II SA/Sz 667/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy D., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 stycznia 2007 r. złożonego przez H.W., opiekuna prawnego I.W., decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 16 ust. 5 i art. 57 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), odmówił przyznania I.W. zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia do 31 marca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że I.W. jest stałą mieszkanką Domu Pomocy Społecznej w M. Za pobyt w Domu Pomocy Społecznej ponosi odpłatność w wysokości 70% kwoty swojego dochodu, którym jest renta socjalna. Pozostałą kwotę odpłatności za pobytu ponosi budżet państwa. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobytu osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia. W przypadku I.W., przebywa ona na przepustce od 18 grudnia 2006 r. do 3 marca 2007 r. W związku z czym, nie ponosiła odpłatności za pobytu w DPS jedynie za 21 dni stycznia. Za pozostały okres odpłatność musiała zostać uiszczona. W związku z tym nie można było przyznać zasiłku pielęgnacyjnego nawet za styczeń 2007 r., ponieważ zasiłek pielęgnacyjny jest niepodzielny, a warunek zawarty w art. 16 ust. 5 ustawy jest spełniony. H.W. wniosła od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. uznając ja za krzywdzącą i pozbawiającą środków do życia i opieki nad córką I.W. W odwołaniu podniosła, że córka od 18 grudnia 2006 r. przebywa u niej w D., a opiekę nad nią sprawuje rodzina. Córka w tym okresie tylko figuruje jako mieszkanka Domu Pomocy Społecznej i nie korzysta z wyżywienia i opieki innych osób. Przez okres pobytu w domu w D., córka otrzymuje tylko 30% renty socjalnej. Zdaniem odwołującej, decyzja jest niezgodna z art. 2 Konstytucji, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, decyzją z dnia (...( utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia Kolegium przywołało treść art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazało poczynione na podstawie akt sprawy następujące ustalenia faktyczne. Córka H.W. – I. (ur. (...() jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. H.W. ustanowiona jest opiekunem córki. I.W. od kilku lat mieszka w domu pomocy społecznej, jest stałą mieszkanką Domu Pomocy Społecznej w M. Za pobyt w DPS ponosi 70% odpłatność kwoty własnego dochodu, którą stanowi renta socjalna. I.W. często przebywa na przepustce – zabierana przez matkę do domu w D. Z zaświadczenia Dyrektora DPS w M. wynika, że I.W. w okresie od 18 grudnia 2006 r. do 31 marca 2007 r. przebywała na przepustce w domu rodzinnym w D., u matki H.W. oraz że od 12 grudnia 2006 r. do 2 stycznia 2007 r. H.W. była wraz z córką I. na turnusie rehabilitacyjnym w M. W takim stanie faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podzieliło stanowisko organu I instancji wyjaśniając, iż zgodnie z przepisem art. 16 ust. 5 w/w ustawy, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli osoba przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, a do takiej właśnie instytucji zaliczany jest dom pomocy społecznej i nie ma znaczenia ile czasu I.W. przebywa na przepustce. Istotnym jest to, że jest zameldowana w DPS, może w każdej chwili z przepustki tam powrócić i ma tam zapewnione całodobowe utrzymanie. Dodatkowo, odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej ponoszonej za pobyt w DPS odpłatności, Kolegium zwróciło uwagę, iż odpłatność została ustalona stosownie do obowiązujących w okresie umieszczenia I.W. w placówce (przed 1 stycznia 2004 r.) przepisów, tj. zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej. W myśl tego przepisu, miesięczna opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby pełnoletniej, mającej dochód ustala się w wysokości 200% kwoty określonej w ust. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, wynoszącej 922 zł, nie wyższej jednak niż 70 % dochodu osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że odpłatność za pobyt w DPS w M. została ustalona przez PCPR (...( i wynosi 70% dochodu strony. H.W., działając w imieniu I.W., wniosła na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając jej, iż jest krzywdząca, bowiem pozbawia córką środków na utrzymanie i opiekę na czas pobytu w domu w D. Tym samym skazuje córkę na wieczny pobyt w Domu Pomocy Społecznej, bez możliwości wyjazdu, bo za ten okres zabierane jest córce 70% renty socjalnej i pozbawia się ją zasiłku pielęgnacyjnego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w granicach określonych przez art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), tj. według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycie wydatków wynikających z koniecznością zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Krąg osób uprawnionych do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego został ograniczony normą zawartą w art. 16 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobytu osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia. Z niekwestionowanych ustaleń organów poczynionych w sprawie znajdujących potwierdzenie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym wynika, że I.W. jest mieszkanką Domu Pomocy Społecznej w M., do którego została skierowana przed 1 stycznia 2004 r. Niewątpliwie zatem, pobyt I.W. częściowo (w 30%) jest finansowany z budżetu państwa, według zasad określonych w art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966 ze zm.). Dom Pomocy Społecznej w M. niewątpliwie jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie, według definicji tego typu instytucji zamieszczonej w art. 3 pkt 7 ustawy oświadczeniach rodzinnych, wedle którego, przez instytucję zapewniającą całodobowe utrzymanie należy rozumieć: dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie. W ocenie Sądu, prawidłowo organy uznały, że I.W., pomimo opuszczania Domu Pomocy Społecznej w M. na zasadzie przepustki nie traci tym samym statusu mieszkanki tego Domu. Wyjazdy w ramach przepustki do rodziny, nawet przedłużające się, nie oznaczają, że I.W. przestaje być pensjonariuszką Domu Pomocy Społecznej, do którego to Domu może w każdej chwili wrócić, w którym ma zapewnione miejsce i który jest w gotowości do zapewnienia jej całodobowego utrzymania i opieki. Obowiązujące przepisy prawa regulujące zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i niepozostawiając organom je stosującym żadnej dowolności i uprawnień do odstępstw od ustanowionych nimi zasad. Pomimo zrozumienia i uznania dla aktywności rodziny I.W. w utrzymywaniu z nią więzi rodzinnych, brania współodpowiedzialności za opiekę i współfinansowania jej pobytu w okresach przebywania poza Domem Pomocy Społecznej, Sąd stwierdził, że kwestionowana decyzja odmawiająca przyznania I.W. zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia do 31 marca 2007 r. odpowiada prawu, bowiem podejmując ją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie naruszyło przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. orzekł o oddaleniu skargi, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).