II SA/Sz 666/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gebel Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]r. Nr [...]. Decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] z dnia [...]r., wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta, po rozpatrzeniu wniosku z [...]r., przyznano K. S.: 1) zasiłek rodzinny na syna Ł. (ur. [...]r.) - od dnia [...]r. do dnia [...]r., w kwocie [...]zł, 2) zasiłek rodzinny na córkę S. (ur. [...]r.) - od dnia [...]r. do dnia [...]r., w kwocie [...]zł, 3) dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka - syna Ł. - od dnia [...]r. do dnia (po sprostowaniu decyzji) [...]r., w kwocie [...]zł, 4) dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka - córki S. - od dnia [...]r. do dnia [...]r., w kwocie [...]zł, 5) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej [...] roku - syna Ł. - od dnia [...]r. do dnia [...]r., w kwocie [...]zł. Równocześnie w decyzji wskazano terminy wypłat tych świadczeń: [...]., informując także, iż dalsze terminy wypłat podane będą na tablicy ogłoszeń MOPS. Decyzja została wydana na podstawie art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 12 ust. 1 i 4, art. 13 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz.433) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.). W odwołaniu od wymienionej decyzji K. S. wniosła o jej uzupełnienie, zarzucając decyzji : - brak podania podstawy prawnej, "że rodzina spełnia komplet wymaganych dokumentów", - brak podania podstawy prawnej, że świadczenia wypłaca się najpóźniej do 15 dnia danego miesiąca, - nieprzyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, - brak podania terminów wypłat zasiłku rodzinnego na syna Ł. po dniu [...]r. (świadczenie przyznano do [...]r.), - brak podania podstawy prawnej przyznania dla córki S. zasiłku rodzinnego za jeden dzień ([...]r.) w kwocie [...]zł, gdy art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi, że zasiłek wynosi [...]zł, - brak podania podstawy prawnej, że zasiłek dla córki S. w kwocie [...] zł przysługuje za jeden miesiąc, - brak wskazania podstawy prawnej, że świadczenie pielęgnacyjne z art. 17 ust. 1 ustawy jest zależne od dochodu. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 12 ust. 1 i 4 oraz art.13 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po przytoczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania, stwierdził jedynie, że "argumenty podniesione przez Panią K. S. w odwołaniu są nieuzasadnione bowiem organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji przytacza przepisy prawne, na podstawie których świadczenie zostało stronie przyznane. Analiza akt wykazała, iż przyznane świadczenia zaskarżoną decyzją zgodne są z obowiązującymi przepisami", wobec czego brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. S. zarzuca decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji organu I instancji brak uzasadnienia (faktycznego i prawnego) nieprzyznania należnej kwoty [...] zł dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka - córki S. - za [...]r., przyznano jej bowiem tylko [...]zł, a ponadto zarzuca nienależyte uzasadnienie decyzji. Skarżąca w związku z tym wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy oraz uzupełnienie uzasadnienia faktycznego odnośnie wypłaty kwoty [...]zł. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta nie odpowiada prawu, gdyż wydana została z naruszeniem wskazanych poniżej przepisów postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego, a skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę wszczęcia postępowania przed organem II instancji stanowi złożone przez stronę odwołanie, a w postępowaniu tym następuje powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i dochodzenia prawdy obiektywnej w każdym stadium postępowania, chyba, że zachodzi wyjątkowa sytuacja objęta dyspozycją art. 138 § 2 K.p.a. W związku z tym organ odwoławczy ma także obowiązek wypowiedzieć się w uzasadnieniu decyzji, co do zasadności zarzutów zgłoszonych w odwołaniu. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji całościowej i wszechstronnej oceny podniesionych zarzutów stwarza podstawę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 8, 9, 11 oraz 77 § 1K.p.a.), co uzasadnia uchylenie takiej wadliwej decyzji. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącej, stwierdzając jedynie, że wbrew podniesionym w odwołaniu argumentom, organ I instancji przytoczył w swej decyzji przepisy prawne, na podstawie których świadczenie zostało przyznane, a analiza akt wykazała, że przyznane świadczenia zgodne są z obowiązującymi przepisami. Takie ogólnikowe odniesienie się do podniesionych w odwołaniu siedmiu zarzutów nie spełnia w najmniejszym stopniu przytoczonych wyżej wymogów prawidłowego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Wprawdzie w odwołaniu kilkakrotnie powtarza się zarzut braku podania podstawy prawnej w decyzji organu I instancji przyznającej świadczenia, jednak analiza treści odwołania w powiązaniu z treścią zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że strona nie tyle kwestionuje przytoczoną we wstępie zaskarżonej decyzji podstawę prawną - w której także występują wskazane poniżej błędy i braki, lecz w istocie kwestionuje prawidłowość poszczególnych rozstrzygnięć tej decyzji oraz żąda uzupełnienia treści tej decyzji. Pomijając niezrozumiały zarzut opisany w punkcie 1 odwołania, organ odwoławczy powinien rozważyć i odnieść się do pozostałych zarzutów, a co najmniej wyjaśnić powstałe wątpliwości. Organ odwoławczy nie odniósł się więc do zarzutu braku stwierdzenia (informacji) w decyzji organu I instancji o wynikającym z ustawy terminie wypłaty świadczeń, co w odniesieniu do zarzutu z pkt. 4 odwołania ma pewne znaczenie, natomiast w odniesieniu do wskazanego w tej decyzji terminu wypłaty za [...]r. uznać należy, że został naruszony przepis art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wprawdzie zawarte w aktach administracyjnych niepotwierdzone kserokopie dokumentów nie pozwalają Sądowi na jednoznaczną weryfikację daty złożenia wniosku, jednak treść decyzji organu I instancji ("po rozpoznaniu wniosku z dnia [...]") pozwala na wyprowadzenie wniosku o naruszeniu wskazanego przepisu. W zaskarżonej decyzji nie ustosunkowano się także do zarzutu nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego (pkt 3 odwołania). Nie wyjaśniono też kwestii przyznania skarżącej K. S. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka - córki S. - w kwocie [...]zł, tym bardziej, iż w podstawie prawnej decyzji organu I instancji nie wskazano art. 12 ust. 5 omawianej ustawy, lecz wykreślono ust. 3 i wskazano ust. 4, przewidujący inną stawkę dodatku. Za zasadny uznać także należało zarzut zawarty w odwołaniu, do którego również nie odniósł się organ odwoławczy, iż decyzja organu I instancji powinna stwierdzać, że wskazane kwoty świadczeń - o ile nie są to świadczenia jednorazowe - dotyczą okresów miesięcznych, gdyż np. określenie o przyznaniu zasiłku "od dnia [...]do dnia [...]w kwocie [...]zł" nie wskazuje, czy jest to kwota miesięczna, a kwestia ta powinna jednoznacznie wynikać z treści decyzji, bez konieczności sprawdzania w przepisach ustawy, czy wyjaśniania w inny sposób. Wątpliwości adresata takiej decyzji pogłębiać może fakt, że taką samą kwotę przyznano za okres [...]r. (na S. S.). Pominięcie w decyzji określenia "miesięcznie" uznać więc należy za naruszenie odpowiednich przepisów ustawy, regulujących wysokość tych świadczeń. Przede wszystkim jednak, wychodząc poza zarzuty skargi, stwierdzić należy, że decyzja organu odwoławczego w żaden sposób nie odniosła się do kwot przyznanych zasiłków. Decyzja organu I instancji wskazała wprawdzie w podstawie prawnej art. 6 ust. 1 pk1 i 2 ustawy, nie wskazała natomiast odpowiednich punktów w ust. 2, przy czym - co najbardziej istotne - stawki tego zasiłku wskazane w decyzji nie odpowiadają stawkom przewidzianym w ustawie i nie są zróżnicowane. Jeżeli organ I instancji miał podstawy prawne do zastosowania innych stawek niż to wynika z ustawy, to powinien te podstawy wskazać w decyzji, a organ odwoławczy powinien je zweryfikować. Także więc z powodu naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego decyzje organów obu instancji nie odpowiadają prawu. Mając na względzie wskazane wyżej rozważania oraz stwierdzone uchybienia organów obu instancji Sąd uznał, że ze względu na swój charakter uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze względu na treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego - utrzymanie w mocy decyzji przyznającej stronie świadczenia pieniężne - oraz z uwagi na słuszny interes strony skarżącej, nie orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 w/w ustawy).