II SA/Sz 661/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. R. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 1 lipca 2025 r. nr NEP.906.62.2025 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Pismem z 9 kwietnia 2025 r., D. R. (dalej "skarżący"), zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. tytułu wykonawczego z 6 marca 2025 r., obejmującego obowiązek poddania małoletniej córki skarżącego L. R., urodzonej [...] kwietnia 2014 r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżący podniósł zarzut przedawnienia obowiązku szczepień oraz braku jego wymagalności wskazując m.in. na okoliczność, że obowiązek szczepień ogranicza prawo do życia prywatnego i jest niezgodny z Konstytucją, zaś rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. (dalej "PPIS" lub "wierzyciel"), na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132, dalej "u.p.e.a."), oddalił wniesione przez skarżącego zarzuty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PPIS podkreślił, że poddanie się szczepieniu ochronnemu jest w Polsce obowiązkiem ustawowym wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 924 z późn. zm., dalej "u.z.z.z."). Z kolei wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepienia ochronnego oraz osoby lub grupy osób obowiązanych do poddania się takiemu obowiązkowi określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 2077 z późn. zm., dalej "rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych"). Oznacza to, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z mocy prawa i staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę. Wierzyciel ustalił, że dziecko skarżącego jest w wieku, w którym szczepienie jest wykonalne, a w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą pieczę – w tym przypadku rodzice dziecka, którzy powinni niezwłocznie zgłosić się do wybranego punktu szczepień celem uzupełnienia brakujących szczepień i poddania dziecka kolejnym zgodnie z wiekiem ujętym w obowiązującym kalendarzu szczepień. Ewentualne bowiem przedawnienie obowiązku szczepienia potwierdza lekarz kwalifikujący do szczepień m.in. na podstawie karty uodpornienia dziecka. Odnośnie zarzutu braku wymagalności PPIS podkreślił, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania dzieci szczepieniom ochronnym, a przesłanka naruszenia Konstytucji i aktów prawa międzynarodowego chroniącego w tym zakresie prawa człowieka nie występuje. Obowiązkowość bowiem szczepień ochronnych dotyczy całego społeczeństwa i ma na celu zabezpieczanie wszystkich przebywających na terytorium RP przed występującymi zagrożeniami, a więc nie może być kwestionowany przez powołanie się na konstytucyjną zasadę wolności obywatelskich. Ponadto, zdaniem wierzyciela, u.z.z.z. w pełni przechodzi konstytucyjny test proporcjonalności, gdyż korzyści wynikające z obowiązku szczepień zdecydowanie przewyższają nałożone na obywateli ciężary. Poza tym wprowadzenie w polskim systemie szczepień obowiązkowych spełnia kryteria uzasadniające ingerencję władzy publicznej w korzystanie z prawa do poszanowania swojego życia prywatnego, o których mowa w art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, albowiem obowiązek jest przewidziany przez u.z.z.z. i konieczny ze względu na ochronę zdrowia oraz prawa i wolności innych osób. Dalej wierzyciel zaznaczył, że po upływie terminu szczepień wynikających z obowiązującego programu Szczepień Ochronnych, obowiązek szczepienia dziecka stał się wymagalny, a w aktach brak jest informacji by stan zdrowia córki skarżącego uniemożliwił podanie jej poszczególnych szczepionek. Tymczasem skarżący nie podejmował działań w kierunku zaszczepienia córki, co wskazuje wprost na uchylanie się od tego obowiązku. Przy czym miał odpowiednią ilość czasu na wykonanie nałożonego obowiązku, czy też przedstawienie dowód świadczących o konieczności odroczenia szczepienia. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie wierzyciela, któremu zarzucił naruszenie: 1. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.z., poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek szczepień jest wymagalny, podczas, gdy dla małoletniej nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, 2. art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz U. z 2024 r., poz. 572 - dalej "k.p.a.") w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanej - kiedy obowiązek zaszczepienia jego córki przeciwko poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniej jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji, 3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego, 4. art. 5 ust. 1 pkt 1 b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, 5. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "ZPWIS" lub "organ odwoławczy"), postanowieniem z 1 lipca 2025 r., nr NEP.906.62.2025, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy odnosząc się do ujętego w zażaleniu w punktach 1, 2 i 4 zarzutu w zakresie braku wymagalności obowiązku szczepień wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w przepisach prawa i był wymagalny w dniu wystawienia przez PPIS tytułu wykonawczego z 14 lutego 2025 r. ZPWIS wskazał, że nie można zgodzić się ze skarżącym, że obowiązek szczepień wskazany przez wierzyciela uległ przedawnieniu, bowiem w tytule wykonawczym z 6 marca 2025 r. prawidłowo wskazane zostały nazwy i dawki obowiązkowych dla córki skarżącego szczepień, a nadto wskazane zostało, że decyzje o schemacie i liczbie szczepień podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia. Zatem obowiązek poddania córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym ciążył na skarżącym, jako opiekunie prawnym dziecka, aż do ukończenia przez córkę 15 r. życia w przypadku szczepienia przeciwko gruźlicy oraz 19 r. życia w przypadku pozostałych szczepień (wzw B, błonicy tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce). W zgromadzonej dokumentacji brak jest dowodów wskazujących na długotrwałe odroczenie szczepień obowiązkowych, a przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obliguje do poddawania się obowiązującym na terenie kraju przepisom prawa w zakresie realizacji obowiązkowych szczepień. Nadto podkreślił, że obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w przepisach prawa i był wymagalny w dniu wystawienia przez PPIS tytułu wykonawczego. Dalej wskazał, że poddanie się szczepieniu ochronnemu, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z. jest obowiązkowe dla osób przebywających na terenie RP, za wyjątkiem osób przebywających na terytorium RP przez okres krótszy niż trzy miesiące, która to okoliczność nie dotyczy niniejszej sprawy. Przedział wiekowy poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego oraz na dzień wydania przez niego orzeczenia określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w szczególności załącznik 1 do rozporządzenia oraz Charakterystyka Produktu Leczniczego. Jedynie w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego może zostać stwierdzone wystąpienie przeszkód wynikających ze stanu zdrowia, uniemożliwiających wykonanie szczepienia, na co brak jest dowodów w aktach sprawy w odniesieniu do dziecka skarżącego. Organ odwoławczy nadmienił, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Zaznaczył, że mimo, iż badanie kwalifikacyjne dziecka stanowi integralną część procesu szczepienia ochronnego, to nie stanowi pełnej realizacji obowiązku. Wykonanie obowiązku może nastąpić dopiero w momencie uzupełnienia wszystkich zaległych szczepień określonych w Programie Szczepień Ochronnych. Zaznaczył również, że wymagalność obowiązku następuje z chwilą wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które w § 3 ust. 1 określa grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, uwzględniając ich wiek, a załącznik 1 doprecyzowuje schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania, wymagane dla danego szczepienia, uwzględniając wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Z kolei ustosunkowując się do zawartego w zażaleniu argumentu o braku skuteczności komunikatu GIS ustalającego Program Szczepień oraz wyroku TK z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 wskazał, że wobec wejścia w życie ww. rozporządzenia o obowiązkowych szczepieniach ochronnych straciły one na aktualności, a tym samym ich rozpatrywanie jest bezprzedmiotowe. ZPWIS wyjaśnił, że w małoletniej córki skarżącego nie zostały wykonane żadne szczepienia ochronne, a w karcie uodpornienia widnieje zapis "odmowa szczepień. W dniu wystawienia przez PPIS tytułu wykonawczego z 6 marca 2025 r. małoletnia ukończyła 10 rok życia i była już zobowiązana do przyjęcia dawek szczepień obowiązkowych przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I, II, III dawka), błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III, IV dawka oraz I dawka przypominająca), poliomyelitis (I, II, III dawka oraz dawka przypominająca), odrze, śwince, różyczce (dawka podstawowa i dawka przypominająca). Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy przy jednoczesnym braku w tej dokumentacji dowodów na długotrwałe odroczenie obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniej córki skarżącego, jak również nieprzedłożenie przez rodziców dziecka zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania szczepień ochronnych, czy zaświadczenia stwierdzającego dokonanie immunizacji w innej placówce, świadczą o uchylaniu się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych. Organ odwoławczy zaznaczył, że już w piśmie informacyjnym z 22 września 2023 r. PPIS biorąc pod uwagę wiek dziecka, wskazał skarżącemu zaległe obowiązkowe szczepienia ochronne. Skarżący został poinformowany o konieczności stawienia się wraz z dzieckiem w punkcie szczepień w celu poddania go wyznaczonym obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz o skutkach prawnych w przypadku niedopełnienia tego obowiązku, tj. wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Ponadto tytule wykonawczym PPIS wskazał skarżącemu, że schemat obowiązkowych szczepień ochronnych, zostanie ustalony przez lekarza dokonującego badania kwalifikacyjnego do szczepień. Podkreślił, że to nie rodzic ustala indywidualny kalendarz szczepień, a lekarz specjalista podczas wizyty konsultacyjnej z dzieckiem w poradni konsultacyjnej ds. szczepień ochronnych lub lekarz sprawujący opiekę nad dzieckiem w POZ. Skarżący nie stawiając się do punktu szczepień oraz na badanie kwalifikacyjne, zrezygnował z oceny aktualnego stanu zdrowia swojego dziecka, pod kątem możliwości przeprowadzenia szczepienia, a brak stawiennictwa na badanie kwalifikacyjne, nie zwalnia od ciążącego obowiązku oraz wskazuje wprost na brak realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. Biorąc pod uwagę powyższe ZWIS stwierdził, że brak było podstaw do uznania zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych u dziecka w zakresie szczepień wymienionych w tytule wykonawczym. W odniesieniu do zarzutu ujętego w punkcie 3 zażalenia organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego i wskazał, że PPIS ustosunkował się merytorycznie do zarzutów oraz okoliczności podnoszonych w zarzutach, uwzględniając przy tym sytuację indywidualną dziecka oraz istotne okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na wynik postępowania. Zostało to wyrażone szczegółowo w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. W nawiązaniu do punktu 5 zażalenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że powołana w tym punkcie kwestia nie może być rozpatrywana, ponieważ zawiera zastrzeżenia merytoryczne niemieszczące się w zamkniętym katalogu sytuacji, które mogą być podstawą wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. Nadmienił jednak, że obowiązek wykonania szczepień ochronnych nie narusza konstytucyjnych wolności jednostki, a wręcz stanowi element zawartego w Konstytucji prawa do ochrony życia i zdrowia, poprzez zmniejszanie ryzyka zachorowania na chorobę, która może doprowadzić do ciężkich powikłań, a nawet zgonu. Pismem z 14 sierpnia 2025 r. skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższe postanowienie ZPWIS wnosząc o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymującego go w mocy postanowienia PPIS oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, - rozpoznanie sprawy na rozprawie, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. w zw. z rozporządzeniem w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł, - art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo iż rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, - art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, - art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację wspierającą podniesione zarzuty. Nadto wniósł o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z., art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ust. 10 u.z.z.z. oraz w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie skarżący wniósł o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym i kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd uznał, iż nie ma powodu, aby sprawę niniejszą rozpoznać na rozprawie. Skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pisma procesowe zawierają sformułowane z przywołaniem przepisów prawa zarzuty, a także argumentację na ich poparcie, stanowisko skarżącego i organu zostało przedstawione w sposób jasny i klarowny, nie było zatem, w ocenie Sądu, podstaw do skierowania sprawy na rozprawę. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie wierzyciela wydane w sprawie egzekucji administracyjnej w odniesieniu do obowiązku poddania małoletniej córki skarżącego obowiązkowi szczepień ochronnych. Nie jest przy tym sporne, że tytuł wykonawczy z 6 marca 2025 r. został wystawiony po potwierdzeniu, że dziecko skarżącego nie zostało poddane szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I, II, III dawka), błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III, IV dawka oraz I dawka przypominająca), poliomyelitis (I, II, III dawka oraz dawka przypominająca) oraz przeciwko odrze, śwince i różyczce (dawka podstawowa i dawka przypominająca). Nie budzi również wątpliwości, że skarżący nie dostarczył zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego czasowe lub stałe przeciwwskazania do realizacji powyższych szczepień u dziecka. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Na podstawie art. 33 § 2 przywołanej ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgłoszone przez skarżącego zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku szczepień, objętych tytułem wykonawczym oraz wygaśnięcia tego obowiązku, zatem spór sprowadza się do oceny, czy zasadnie organ oddalił wniesione zarzuty. Profilaktyka mająca na celu ochronę przed chorobami zakaźnymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (art. 68 ust. 4 Konstytucji RP). W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z. ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 ze zm.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Zgodnie z art. 17 ust. 7 u.z.z.z. urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 9 tej ustawy do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Wyżej wymienione obowiązki ustawowe rozwinięte zostały w przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z. i obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Rozporządzenie to określiło: 1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych; 2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych; 3) schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia; 4) kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne; 5) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych; 6) tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego; 7) wzory: a) zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, b) książeczki szczepień, c) karty uodpornienia; 8) sposób prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych i jej obiegu; 9) wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania; 10) papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, o którym mowa w art. 17 ust. 9b u.z.z.z., oraz terminy i sposób jego przekazywania. I tak, wskazane rozporządzenie określa w § 3 ust. 1 grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. W § 3 ust. 2 zawarto regulację, zgodnie z którą schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. W załączniku tym określono schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, zamieszczając w tabeli wykaz szczepień, liczbę dawek, wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia oraz termin wykonania szczepienia. Niewątpliwie określenie ram czasowych w § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych służy z jednej strony uwypukleniu, iż wykonanie szczepień wskazanych w schemacie jest do określonego roku życia obowiązkowe, a z drugiej strony wskazuje moment, od którego obowiązek ten się materializuje. Przepis ten nie daje rodzicowi dziecka pełnej dowolności w wyborze momentu, w którym dziecko należy zaszczepić. Świadczy o tym treść § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w powiązaniu z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei rozporządzenie dookreśla jedynie wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych. W ocenie Sądu przepisy rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych nie wykraczają poza delegację ustawową wynikającą z art. 17 ust. 10 u.z.z.z. Przepis ten stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, 2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, 2a) schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, 3) kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne, 4) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych, 5) tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5, 6) wzory zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia, 7) sposób prowadzenia dokumentacji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, i jej obiegu, 8) wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania, 9) papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych oraz terminy i sposób jego przekazywania - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. W świetle treści tego przepisu za dopuszczalne należy uznać określenie w ww. rozporządzeniu terminów wymagalności poszczególnych szczepień, w tym wprowadzenie schematu szczepień w sposób określony w art. 17 ust. 10 pkt 2a u.z.z.z. jak i przedziału wiekowego poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Wbrew twierdzeniom skargi nie sposób przyjąć, aby rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych zostało wydane bez uwzględnienia danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medyczną oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, skoro z dokumentów procesu legislacyjnego wynika, że projekt omawianego rozporządzenia został poddany konsultacjom i zaopiniowaniu m.in. przez: Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelną Radę Aptekarską, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Polskie Towarzystwo Wakcynologii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Zauważyć przy tym należy, że część wywodów skargi odnosi się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt SK 81/19 w którym stwierdzono, że artykuł 17 ust. 11 u.z.z.z. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. To w wykonaniu tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydane zostało wspomniane wcześniej rozporządzenie, które zawiera schemat szczepień dzieci uzależniony od ich wieku, co oznacza, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego, przestał stanowić podstawę do określenia kalendarza szczepień. Przy czym wskazane rozporządzenie weszło w życie 1 października 2023 r. i obowiązywało w dniu wystawienia tytuł wykonawczego. Nie ma racji skarżący wywodząc, że obowiązek zaszczepienia dziecka dawkami szczepionek wskazanymi w tytule wykonawczym nie był wymagalny. Wymagalność tego obowiązku wynika bowiem wprost z przepisów ustawy i wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego, a więc z przepisów powszechnie obowiązujących. Jak zasadnie wskazał NSA w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że obowiązek szczepienia przeciwko wskazanym w tytule wykonawczym chorobom wygasł. Wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części następuje wówczas gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy (np. ze względu na śmierć osoby, która miała poddać się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu), albo gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia (np. uchylony zostanie przepis, z którego bezpośrednio wynikał obowiązek, czy też zajdzie inne zdarzenie powodujące wygaśnięcie obowiązku np. z uwagi na termin jego obowiązywania), przede wszystkim, gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek jego wykonania, umorzenia, przedawnienia. Żadna z tych sytuacji nie zaistniała na gruncie badanej sprawy. Analiza zgromadzonej dokumentacji w sprawie potwierdza prawidłowość ustaleń organu, że w dniu wystawienia tytułu wykonawczego córka skarżącego z uwagi na swój wiek podlegała obowiązkowym szczepieniom, które to nie zostały wykonane. Jak wynika z akt administracyjnych, u małoletniej od dnia urodzenia (tj. [...] kwietnia 2014 r.) nie zrealizowano żadnych szczepień ochronnych, choć małoletnia obowiązana była do przyjęcia dawek szczepień obowiązkowych tj. wg schematu szczepienia przeciw gruźlicy (dawka jednorazowa), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I, II, III dawka), błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III, IV dawka i I dawka przypominająca), poliomyelitis (I, II, III dawka oraz dawka przypominająca) oraz przeciw odrze, śwince i różyczce (I dawka i dawka przypominająca). Skarżący był informowany o ciążącym na nim obowiązku, ale pomimo tego nie stawił się z dzieckiem na lekarskie badanie kwalifikujące do wykonania szczepień, ani nie dostarczył dokumentu wskazującego na konieczność odroczenia szczepień. Powyższe ustalenia świadczą zatem o tym, że skarżący nie wywiązał się z ustawowego obowiązku poddania córki szczepieniom, co powodowało konieczność jego wyegzekwowania. Dziecko skarżącego 6 marca 2025 r. ukończyło bowiem 10 rok życia, co oznacza, że obowiązek dokonania immunizacji dziecka istniał w chwili wydawania tytułu wykonawczego i nadal istnieje. Przy czym w tytule wykonawczym wskazano na brakujące szczepienia ochronne u dziecka i podstawę prawną obowiązku, zaś skarżący nie wykazał, aby obowiązek ten nie był wymagalny czy wygasł. Zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, dla szczepień wymienionych w tytule wykonawczym przewidziano terminy, wskazując na obowiązek zaszczepienia dziecka pomiędzy 6 tygodniem życia, a 19 rokiem życia (błonica, krztusiec, poliomyelitis, tężec), 12 miesiącem życia, a 19 rokiem życia (świnka, odra, różyczka), od urodzenia do ukończenia 19 roku życia w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia przeciw gruźlicy. Niewątpliwie dziecko skarżącego mieści się w ww. przedziale wiekowym zakreślonym przez § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, a jak już wyżej wskazano, brak jest podstaw do kwestionowania legalności tego rozporządzenia. W tej sytuacji prawidłowo zatem uznał organ odwoławczy, że obowiązek poddania dziecku szczepieniu nie uległ przedawnieniu i był wymagany oraz pozostanie taki do ukończenia przez córkę skarżącego 15 roku życia w przypadku szczepienia przeciwko gruźlicy oraz 19 roku życia w przypadku pozostałych szczepień. W konsekwencji powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. W ocenie Sądu, organ w sposób wyczerpujący i zarazem poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody. Wyniki ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego postanowienia, odnosząc się do kwestii charakteru szczepień ochronnych. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo też wskazano i zinterpretowano przepisy prawa, z których wynika wymagalność obowiązku podania dziecku szczepionek. Nie można także podzielić argumentacji skargi, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że - jak stanowi art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z. i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Nadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). Innymi słowy - materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18). Wskazać również należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności strony skarżącej nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). W rezultacie Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prawnymi o treści wskazanej w skardze. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.