. Zażądała wizji lokalnej w sprawie oględzin ww. budynków oraz pisemnych wyjaśnień od wykonawców prac geodezyjnych w zakresie podstaw określania informacji ujawnianych w ewidencji gruntów i budynków.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. Strona zakwestionowała wszczęte
z urzędu postępowanie administracyjne.
Do Organu, wpłynęła pisemna odpowiedź od organu architektoniczno-budowlanego w K., w której wskazano, że od dnia [...] kwietnia 2004 r. nie było prowadzone żadne postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania
na ww. działce nr [...].
Organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin z dnia [...] lutego 2020 r., które wykazały, że zarówno budynek nr [...], jak i nr [...] to jednokondygnacyjne budynki mieszkalne.
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu
z oświadczeń geodetów, wykonawców prac modernizacyjnych.
Następnie w uzasadnieniu swej decyzji, Organ I instancji wymienił i opisał opracowania geodezyjno-kartograficzne dotyczące przedmiotowych budynków znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym oraz powstałe
w ich wyniku dokumenty stanowiące podstawę ujawnianych wpisów do ewidencji gruntów i budynków. Wymienione prace to:
1) inwentaryzacja powykonawcza budynków z 2004 r. zarejestrowana pod
nr K. ,
2) modernizacja ewidencji gruntów i budynków operat pomiarowy [...] ([...] [...]),
3) modernizacja ewidencji gruntów i budynków polegająca na dostosowaniu zapisów w ewidencji gruntów i budynków do zmienionych przepisów rozporządzenia oraz dostosowaniem oznaczeń użytków gruntowych, operat pomiarowy [...] w wyniku, której powstała mapa zmian.
Odnosząc się zarzutu Strony, że postępowanie jest bezprzedmiotowe
i bezzasadne, Organ I instancji przywołał podstawy prawne dotyczące aktualizacji danych zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków. Odnosząc się do informacji zawartej na arkuszu zmian ewidencyjnych budynku wyjaśnił, że - dopisek "tu kościół" nie świadczy o tym, że budynek nr [...] jest kościołem.
Wobec żądania Strony o złożenie pisemnych wyjaśnień przez geodetów, którzy wykonywali czynności w pracach modernizacyjnych i braku powiadomień
o dokonanych zmianach w ramach tych prac, Organ I instancji wyjaśnił, że minął już czas na zgłaszanie uwag i okres rękojmi za wady przedmiotu umowy. Wynik oględzin nieruchomości potwierdził spójność twierdzeń Strony w zakresie funkcji budynków
z takimi dokumentami jak: decyzja pozwolenie na użytkowanie oraz inwentaryzacja powykonawcza budynków. Brak jest podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i powoływanie świadków.
2. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji Organu I instancji.
W ocenie Strony, przedmiotowa decyzja sankcjonuje założenie ewidencji budynków na działce nr [...] na podstawie arkusza danych ewidencyjnych budynków wraz z mapą zmian opracowanych w ramach prac geodezyjno-kartograficznych [...], a także mapy zmian - operat pomiarowy [...].
Jak podniosła Strona, przedmiotowe postępowanie nie doprowadziło
do wyjaśnienia istoty sprawy: dlaczego i na podstawie jakich dokumentów
w ww. arkuszach i mapach zmian, dokonano tych zmian.
3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., przywoływanej dalej jako: "k.p.a."), art. 24 ust. 2c w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 lit. a p.g.k., § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia, Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (przywoływany dalej jako: "Organ II instancji"), utrzymał w mocy ww. decyzję Organu I instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji Organ II instancji, wskazał na zapisy zawarte
w rejestrze ewidencji gruntów i budynków w zakresie przedmiotowych budynków Strony, tj.:
1). ujawnienie w 2004 roku dwóch jednokondygnacyjnych budynków mieszkalnych, w ramach pracy geodezyjnej dotyczącej inwentaryzacji powykonawczej (opracowanie przyjęte do ewidencji dnia [...] lutego 2004 r. i zarejestrowane pod nr [...]), dla których organ nadzoru budowlanego dnia [...] kwietnia 2004 r. wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego w zabudowie pawilonowej oraz budynku gospodarczo-garażowego adoptowanego na pomieszczenia mieszkalne i przydomowej oczyszczalni ścieków (decyzja nr [...]);
2). w 2011 r. nastąpiła zmiana w zakresie budynku nr [...], przez określenie symbolem "i" -inny budynek niemieszkalny (jedna kondygnacja), a budynku nr [...] symbolem "m"- budynek mieszkalny (1,5 kondygnacji) w ramach pracy geodezyjnej i kartograficznej związanej z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (operat pomiarowy [...] [...] [...]/),
3). w 2015 r. nastąpiła zmiana w zakresie budynku nr [...] ustalono: klasa [...] — budynek mieszkalny, zaś dla budynku nr [...] ustalono: klasa [...] —
pozostałe budynki niemieszkalne w ramach opracowania modernizacyjnego (operat pomiarowy [...]), którą to dokonano dostosowania zapisów w bazie danych ewidencji gruntów i budynków do wprowadzonych w 2013 r. zmian rozporządzenia.
Organ II instancji wskazał, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, tj. zasada utrzymywania operatu ewidencyjnego w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami
i materiałami źródłowymi. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Podkreślał, że usuwanie błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone. Jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów
ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08).
Według Organu II instancji, kluczowym dowodem w sprawie zmian danych ewidencyjnych dokonanych decyzją w zakresie ww. budynków stała się dokumentacja geodezyjna przyjęta do ewidencji dnia [...] lutego 2004 r. (nr [...]), której aktualność została potwierdzona dowodem z oględzin z dnia [...] lutego 2020 r. Bezsporne jest, iż w zakresie przedmiotowych budynków w ramach prac modernizacyjnych zostały ujawnione błędne zapisy wprowadzonej przez Starostę ewidencji gruntów i budynków. Niezgodność danych ewidencyjnych jest oczywista, bowiem wynika wprost z dowodu z oględzin i już istniejących dokumentów włączonych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego jakim jest operat z inwentaryzacji powykonawczej. Pokazują one, że aktualny stan faktyczny jest sprzeczny z danymi wynikającymi z obecnych zapisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków.
Zastąpienie dotychczasowych danych może nastąpić jedynie po wprowadzeniu do ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z decyzji, poprzez aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla budynków o wskazanych identyfikatorach. Wiarygodnym źródłem, jest w takiej sytuacji stosowne opracowanie przyjęte do ewidencji, co potwierdza dowód z oględzin wynikający z art. 79 k.p.a. W tej sytuacji, zasadnym jest ujawnić w ewidencji gruntów i budynków informacje, że na ww. działce Strony znajdują się dwa jednokondygnacyjne budynki mieszkalne jednorodzinne.
Organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu za bezzasadne.
Odnośnie zarzutu, że przedmiotowa decyzja sankcjonuje założenie ewidencji budynków na działce nr [...] na podstawie arkusza wykonanego w ramach prac geodezyjno-kartograficznych [...], mapy zmian operat pomiarowy
[...]. Organ II instancji wyjaśnił, wskazując na zasady procedur modernizacyjnych, że Stronie przysługiwało prawo czynnego udziału możliwości wnoszenia zarzutów do ujawnianych w ewidencji informacji (art. 24a ust. 12 p.g.k.). Choć procedura zatwierdza zmiany dokonywane w ramach prac modernizacyjnych to nie zamyka się drogi do modyfikowania i usuwania omyłek, które mogły w ramach tych prac zaistnieć. Strony nie korzystały z przysługujących im praw.
W odniesieniu, do zarzutu, że postępowanie "nie doprowadziło do wyjaśnienia istoty sprawy: dlaczego i na podstawie jakich dokumentów w w/w i arkuszach i mapach zmian, dokonano tych zmian ...", Organ II instancji wskazał, iż istotą przedmiotowego postępowania jest aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, a w związku z tym ustalenie wykazanego w tej ewidencji stanu w odniesieniu do stanu faktycznego i możliwości zastosowania narzędzi prawnych (podstawa zmian) do aktualizacji ewidencji. Informacje ujawniane w ramach niniejszego postępowania są zgodne z aktualnym stanem na gruncie i wynikającym z dokumentów i jednocześnie prowadzą do ujawnienia danych zgodnych z żądaniem Strony. Okoliczności wskazywane przez Stronę jako istota sprawy, nie mają wpływu na sam fakt istnienia błędu oraz możliwości jego korekty w danych ewidencyjnych.
Wątpliwości Organu II instancji budziło natomiast działanie Organu I instancji, w zakresie wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania. Błędem organu
I instancji było uznanie, że Strona wystąpiła z wnioskiem wymienionym
w art. 24 ust. 2b pkt. 1 lit h p.g.k., w którym niezbędne jest wskazanie dokumentacji geodezyjnej. Nieuzasadnione było prowadzenie przez Organ I instancji postępowania administracyjnego z urzędu, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że żądanie Strony stanowiło wniosek o zmianę danych ewidencyjnych, o którym mowa w art. 24a ust. 12 p.g.k. Niemniej jednak, wobec konieczności dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych, które bezsprzecznie były błędne, dalsze rozważania w ww. kwestii Organ II instancji uznał za pozostające bez znaczenia dla rozpoznania sprawy.
Zauważył, że Strona pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. wniosła
o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego (art. 136 k.p.a.)
"w celu wyjaśnienia wszystkich odnośnych i istotnych okoliczności powstania oraz zachowania kwalifikacji, nadanych przez geodetów uprawnionych". W ocenie Organu II instancji, okoliczności, o wyjaśnienie których wnosiła Strona nie mają wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Brak jest potrzeby uzupełnienia postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 136 § 1 w zw. z art. 78 § 2 k.p.a.
Podkreślił, że ewentualne uchybienia popełnione przez geodetów uprawnionych, których dopuścili się w trakcie wcześniejszych prac geodezyjnych mogłyby być sankcjonowane w drodze odrębnego postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego dla osób wykonujących samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii.
4. K. Spółka z o.o. z siedzibą w Z. wystąpiła
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Organu II instancji z dnia [...] czerwca 2020 r.
Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji z dnia
[...] marca 2020 r., Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, ponieważ wskazane decyzje sankcjonują fakt, że na działce Skarżącej od 2010 r. istnieje kościół w budynku nr [...], a budynek nr [...] ma 1,5 kondygnacji.
W uzasadnieniu skargi, Skarżąca wskazała, że w 2004 r. zakończono budowę siedliska rolnego na działce nr [...], obr. Z. . Od tego czasu bez żadnych wątpliwości budynki nr.: [...] mają funkcję mieszkalną. Organy obu instancji nie miały, co do tego, żadnych wątpliwości.
Zauważyła, że funkcja budynku nr [...], zmieniona została na "i" z objaśnieniem: "tu kościół". Tę zmianę wpisał geodeta w 2010 r. do arkusza danych ewidencyjnych budynków i w mapie zmian. W 2016 r. geodeta uprawniony potwierdza na mapie zmian funkcję budynku nr [...], jako "i", jednak unika objaśnienia: "tu kościół".
Według Skarżącej, obie fałszywe kwalifikacje geodetów dotyczące budynku
nr [...], wpisano do ewidencji gruntów i budynków w Starostwie Powiatowym bez weryfikacji i walidacji. Zaznaczyła, że wielokrotnie składała wnioski do Organu
I instancji i ostatnio do Organu II instancji, z żądaniem dokonania korekty tych fałszywych kwalifikacji. Do tej pory Organy obu instancji, nie skorygowały fałszywych wpisów geodetów. Wszystkie prośby Spółki o tę korektę były permanentnie
i uporczywie negowane. Natomiast, z urzędu - dokonano aktualizacji w ww. ewidencji.
Zdaniem Spółki, można sobie łatwo wyobrazić, jakie nieprzewidziane ryzyko może tu zaistnieć, jeżeli potencjalni zainteresowani Skarżącą zasięgną informacji,
że w latach od 2010 do 2015 r. istniał na przedmiotowej działce kościół, a później niezdefiniowane "i".
W związku z powyższym Spółka zażądała: przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w celu wyjaśnienia wszystkich odnośnych i istotnych okoliczności powstania oraz zachowania kwalifikacji, nadanych przez geodetów. Żądała również korekty fałszywych zapisów, dokonanych przez geodetów w arkuszu danych ewidencyjnych i dwóch mapach zmian. Dodatkowo Skarżąca poinformowała, że złożyła skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na wszczęcie bezzasadnego postępowania przez Organ I instancji w sprawie dokonania aktualizacji z urzędu.
W odniesieniu do stanowiska Organu, że nie skorzystano z prawa odwołania się w trakcie wyłożenia operatów dot. modernizacji i aktualizacji ewidencji gruntów
i budynków, Spółka podniosła, że jest zupełnie niejasne, czy ogłoszenie o takiej możliwości zostało zamieszczone w 2011 r. Nie miała powodu, żądać wglądu
do operatu modernizacji w 2011 r., ponieważ nie było zmian funkcji budynków mieszkalnych na działce i nie odwiedzał Jej żaden geodeta w tej sprawie.
Według Skarżącej, powyższy zarzut implikuje wyraźnie, że Organy obu instancji nie chcą skorygować fałszywych kwalifikacji i przez to chcą spowodować szkodę dla Skarżącej. To, że fałszywe kwalifikacje mogą spowodować potencjalną szkodę, nie mogło być nie zauważone przez Organy obu instancji.
5. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Nadto Organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
6. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. Skarżąca argumentowała jak w skardze oraz wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
7. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.").
Sądowa kontrola przedmiotowej sprawy, dokonana wg wyżej określonego kryterium nie wykazała zasadności wniesionej skargi.
8. Na wstępie należy nakreślić ramy prawne sprawy, której przedmiot dotyczy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.g.k."),
informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Jak wynika z art. 24 ust 2b p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz
art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone
w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się
w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.).
Wypełniając delegację z art. 26 ust. 2 p.g.k. Minister Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa w dniu 29 marca 2001 r. wydał rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 276 ze zm., "przywoływane dalej jako: "rozporządzenie".
Jak wynika z brzmienia § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
Wymaga podkreślenia, że istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych (art. 2 pkt 8 p.g.k.).
Jak trafnie wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, istotne z punktu widzenia przedmiotu sprawy jest, że w ww. przepisach ustawodawca posługuje się pojęciem "aktualizacji ewidencji", a nie jej prostowania. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Stanowisko powyższe, które skład orzekający
w niniejszej sprawie w pełni podziela, zostało przedstawione w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07 (opubl. w Lex nr 505313).
Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno - technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 p.g.k.), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji administracyjnej. Tę drugą formę organ stosuje wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
W świetle ww. przepisów należy wnioskować, że dokonywanie aktualizacji danych ewidencyjnych jest obowiązkiem starosty i zachodzi zawsze, gdy pozyska jakiekolwiek aktualne dane ewidencyjne, a przysługujące uprawnienia pozwalają temu organowi na ich wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków chociażby z urzędu.
Organ ewidencyjny, co do zasady nie może kreować danych ewidencyjnych,
a jedynie je rejestrować z pozyskanych dowodów i dokumentów. Nie prowadzi również postępowań ustalających lub rozstrzygających przedmiot zmian wynikający
z określonych dowodów i dokumentów.
Od powyższej możliwości dokonywania zmian danych ewidencyjnych należy odróżnić modernizację ewidencji gruntów i budynków, przewidzianą w art. 24a p.g.k.
Modernizacja polega przed wszystkim na dostosowaniu istniejących zbiorów ewidencyjnych do postaci przewidzianej wymogami ww. rozporządzenia (§ 55).
Jest to odmiana aktualizacji ewidencji gruntów i budynków dokonywana w trakcie procedury modernizacyjnej, gdzie przedmiotem oceny organu są czynności i efekty przeprowadzonej modernizacji. W ramach tej procedury o przewidywanych zmianach w ewidencji, które wynikają ze sporządzonego operatu opisowo - kartograficznego, organ nie ma obowiązku informowania odrębnie każdego z właścicieli nieruchomości (art. 24a ust. 2 - 4 p.g.k.).
Zgodnie z art. 24a ust. 5 ww. ustawy, o terminie i miejscu wyłożenia operatu starosta ma obowiązek poinformować, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. Stosownie do art. 24a ust. 9 p.g.k., w ww. sytuacji istnieje możliwość kwestionowania danych przyjętych w trybie modernizacji ewidencji gruntów
i budynków, poprzez zgłoszenie przez uprawniony podmiot zarzutu do tych danych
w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zawartych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego. Dopiero na etapie zgłoszenia zarzutów przez każdego, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym powstałym w wyniku przeprowadzenia modernizacji, starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o uwzględnieniu lub o odrzuceniu tych zarzutów. Prawo do kwestionowania w ww. sposób danych ewidencyjnych jest jednak ograniczone w czasie. Po wskazanym terminie 30. dniowym, podmiot zainteresowany może skorzystać z instytucji aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 24a ust. 12 p.g.k., zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
9. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy niesporne jest,
że z uwagi na zgłaszane przez Skarżącą wnioski dotyczące błędnych danych
w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] w obr. ew. Z. , gm. G., zachodziła konieczność podjęcia przez Organ weryfikacji dokumentów i ich oceny, stanowiących podstawę wpisów w tej ewidencji, w zakresie znajdujących się na ww. działce budynków oznaczonych numeracją [...] i [...]. Niesporne jest między Stronami, że wpisane do ewidencji ww. działki dane oparte były na wpisach związanych z ujawnieniem na działce budynków w 2004 r., a późniejszych zmian
w tej ewidencji dot. ww. budynków w 2011 r. oraz w 2015 r.
Okoliczności sprawy wskazują, że zachodzi potrzeba uaktualnienia przedmiotowej ewidencji, poprzez zmianę danych co do budynku Skarżącej nr [...]
- ilości kondygnacji, natomiast dla budynku nr [...] - głównej funkcji, rodzaju i klasy. Skarżąca oczekiwała usunięcia z tej ewidencji danych wpisanych na podstawie modernizacji przedmiotowej ewidencji mających miejsce w 2010 r. oraz wpisu późniejszego z 2016 r. w zakresie znajdującego się w tej ewidencji oznaczenia
co do funkcji budynku nr [...] jako "i" z dopiskiem "tu kościół".
Sąd uznaje, że z uwagi na moment zgłaszanych przez Skarżącą błędów w ww. ewidencji, tj. w pismach z dnia [...] września 2019 r. oraz [...] września 2019 r. (powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), niezależnie od tego czy zakwalifikujemy żądanie Skarżącej, jako zgłoszone w trybie zarzutu z art. 24a p.g.k., czy też zgłoszone w trybie art. 24 ust. 2a i 2b p.g.k., niemożliwe było dokonanie usunięcia danych z przedmiotowej ewidencji ze skutkiem od 2010 czy też 2016 r. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji nie mogła tym samym naruszać prawa, poprzez wskazywaną przez Skarżącą usankcjonowanie "fałszywej kwalifikacji" danych ujętych w ww. ewidencji.
Podkreślić należy, że z uwagi na upływ czasu do zgłaszania zarzutów
do danych wpisanych do ewidencji na podstawie prac modernizacyjnych
(o czym mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k.) oraz istotę trybu aktualizacji danych ewidencyjnych, brak jest możliwości korygowania z mocą wsteczną wpisów
do ewidencji gruntów i budynków. Nie wyklucza to natomiast możliwości wydania przez starostę decyzji w przedmiocie sprostowania (uaktualnienia) wpisu do ewidencji, jeżeli wpis ten był dotknięty poważną wadą i w sposób oczywisty nie odpowiadał stanowi faktycznemu już w dacie jego dokonania.
Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ uwzględniając informację pochodzącą od samej Strony, dokumentację inwentaryzacji powykonawczej zgromadzonych w ww. ewidencji, dokumentację architektoniczno-budowlaną pochodzącą od Skarżącej, informację od organu architektoniczno–budowlanego, oględziny nieruchomości, mógł dokonać aktualizacji danych dotyczących ww. budynków nr [...] w zakresie opisanym w zaskarżonej decyzji. Informacje ujawnione w ewidencji gruntów i budynków mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości. Aktualizacja danych ewidencyjnych jest następstwem stwierdzonych niezgodności danych nieruchomości w ewidencji ze stanem rzeczywistym. W tym trybie, nie jest zadaniem organu ewidencyjnego ustalanie przyczyn zaistniałych błędów czy innych oczywistych omyłek oraz osób za to odpowiedzialnych. Poprzez przedmiotową zmianę, rejestruje się jedynie aktualne na dany moment stany prawne w oparciu
o określone dokumenty. Organ nie może samodzielnie rozstrzygać w kwestii objętych tymi dokumentami.
Żądanie Skarżącej o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego odnośnie powstania błędów oraz zachowania kwalifikacji nadanych przez geodetów, nie znajduje uzasadnienia w świetle okoliczności, jakie organ winien uwzględnić dokonując możliwej, na moment rozpoznania sprawy, korekty danych ewidencyjnych, w sposób przewidziany w przepisach p.g.k. oraz ww. rozporządzenia.
10. Podsumowując, kontrola Sądu nie potwierdziła zasadności zarzutów wniesionej skargi. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez Organ w oparciu o prawidłowo zebrany i w pełni oceniony materiał dowodowy sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera pełne objaśnienie podstawy prawnej i faktycznej dokonanego rozstrzygnięcia. Sąd nie będąc związanymi zarzutami skargi, podniesionymi w niej wnioskami oraz powołaną podstawą prawną nie stwierdził naruszeń prawa wydaną decyzją, które miałyby czynić zasadnym uwzględnienie skargi.
11. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło