II SA/Sz 663/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie I. D. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. S. z dnia [...] r., nakazującą skarżącej doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. J. w S., do stanu poprzedniego poprzez likwidację pomieszczenia wydzielonego z części kuchni i wyposażonego w brodzik i umywalkę, złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że zamieszkuje z [...] wnuczkami dla których jest ustanowiona jako rodzina zastępcza. [...] dziewczynki są w wieku szkolnym. Wnioskodawczyni zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o powierzchni [...], nie posiada nieruchomości , oszczędności pieniężnych. Dochód miesięczny Jej rodziny wynosi ok. [...] zł, jest to świadczenie otrzymywane z tytułu ustanowienia skarżącej rodziną zastępczą. Jako miesięcznie ponoszone wydatki I. D. wskazała : czynsz ok. [...] zł, prąd, gaz ok. [...] zł miesięcznie. Po uiszczeniu wszystkich opłat pozostaje na życie kwota [...] zł, co daje [...] zł na osobę. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał I. D. do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - dowodu wskazującego wysokość otrzymywanego świadczenia z tytułu ustanowienia skarżącej rodziną zastępczą, - oświadczenia, czy skarżąca ma własne źródło dochodu np. emerytura, renta, jeżeli tak to przesłanie dowodu potwierdzającego wysokość otrzymywanego świadczenia w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania i innych niezbędnych wydatków w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy wnioskodawczyni w ciągu ostatnich dwóch lat korzystała z pomocy instytucji opieki społecznej, jeżeli tak to załączenie kserokopii decyzji przyznającej wnioskowaną pomoc pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Przedmiotowe zobowiązanie zostało doręczone I. D. w dniu [...] r., a zatem 7-dniowy termin do jego wykonania upłynął w dniu [...] r. Wnioskodawczyni zobowiązania referendarza sądowego nie wykonała. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Sąd ma prawo, oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów musi dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącej zawarte w formularzu o Jej sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ należało ustalić rzeczywistą sytuację finansową wnioskodawczyni tj. wysokość świadczenia otrzymywanego z tytułu ustanowienia rodziną zastępczą, czy skarżąca ma własne źródło dochodu, miesięczne wydatki. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania I. D., nie przesłała dokumentów wymienionych w wezwaniu. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego wnioskodawczyni nie starała się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.