II SA/Sz 660/23
WyrokWSA w Szczecinie2023-10-26
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Wiesław Drabik, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, stwierdzony przez organ, jest wystarczającą podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie oceniły materiał dowodowy, stwierdzając brak związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Sąd podkreślił, że konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny może stanowić ewidentną przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia, a przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymaga wcześniejszego zatrudnienia i rezygnacji z niego, lecz wystarczy samo niepodjęcie pracy z uwagi na opiekę.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie został spełniony warunek niepodejmowania zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując brak związku przyczynowo-skutkowego między nieaktywnością zawodową skarżącej a opieką nad matką. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 20 czerwca 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia 2 marca 2023 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 20 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia 2 marca 2023 r. nr [...]
Decyzją z 2 marca 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie
art. 104, art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r., poz. 2000 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, art. 20 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."), art. 6 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009), art. 66 ust. 1 pkt 28a ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2561), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świat rodzinnych (Dz. U. 2017 r. poz. 1466), Zastępca Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działający z upoważnienia Wójta Gminy S. (zwany dalej "organem I instancji"), odmówił B. W. (zwanej dalej: "stroną" lub "skarżącą") świadczenia w formie:
1. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., wnioskowanego na K. W.,
2. składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad pełnoletnią osobą niepełnosprawną,
3. składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad pełnoletnią osobą niepełnosprawną.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 3 lutego
2023 r. strona wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną matką K. W..
Na podstawie przedłożonej przez stronę dokumentacji, organ ustalił, że obecnie strona nie jest osobą aktywną zawodowo, gdyż nie podejmowała żadnej pracy. Staż, który strona odbywała, trwał w okresie od 20 maja 2019 r. do 19 października 2019 r. Ze złożonego przez stronę oświadczenia wynika natomiast, iż opiekę nad niepełnosprawną matką strona sprawuje od dwóch lat. Fakt sprawowania przez stronę opieki został potwierdzony przez pracownika socjalnego w wywiadzie środowiskowym z 10 lutego 2023 r. Z załączonego do wniosku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w dniu 19 stycznia 2023 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wynika, iż matka strony została uznana za osobę niepełnosprawną i zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, przy czym nie wskazano daty powstania niepełnosprawności ze względu na brak możliwości jej ustalenia, a ustalony powyższym orzeczeniem stopień niepełnosprawności datuje się od 2 stycznia 2023 r. a więc wieku 76 lat.
Dalej organ podniósł, że wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1443) Trybunał Konstytucyjny uznał, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wejście w życie ww. wyroku nie spowodowało jednak zmiany ani uchylenia art. 17 ust. 1b u.ś.r., zatem w ocenie organu I instancji ww. przepis to jedno z kryterium, którego spełnienie warunkuje nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki, określone przez art. 17 u.ś.r. do przyznania stronie ww. świadczenia.
Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu odwołania strona wskazywała na liczne choroby oraz trudności
z poruszaniem się osoby poddanej opiece oraz konieczność świadczenia pomocy tej osobie w codziennych czynnościach, takich jak: jedzenie, mycie, ubieranie się.
Decyzją z 20 czerwca 2023 r., nr [...] wydaną na podstawie
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 5 u.ś.r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z 2 marca
2023 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że aby zachodziła przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, muszą łącznie zachodzić wszystkie wymagane ustawą przesłanki, w tym związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną.
Organ II instancji wskazał, że osoba poddana opiece urodziła się w 1947 r.
i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
z 19 stycznia 2023 r., w którym ustalony stopień datuje się od dnia 2 stycznia 2023 r.,
tj. niepełnosprawność powstała w 76. roku życia. Następnie organ II instancji nawiązał do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Podniósł, że od dnia wejścia w życie omawianego orzeczenia, art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie. Należało zatem uwzględnić niekonstytucyjność przedmiotowego przepisu i rozpoznać wniosek strony z pominięciem kryterium wieku w jakim powstała niepełnosprawność osoby dorosłej.
Jak wyjaśnił dalej organ II instancji, osoba poddana opiece legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że jest wdową. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 9 lutego
2023 r. ustalono, że strona prowadzi wraz z matką wspólne gospodarstwo domowe
i sprawuje nad nią opiekę, poprzez wykonywanie następujących czynności: pomoc
w utrzymywaniu higieny, ubieraniu się, przygotowuje posiłki oraz organizuje opiekę medyczną, pilnuje regularności przyjmowania leków, umawia wizyty u lekarzy.
Organ II instancji wskazał, że strona aktualnie ma [...] lata i od lat jest nieaktywna zawodowo. W dniu 3 lutego 2023 r. strona oświadczyła, że nie dysponuje świadectwami pracy, gdyż nigdy nie pracowała na umowę o pracę. Zgodnie z raportem z 2 marca 2023 r. dotyczącym aktywizacji zawodowej, strona około 16 lat temu dwukrotnie przyjęła ofertę pracy: 14 czerwca 2007 r. i 5 października 2007 r. W okresie od 20 maja 2019 r. do 19 października 2019 r. strona odbywała staż w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Z oświadczenia z 1 marca 2023 r. wynika, że strona opiekuje się matką od dwóch lat, czyli od 2021 r.
Zdaniem organu II instancji, powyższe oznacza, że niepodejmowanie zatrudnienia nie miało związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Pomimo wydania decyzji organu I instancji z naruszeniem art. 17 ust. 1b u.ś.r., decyzja ta winna być utrzymana w mocy. Strona nie spełnia warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ nie wykazała związku przyczynowo -skutkowego między pozostawaniem bez pracy zarobkowej, a potrzebą świadczenia opieki na rzecz osoby niepełnosprawnej.
B. W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z 20 czerwca 2023 r., wnosząc
o jej uchylenie i przekazanie sprawy ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu.
Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy opieką nad chorą matką skarżącej, a pozostawaniem bez pracy zarobkowej, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku.
Wnosząca skargę w jej uzasadnieniu podniosła, że nie kwestionuje przedstawionych przez organ ustaleń. Wskazała natomiast, że jest urodzona
w 1970 r. i wychowywała pięcioro dzieci. Pierwsze z dzieci urodziło się w 1990 r., drugie w 1996 r., trzecie w 1999 r., czwarte w 2002 r. i piąte w 2005 r. Argumentowała, że z wieku skarżącej oraz z dat urodzin kolejnych dzieci wynika, że skarżąca nie miała szansy uprzednio podjąć pracy zarobkowej, która byłaby do pogodzenia w wychowywaniem licznego potomstwa. W 2007 r. skarżąca chciała podjąć pracę i poczyniła pewne kroki zmierzające do jej wykonywania (prace interwencyjne i prace społecznie użyteczne), ale nawet praca w tej formule okazała się nie do pogodzenia z koniecznością codziennej pieczy nad dziećmi. Obecnie najmłodsze z dzieci osiągnęło już pełnoletność i odpadł ten powód niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia, jak opieka nad dziećmi. Niemniej usamodzielnienie się dzieci zbiegło się z poważną i ciężką chorobą matki skarżącej, która wymaga opieki i starań, które znowu nie są do pogodzenia z podjęciem czynności zarobkowych nawet w najmniejszym wymiarze.
Jak podniosła dalej skarżąca, pod kątem stanu zdrowia jest ona zdolna do pracy i nie osiągnęła powszechnego wieku emerytalnego. Jakkolwiek skarżąca nie posiada szczególnych kwalifikacji, co wynika z takiego, a nie innego ułożenia się jej życia, ale może i chciałaby podjąć proste prace fizyczne (przykładowo sprzątanie, wykładanie towaru w supermarkecie) i nie miałaby problemu z podjęciem takich zajęć, albowiem popyt na pracowników tego rodzaju jest dosyć wysoki, a stopa bezrobocia stosunkowo niska.
Skarżąca podniosła, że powodem, dla którego nie może podjąć pracy, jest konieczność całodobowej opieki nad matką, co wskazuje, iż pomiędzy pozostawaniem bez pracy, a koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką zachodzi bezpośredni i realny związek przyczynowo - skutkowy. Podobny stan faktyczny w związku z przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego był przedmiotem rozstrzygnięcia WSA w Szczecinie w wyroku z 17 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 632/22 (winno być II SA/Sz 623/22 – uwaga Sądu), którego fragmenty uzasadnienia skarżąca następnie przedstawiła. Powołała ponadto fragmenty uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 130/22.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), w związku ze spełnieniem przesłanek w nim przewidzianych.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022, poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Kontrola sprawy dokonana przez Sąd według wskazanych powyżej kryteriów wykazała zasadność wniesionej skargi.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia
9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób
o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Jak wynika z art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Odnośnie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r., Sąd uznaje za prawidłową wykładnię przedmiotowego przepisu, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, skutkował tym, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności (o którym mowa we wskazanym przepisie), jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.
Organy obu instancji rozstrzygające w kontrolowanej sprawie zgodnie uznały, że przeszkodą uniemożliwiającą przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia było niespełnienie wymogu określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. związku pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.
Sąd uznaje za bezsporne, że organy obu instancji rozpoznające wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, dysponowały kompletnym materiałem dowodowym, koniecznym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże organy doszły do nieprawidłowych wniosków o braku przesłanek uprawniających skarżącą do przyznania wnioskowanego świadczenia, na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Sąd podkreśla potrzebę ustalenia w oparciu o konkretnie, indywidualny stan faktyczny czy wystąpiła konieczność rezygnacji czy niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne celem sprawowania opieki na niepełnosprawnym członkiem rodziny oraz czy zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia przez opiekuna osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym.
Konieczna jest w tym miejscu uwaga, że na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. sytuacja niepodejmowania zatrudnienia winna być traktowania równorzędnie
z rezygnacją z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
W sprawie niesporne jest, że zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu
do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z 19 stycznia 2023 r. matka skarżącej została uznana za osobę niepełnosprawną zaliczoną do znaczonego stopnia niepełnosprawności na stałe, przy czym nie wskazano daty powstania niepełnosprawności. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 9 lutego 2023 r. wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z matką, która posiada liczne schorzenia. Skarżąca pomaga matce w codziennych czynnościach, dba
o higienę osobistą, pomaga w ubieraniu, przygotowuje posiłki, pilnuje przyjmowania leków itp. Z uwagi na schorzenia, wiek, niepełnosprawność opieka skarżącej nad matką jest wskazana. W ocenie pracownika socjalnego skarżąca sprawuje należytą opiekę i gwarantuje pomoc całodobową. W złożonym oświadczeniu z 9 lutego 2023 r. matka skarżącej potwierdziła sprawowanie ww. opieki przez córkę, bez której to pomocy matka nie jest w stanie funkcjonować.
Sąd uznaje, iż wypełnia ustawową przesłankę niepodejmowania przez opiekuna zatrudnienia, konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem najbliższej rodziny, np. w związku z pogarszającym się stanem zdrowia osoby wymagającej opieki i brakiem możliwości korzystania z pomocy osób trzecich. W ocenie Sądu, należy także uwzględnić okoliczności podnoszone w uzasadnieniu skargi. Skarżąca urodzona w 1970 r., urodziła pierwsze dziecko w 1990 r., drugie w 1996 r., trzecie w 1999 r. czwarte w 2002 r. i piąte w 2005 r. Kierując się zasadą prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, przyjąć należy, że potrzeba wychowania licznego potomstwa może wiązać się z niemożnością podjęcia przez rodzica pracy zarobkowej, która byłaby do pogodzenia ze sprawowaniem obowiązków wychowawczych. Skarżąca wyjaśniła, że w 2007 r. była gotowa podjąć pracę (zatrudniona do prac interwencyjnych oraz prac społeczno-użytecznych). Jednakże praca w tej formule okazała się nie do pogodzenia z koniecznością codziennej pieczy nad dziećmi. Natomiast od 20 maja 2019 r. do 19 października 2019 r. skarżąca odbywała staż zawodowy. Niesporne jest, że skarżąca jest osobą obiektywnie zdolną do pracy, co wynika z jej wieku oraz braku orzeczenia o niezdolności do pracy, czy niepełnosprawności. Zestawiając powyższe, wbrew ocenie organów, należy przyjąć, że rezygnacja skarżącej czy nie podejmowania przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, mogła mieć związek ze stanem zdrowia jej matki. Skład orzekający
w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko judykatury, powołane w treści skargi, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wyznacza żadnych ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej (wyrok WSA w Szczecinie z 17 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 623/22). Brak aktywności zawodowej sam w sobie nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 145/21; wyrok WSA w Szczecinie z 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 130/22). Skarżąca może bowiem zatrudnienie podjąć w każdym momencie, ale nie podejmuje go z powodu rozmiaru opieki nad niepełnosprawną matką. Sprawowanie opieki stanowi wówczas ewidentną przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia. Wymaganie od osoby występującej z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wcześniejszego zatrudnienia i rezygnacji z niego właśnie celem sprawowania opieki, doprowadziłoby do sytuacji, że takie osoby podejmowałyby miesięczne zatrudnienie, tylko po to, aby zaraz wypowiedzieć umowę o pracę z uwagi na niemożność pogodzenia zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki (patrz wyrok WSA w Krakowie z 11 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 953/23). Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie wymaga, by skarżąca zrezygnowała z pracy zarobkowej, lecz wystarczy, by jej nie podjęła z uwagi na opiekę nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z 12 października 2021 r., sygn. akt I OSK 493/21).
Kierując się powyższym, za całkowicie nietrafną na gruncie sprawy, Sąd uznaje argumentację organu, iż mimo opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, to brak jest związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem, bowiem skarżąca od lat jest nieaktywna zawodowo.
Uznając, że w kontrolowanej sprawie organ dokonał wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w świetle wymogów stawianych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Sąd uznał skargę z zasadną. Uwzględniając przy tym zakres stwierdzonych wadliwości w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, Sąd uznał za konieczne uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ stosownie do art. 153 p.p.s.a., związany jest wykładnią sądową, przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego uzasadnienia, z której wynika, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki uprawniające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.
Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 2 marca 2023 r., o czym orzekł,
jak w sentencji wyroku.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło