II SA/Sz 663/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 K.p.a., art. 7 pkt 1, 4, 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 106 ust. 1, 4, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U Nr 127, poz. 1055) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), przyznał J. S. pomoc społeczną w postaci celowego zasiłku pieniężnego w wysokości [...] zł na zakup posiłków, wypłacanego w kwocie po [...] zł miesięcznie od [...] do [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że z przeprowadzonego wywiadu rodzinnego wynika, iż uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Przyznana pomoc ma na celu uzupełnienie potrzeb wnioskodawcy i nie zaspokaja wszystkich potrzeb w pełnym zakresie oraz nie może stanowić źródła stałego dochodu, bowiem środki, którymi dysponuje Ośrodek, są ograniczone. J. S. odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i zmianę w ten sposób, aby przyznana wysokość zasiłku pozwalała na zakup dietetycznego, pełnowartościowego, ciepłego posiłku zgodnie z ustawą "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 104, art. 108 § 1 i art. 132 K.p.a., art. 7 pkt 1, 4, 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1, 4, art. 106 ust. 1, 5, art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U Nr 127, poz. 1055) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), zmienił w części dotyczącej wysokości własną decyzję Nr [...] z dnia [...] r. w ten sposób, że przyznał J. S. pomoc społeczną w postaci celowego zasiłku pieniężnego w wysokości [...] zł na zakup posiłków, wypłacanego w kwocie po [...] zł miesięcznie od [...] do [...] r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wniesione odwołanie zostało w całości uwzględnione. J. S. również od tej decyzji odwołał się wnosząc o jej uchylenie i zmianę w ten sposób, aby przyznana wysokość zasiłku wynosiła [...] zł za jeden posiłek i pozwalała na zakup w [...] dietetycznego, pełnowartościowego, ciepłego posiłku zgodnie z ustawą "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), art. 5 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium podało, iż organ I instancji w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zweryfikował dochód wnioskodawcy i słusznie ustalił, że J. S. spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu zasiłku celowego, tj. kryterium dochodowe do przyznania mu pomocy pieniężnej na zakup posiłku oraz jest w szczególnej sytuacji spowodowanej bezrobociem, długotrwałą chorobą oraz niskim dochodem. Słusznie też organ I instancji dokonał analizy, czy strona kwalifikuje się do przyznania pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup żywności w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Następnie Kolegium wskazało, że organ I instancji pierwotnie przyznał wnioskowaną pomoc na zakup posiłku w łącznej kwocie [...] zł na okres od [...] do [...] r., tj. po [...] zł miesięcznie. Na skutek odwołania J. S. zmienił swoją decyzję w części dotyczącej wysokości zasiłku pieniężnego na zakup posiłku w ten sposób, że przyznał wnioskowany zasiłek w łącznej kwocie [...] zł, tj. po [...] zł miesięcznie na okres: [...] r. Zdaniem Kolegium organ I instancji przychylił się w całości do wniosku J. S. zawartego w odwołaniu z dnia [...] r., biorąc pod uwagę dane w oświadczeniu złożonym dnia [...] r. pod odpowiedzialnością karną, iż właściwy dla niego posiłek może on nabyć za cenę [...] zł. Przy tym organ I instancji przyznał wnioskowaną pomoc stosownie do posiadanych środków, z uwzględnieniem dotacji państwowej. Nadto organ odwoławczy dodał, że Ośrodek Pomocy Społecznej samodzielnie gospodaruje posiadanymi środkami finansowymi i zmuszony jest do przyznawania pomocy w miarę posiadanych możliwości. Kolegium podkreśliło, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, a nie zaspokajanie w pełni wszystkich potrzeb życiowych wnioskodawców. Nadto przepisy ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nie przewidują obowiązku zapewnienia potrzebującym posiłków zgodnie z ich wymaganiami. Przewidują przede wszystkim pomoc w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Przyznana pomoc nie zabezpiecza w pełni potrzeb wnioskodawcy, ale ani przepisy ustawy o pomocy społecznej, jak też inne unormowania prawne dotyczące udzielania pomocy ze środków opieki społecznej nie określają wysokości przyznawanych zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Oznacza to, że wyznacznikami ustalania tych wielkości są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, zaś z drugiej - możliwości finansowe organu pomocy społecznej. J. S. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc, tak samo jak w odwołaniu, o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę w ten sposób aby przyznana wysokość zasiłku wynosiła [...] zł za jeden posiłek i pozwalała na zakup w [...] dietetycznego, pełnowartościowego, ciepłego posiłku - zgodnie z ustawą "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Skarżący podniósł, że decyzja jest niewykonalna, była niewykonalna w dniu jej wydania i ma to charakter trwały. Jednym bowiem miejscem gdzie może nabyć właściwie przygotowany i dostosowany do jego stanu zdrowia dietetyczny posiłek jest Szpital A., a tam jego cena wynosi [...] zł. Zdaniem skarżącego to sprawia, że decyzja jest niewykonalna. Skarżący argumentował również, że ustawa o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", nakazuje spełnić świadczenie w całości, a nie w części. W piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...] r. skarżący podniósł, że na skutek braku możliwości zachowania właściwej diety, stwierdzono u niego zaniżone parametry krwi – do pisma dołączył kopie wyników badań krwi. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławczego podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna. W związku z wnioskiem skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę w ten sposób, aby przyznana wysokość zasiłku wynosiła [...] zł za jeden posiłek, należy na wstępie wyjaśnić, iż sąd administracyjny nie zastępuje, właściwych w konkretnej sprawie, organów administracji publicznej w merytorycznym orzekaniu. Do sądu należy natomiast - jak wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez sąd, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi dającymi podstawę do uwzględnienia skargi, następuje uchylenie takiej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności w razie wystąpienia wad kwalifikowanych. W rozpoznawanej sprawie, Sąd dokonując pod tym kątem kontroli zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszenia prawa materialnego jak również naruszenia prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa. Stosownie do art. 3 pkt 1 lit. c ustawy, w ramach Programu realizowane są działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej czyli 150% z 477,00 zł tj. 715 zł ( art. 5. ust 1 ustawy). Z akt administracyjnych sprawy, w szczególności z aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] r. wynika, że miesięczny dochód J. S. wynosi [...] zł, a więc prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, że dochód ten nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, uprawniającego do otrzymania pomocy finansowej w zakresie dożywiania na podstawie omawianej ustawy i zakwalifikowano go do przyznania wnioskowanej pomocy. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nawet po spełnieniu wskazanej w tym przepisie przesłanki kryterium dochodowego, pomoc w zakresie dożywiania "może" być przyznana. Oznacza to, że decyzja o przyznaniu lub o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego na dożywianie jest decyzją uznaniową. Administracyjne uznanie organu, obejmuje swym zakresem również wielkość przyznanej pomocy, stosownie do potrzeb wnioskodawcy jak i możliwości finansowych Ośrodka. Przyznanie oraz wysokość świadczenia udzielanego w ramach uznania administracyjnego odnosi się do realiów konkretnej sprawy i stanowi wypadkową możliwości ośrodka i potrzeb podopiecznych. Jeśli zatem w danym okresie możliwości ośrodka są wyższe, to udziela pomocy w wyższej wysokości przy nie zmienionym stanie faktycznym co do potrzeb, co nie może być uznane za przejaw dowolności organu. W świetle wskazanych powyżej uregulowań prawnych oraz treści art. 132 § 1 K.p.a., Sąd zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, że organ I instancji dokonując zmiany swojej decyzji z dnia [...] r., Nr [...], w ten sposób, że przyznał J. S. pomoc społeczną w postaci celowego zasiłku pieniężnego w wysokości [...] zł na zakup posiłków, wypłacanego kwocie po [...] zł miesięcznie od [...] do [...] r., nie naruszył prawa. Przepis art. 132 § 1 K.p.a. zezwala organowi I instancji na zmianę swojej decyzji w przypadku, gdy uzna, że wniesione odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Organ I instancji dokonał zmiany swojej decyzji poprzez podwyższenie przyznanego zasiłku celowego na zakup posiłku do kwoty jaką skarżący sam podał w złożonym do protokołu oświadczeniu. W takiej sytuacji uznać należy, że odwołanie skarżącego uwzględnione zostało w całości, natomiast późniejsza zmiana stanowiska skarżącego co do ceny jednego posiłku, nie wpływa na ocenę prawidłowości decyzji w dacie jej wydania. Odnosząc się do zarzutu skargi, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały, Sąd wyjaśnia, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący nie wskazał żadnych przeszkód uniemożliwiających wypłatę przyznanego mu zasiłku celowego. Sąd również nie dostrzega takich przeszkód, a nadto, jak wynika z akt administracyjnych, w miesiącu marcu część zasiłku została skarżącemu wypłacona. A zatem, skoro zasiłek jest skarżącemu wypłacany, to decyzja jest wykonalna. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.