II SA/Sz 661/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. ,nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata J. L. – G. kwotę [...] obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Pismem z dnia [...] r. S. G. zwróciła się do Starosty z wnioskiem o "...wydanie stosownej decyzji, o użytkowanie przybudówki o pow. [...] x [...] m2, która została wybudowana jeszcze przed ustawą nową prawa budowlanego w [...] r. ...". Starosta postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] uznając się niewłaściwym do wydania decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, na podstawie art. 65 § 1 Kpa oraz art. 83 ust. 1 i art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118) przekazał przedmiotowy wniosek Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, jako organowi właściwemu rzeczowo do jego rozpoznania. Na powyższe postanowienie S. G. wniosła zażalenie do Wojewody, który postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] utrzymał w mocy w/w postanowienie Starosty wskazując, iż organem właściwym do rozpatrzenia spraw związanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Wobec wniesienia przez S. G. podania do organu niewłaściwego, organ ten na podstawie art. 65 § 1 Kpa zobowiązany był przekazać je organowi właściwemu do jego załatwienia, tj. Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Na powyższe postanowienie S. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa stwierdził nieważność postanowienia Wojewody z dnia [...] r., wskazując, iż zgodnie z art. 127 § 2 w związku z art. 144 Kpa, właściwym do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Odpowiednio do treści art. 17 pkt 1 Kpa w związku z art. 5 § 2 pkt 6 tej ustawy, organem wyższego stopnia dla starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze. Wojewoda nie był zatem właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego przez S. G. W związku z powyższym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewoda, postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], na podstawie art. 65 § 1 Kpa, przekazał zażalenie S. G. na postanowienie Starosty z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławczego postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że z wniosku strony wynika, iż jej zamiarem było i jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie [...] dobudowanego do budynku mieszkalnego. Wnioski w tym przedmiocie zgodnie z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 59 ustawy Prawo budowlane rozpoznawane są w I instancji przez właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Podnoszona przez wnioskodawczynię kwestia okresu wzniesienia przedmiotowego [...] może posiadać znaczenie przy merytorycznej ocenie żądania strony, jednakże nie zmienia ona właściwości rzeczowej, nakazującej zgodnie z przepisami prawa rozpoznanie wniosku o pozwolenie na użytkowanie powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego. Powyższe postanowienie S. G. ponownie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Inspektor Nadzoru Budowlanego od [...] lat uchyla się od wydania stosownej decyzji administracyjnej. Inspektor Nadzoru Budowlanego jest podwładnym Starosty, przekazanie przez Starostę wskazanego wniosku do Inspektora Nadzoru Budowlanego jest celowym działaniem aby nie dopuścić do użytkowania tej zabudowy z [...] r. Zdaniem skarżącej w sprawie tej obowiązują przepisy z 1994 r., a nie przepisy zastosowane przez organ tj. art. 83 ust.1 w związku z art. 59 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania skarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia nie dała podstaw do uznania, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy Starosta prawidłowo przekazał wniosek skarżącej z dnia [...] r. Inspektorowi Nadzoru Budowlanego jako organowi właściwemu rzeczowo do jego rozpoznania i wydania stosownego orzeczenia. Z treści tego wniosku wynika, że zamiarem skarżącej jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego [...]. Zgodnie z przepisem art. 19 Kpa organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organ administracji publicznej był zatem obowiązany w pierwszym rzędzie dokonać oceny podania strony pod kątem swojej właściwości w sprawie będącej przedmiotem żądania. W przypadku, gdy organ, do którego wniesiono podanie uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia tej sprawy w formie decyzji, wówczas obowiązany jest do niezwłocznego przekazania podania do organu, który w jego ocenie jest właściwy w sprawie i jednoczesnego powiadomienia o tym wnoszącego podanie (art.65 Kpa). W zakresie właściwości organów w sprawach wynikających z prawa budowlanego mają zastosowanie przepisy obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity – Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn.zm.). Zgodnie z art. 83 tej ustawy wydawanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, obiektu budowlanego należy do kompetencji właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego – jako organu I instancji. Odnosząc się do treści skargi, iż wniosek skarżącej powinien być rozpatrywany na podstawie przepisów obowiązujących w 1994r. stwierdzić należy, iż jedynie w zakresie wskazanym w art. 103 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994r. tj. stosowania art. 48, dotyczącego nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów stosuje się przepisy wcześniejszej ustawy z 1974r. (art. 37-40). Wniosek skarżącej o legalizację wybudowanego samowolnie [...] może być rozpatrywany w oparciu o przepisy ustawy 1974r. lecz zależy to od wyników ustaleń organu właściwego do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej kwestii. Organem właściwym w tym zakresie jest – jak wskazano wyżej - powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Wbrew temu co pisze skarżąca w swej skardze – powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie jest organem podwładnym Starosty lecz organem odrębnym, o określonej w ustawie Prawo budowlane kompetencji. Zakresy kompetencji starosty powiatowego – jako organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz powiatowego inspektora nadzoru budowlanego określają przepisy rozdziału 8 obowiązującej ustawy Prawo budowlane (art. 80-87). W świetle powołanych wyżej przepisów Starosta słusznie uznał się za organ niewłaściwy i przekazał sprawę organowi właściwemu tj. Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Tym samym za prawidłowe i odpowiadające prawu należy ocenić zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odnosząc się zarzutów dotyczących przewlekłości postępowania organów rozpatrujących przedmiotowy wniosek podnieść należy, że nie mają one wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Należy jednak wskazać, iż stronie przysługują ustawowe środki dyscyplinujące organ administracji publicznej do podjęcia wyznaczonych prawem działań. W tym stanie rzeczy orzec należało o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w pkt II wyroku wydano na podstawie art. 250 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).